ꝑte eius cui fit adulatio. gͦ nō videt̉ quo ad hͦ: hͦ peccatum eſſe grauiſſimū: cum ſit circumſtantia peccati ī cōſentiente non in ipſo adulante. ¶ Ad quod dicendū ē.ꝙ he conditōnes lꝫ circūſtēt peccatū acquieſcētis adulationē. ſunt tn̄ effectus conſequētes ipſam adulatiōeꝫtanꝙͣ cauſaꝫ. ⁊ ideo aggrauat̉ peccatum adulationis.⁊ ideo vtrobiqꝫ ratōne haꝝ conditionū fit aggrauatiopeccati. in adulatōne .ſ. ⁊ ꝯſentiente. in adulante quiacauſat tam prauam conditōneꝫ. in cōſentiente qꝛ tammale diſponit̉: in ſuo enim peccato fouet̉. Nec ē intelligendum ꝙ continue creſcat peccatū in ꝯſentiēte: ſꝫ tunccum magis de ſeipſo credit bonitateꝫ ꝙͣ ſit. vel n̄ creditmaliciā que eſt vel quāta eſt. Dicit̉ aūt magna ira deiꝑ quandā excellentiā ꝓpter effectum: nō tam in pn̄ti ſꝫtia in futuro. Effectus aūt in pn̄ti eſt qꝛ ꝑmittit ip̄mꝯſentienteꝫ cadere de peccato in maius peccatū ⁊ ī peccatis eſſe ſecurum. In futuro aūt quia per hͦ ꝙ impenitens eſt in preſenti ratōne ſecuritatis vel falſe credulitatis: in penam incidit eternaꝫ ex improuiſo. vn̄ de talibus pōt dici illud. jͣ. ad theſ. v. cum dixerint pax ⁊ ſecuritas: repētinꝰ ſuꝑueniet interitus.¶ Nembrū. viij.Ctauo querit̉ de remedio adulatōis. ponit .n. greg. remediū ꝯtra adulatōꝫ detractionū cum dicit. Sciēdū eſt ꝙ ne immoderatis laudibꝰ eleuemur: plerūqꝫ mironoſtri rectoris moderamīe detractōnibꝰ lacerari ꝑmittimur. vt cum nos vox laudātis eleuat: lingua detrahentis humiliet. remediū gͦ ꝯtra adulatōeꝫ eſt ipſa detractio. ¶ Sed videt̉ aliud poni remediū ſuper illud.Oleū aūt peccatoris nō impinguet caput meū. dicit̉ eīamet fidelis argui a viro iuſto in miſcd̓ia. ⁊ nō laudari a peccatore cum irriſione. habeat ſecū oleū cōſciētieqd̓ prudētes virgīes ſecū portabāt. nō querāt oleū peccatoris. ponit̉ gͦ hic duplex remediū .ſ. arguitio viri iuſti. ⁊ puritas ꝯſciētie. pōt gͦ queri ī quo differūt hec remedia. ¶ Ad quod dd̓m eſt. ꝙ diuerſa opponūt̉ remedia ad tollendū nocumentū adulatōis que grauit nocet. ponit̉ .n. remediū intra .ſ. teſtimoniū bone ꝯſciētie:quod mitigat ad modū olei vulnera: ſi que infligunt̉ ꝑadulatōꝫ. bona .n. ꝯſcīa ſemꝑ minꝰ eſtimat de ſe. ⁊ ī agedis ſuis metuit ne quid rep̄henſibile inueniat̉. Ponit̉etiā remediū extra: et hͦ duplex. ex ꝑte iuſti ⁊ peccatoris. ex ꝑte peccatoris detractio: ne de hoīs extollamurſed magis humiliemur. Ex ꝑte v̓o iuſti: ne ī bonis ꝗdrep̄henſibile admixtū inueniat̉. arguitio gͦ viri iuſti facit ad circūſpectōꝫ opeꝝ que eſt ex ꝑte rōnis. detractōv̓o ad debita affectōꝫ habendā in bonis oꝑbꝰ. ſic gͦ pꝫqualiter vnūquodqꝫ remediū eſt ꝯtra nocumentū adlatōnis in eo cuiꝰ ſit adulatio.¶ Queſtio. cxlv. de cōtumelia ſiue conuiciAbitū eſt ſupra dedulatōne ⁊ iactantia que ſunt contrarectitudinē in laude. Conſequēt̉ dicēdū eſt de peccato quod ē ꝯtra rectitudinē in vituꝑio. Eſt aūt pct̄m ꝯtra ꝓximū: ⁊ eſt peccatū ꝯtra deū. Peccatū v̓o ꝯtra ꝓximū auteſt interp̄tans penā: ⁊ illud eſt maledictū. aut eſt p̄parans culpā: ⁊ hoc ꝯtingit dupl̓r. vel occulte ⁊ dicit̉ detractio. vel maīfeſte ⁊ dr̄ ꝯtumelia. Pct̄m v̓o ꝯtra deūdicit̉ blaſphemia nec eſt tercia drn̄tia pct̄i in vituꝑio.ˡnullus .n. ꝯtra ſeip̄m intendit ꝑ vituperiū. Ex corruption .n. hūane nature intendit hō in laudē ſui nō ī vituperiū ſui. ſicut homo ex natura inclinat̉ ad dilectioneꝫſui nō in odiū ſui. Dicendū eſt gͦ primo de bis que ſūtin ꝓximū ꝑ improperiū culpe. deinde ꝓ interp̄tatō

pene. vltimo de peccato quod eſt in deuꝫ: qd̓ ē blaſphemia: vt qͣi gradatim aſcēdamꝰ. Prīo at̄ dicamꝰ de ꝯtumelia in qua manifeſte improperat̉ alicui. hͦ eniꝫ eſt acuiꝰ nocumēto magis caueri pōt. Scd̓o de detractōnein quo occulte fit vituperiū. ¶ Primo gͦ querendū eſtquid ſit ꝯtumelia. ⁊ vtꝝ ꝯtumelia ſit idē quod ꝯuiciuꝫvel nō. Scd̓o. ſi ꝯtumelia ē peccatū mortale: an aliqn̄veniale. Tercō. ſi ſuſtinēda ē ꝯtumelia. Quarto. ſi maior eſt victoria ſiue vindicta ī ſuſtinēdo ꝙͣ ī rn̄dēdo ẜmſtulticiam. Quinto ad quod capitale pctm̄ reducitur.Sexto de magnitudine hꝰ peccati ⁊ ꝯꝑatōne.¶ Nembruꝫ primūOnit̉ auteꝫ talis diffinitio ꝯtumelie. Cōtumelia eſt peccatū ex improperio ſermenis manifeſto: tendens in nocumētū ꝓximi. Sed videt̉ ꝙ ꝯtumelia etiā fiat ꝑ facta. jͣ. ad Ro. Cōtumelioſos ſuꝑbos. Glo. ſunt qui dictis vel factis ꝯtumelias ⁊ turpia inferūt. ex quo habetur ꝙ ꝯtumelia eſt in factis. ¶ Item ſuꝑ illud ꝓuerb̓xj. vbi ſuꝑbia ibi ꝯtumelia. Glo. ſuꝑbi ꝯtūelioſe ſe gerūt ad ꝯtemptū ſuꝑ ignorantiā diſcipline. ſiue gͦ ꝯtenptus dicat̉ reſpectu ꝓximi erit ꝯtemptus in facto. ſiueꝯtemptus dei in mandato. gͦ ꝯtumelia nō tm̄ eſt in verbis ſꝫ etiā in factis. ¶ Ad quod dd̓m. ꝙ ꝯtumelia proprie eſt in verbis: extenſo tn̄ vocabulo extendit̉ per facta. ⁊ hoc modo accipit̉ in p̄dictis aucͣtibꝰ. Sic̄ .n. dic̄Criẜ. Cum quis iniuriatus te fuerit: memēto tui creatoris: quē cum ꝯtumelia adorabant ⁊ ꝑ verba ⁊ res etdetrahebant. ¶ Deinde querit̉ que ſit drn̄tia inter cōtumeliam ⁊ conuiciū: ſi aliqua eſt. Et videt̉ ꝑ hoc qd̓dicit Criẜ. a contumelia exiſtens ⁊ conuicio qd̓ ⁊ gehennam preꝑat anteꝙͣ mūdes teipſum tendis ſurſummanus. Ex quo accipitur. ꝙ non ſunt idem cōtumelia⁊ conuiciū. Similit̓. xxij. ecci. eſt recordatio excepto cōuicio ⁊ improperio. Improperiū auteꝫ videtur idemꝙ contumelia. gͦ contumelia ⁊ conuiciū differūt. ¶ Ꝙuteꝫ idem ſint videtur per hoc quod dicit greg. ſuperillud. ij. Reḡ. xvj. dimitte eam. ꝯtumelioſa verba n̄ taꝫconuicij ꝙͣ adiutoria eſſe credidit. ſed ꝯtumelioſa verbanon ſunt aliud ꝙͣ ꝯtumelie. gͦ contumelia nō eſt alid̓ ꝙͣconuiciū. ¶ Ad quod dd̓m. ꝙ ꝯtumelia cum ꝓprie dicitur differt a conuicio. ꝯuiciū enim dicit̉ qn̄ improperatur quaſi culpa. vt ſi dicatur alicui ꝙ ſit de illegittimo matrimonio natus. non eniꝫ hoc eſt vicium illiꝰ lꝫſit vicium parentum. Contumelia v̓o cum culpa imponitur. accipitur tamen in ſcriptura vnum ꝓ altero. hicauteꝫ intenditur cōmuniter de contumelia vbi eſt improperium culpe vel quaſi culpe. ⁊ dicit̉ etiaꝫ obprobrium vel improperiū. ſed in hoc eſt differentia. ꝙ obprobriū poteſt eſſe ī occulto vel manifeſto. ſil̓r ⁊ improperiū. ꝯuiciū aūt ⁊ ꝯtumelia in manifeſto. ⁊ differūt ſicut dictū ē. Uel ꝯuiciū dicit̉ a materia eo ꝙ viciuꝫ imponit̉ vel qͣi viciū. ꝯtumelia v̓o a motiuo: eo ꝙ cū tumore quodaꝫ aggredit̉.¶ Membꝝ. ij.Ecūdo q̄rit̉ ſi cōtumelia ē pct̄m mortaleꝑ: aut aliqn̄ veniale? Et videt̉ ꝙ mortale. dic̄ Criẜ. lectulus dyabolicꝰ ē ī conuicijs ml̓tiplicari ⁊ ꝯtūelijs. ſꝫ n̄ ē lectulusoyabolicꝰ niſi vbi ē mortalę pct̄m. gͦ ꝯtūelia ſiue cōuiciū eſt mortale peccatū. ¶ Iteꝫ dr̄. v. math̓. Qui dixēitfratri ſuo racha reus erit ꝯcilio: qui aūt dixerit fatuereus erit gehenne ignis. Criẜ. cum dicit: qui vocat fratrem ſuum ſtultum debitor erit gehenne. non de verbodicit ſolum: ſed de contumelia vniuerſa. ergo cōtumēlie debetur gehenna. ¶ Item Criſoſtomus: Conuiciator pacis vel amoris bono nocet: ⁊ decem milibuscircummittit proximum malum. ⁊ contumelia inimi