Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

.cxliiij.Queſtio

peccatū. Item ſuꝑ illud. linguis ſuis doloſe agebāt.Glo. comes eſt voracibꝰ adulatio onībꝰ malis. ſꝫ qd̓cōmūicat̉ oīa mala gͣuiſſimū eſt peccatū. ⁊cͣ.tra. on̄dit̉ detractio eſt maius malum. detractō enīquantū eſt de ſe: aufert bonū alteriꝰ vel auferre nitit̉.adulatio d̓o magnificat quantū in ſe eſt bonū alterius maximū eſt malum adulatio. Item de inuidiadicit Amb̓. Cum om̄e virus antiqui hoſtis nr̄o hūa cordi infundat̉: in zelo inuidie tota viſcera ſua ſerpens cōcutit: hanc quaſi peſtem vomit. grauiꝰ ē peccatum inuidia. adulatio eſt grauiſſimū peccatū. Ad quod dicendū. grauiſſimū dicit̉ duobꝰ mōisvel ſuꝑlatiue: ſic non dicit̉ adulatio peccatū grauiſſi. dicit̉ etiā grauiſſimū intentiue .i. valde gͣue: hocmodo pōt dici adulatio aliqua grauiſſima rōne nocumenti: quia hoīeꝫ vouet in malicia maxime detinet.vnde dicit̉ ſuꝑ illud pͣs. Qm̄ laudat̉ pct̄or ⁊cͣ. adulantiū lingue alligant aīas in peccatis. delectat .n. hoīemea facere in quibꝰ nonſolū mentit̉ reprehēſor: ſꝫetiāauditor laudat̉. Et ibideꝫ dicit̉: magna ira dei vt deſitcorrectio aſſit adulatio. nihilominꝰ tn̄ detractio ē maius malū in ſe. ſurgit .n. ex deteriori radice̓ ſe intendit nocere. ideo maius malū eſt ꝙͣ adulatio. Ad illud v̓o quod obijcit̉ de inuidia ſil̓r dicendū eſt. ē maius peccatū adulatōne: eo ex deteriori radice ꝯſurgitin illo .n. ſil̓itudineꝫ dyaboli tenet. Nembrū. iiij.Uarto querit̉ de comꝑatōe hꝰ peccati adalia. querit̉ .n. vtꝝ adulatio ſit maiꝰ peccatū homicidiū. Quod videtur qd̓dicit̉ ſuꝑ illud pͣs. Cōuertant̉ ſtatī erubeſcant. Glo. plus nocet lingua adulatoris ꝙͣ gladiusꝑſecutoris. maius peccatū eſt adulatio ꝙͣ homicidiū Contra. in homicidio fit nocumentuꝫ irreꝑabile. inadulatōne fit nocumentū reꝑabile. homicidiū ē maius malum adulatōne. Preterea. damnificatō mortis eſt maxima: illa aūt inducit̉ ex homicidio. damnatio v̓o deceptōnis que eſt minor inducit̉ ex adulatione. adulatio ē minꝰ peccatū. Ad quod dd̓m. homicidiū ſimpl̓r eſt maius. qd̓ aūt dicit̉: plus nocet lingua adulatoris. hoc eſt: qꝛ pluribꝰ nocet occultiꝰ nocet. magis .n. caueri poteſt a manu ꝑſecutoris ꝙͣ a lingua adulatoris vel detractoris Nembꝝ. v.Uinto querit̉. vtꝝ adulator teneat̉ reſignare bn̄ficiū quod impetrauit adulationē. Qd̓ videt̉ hoc quod expoīt g̓gͦ. i.lud eſa. xxxiij. beatus qui excutit manusab om̄i munere. Eſt aūt munꝰ a manu. munus a lingua. munꝰ ab obſequio. Munus ab obſequio eſt ſeruitus indebite impenſa. Munꝰ a manu ē pecuīa. Munus a lingua eſt fauor. Qui prelatus eſt tūc ab om̄imunere manus excutit: qn̄ in diuinis rebus nōſolū pecuniā vllam ſꝫ nec humanā gratiā requirit. qui impēdit fauoreꝫ indebite qd̓ fit adulatōne ſymoniacus eſt.ſꝫ adulator eſt hmōi. eſt ſymoniacus. tenet̉ ad bn̄ficij reſignatōꝫ. Contra. videt̉ ſimile de ypocrita teneat̉ reſignare: ſꝫ intentōꝫ mutare pnīaꝫ agere.ſicut .n. ypocrita qui acquirit bn̄ficiū ſuū ypocriſitenet̉ reſignare. ponat̉ bona intentōe receꝑit: ſic necvidet̉ iſte adulator dūmodo bona intentōne receꝑit ſedpn̄īaꝫ debet agere ſuꝑ peccato. Ad quod dicūt ꝗdā. eſt ſimile de ypocriſi de adulatōne. adulatio .n.corruptā facit intentioneꝫ ipſius dantis. ypocriſis v̓o intendit niſi bono ꝯferre credit. Ex alia v̓o partelꝫ ꝯferat bono tūc tꝑis: tn̄ ex carnali intentōne faciteo .ſ. qd̓ ſibi placuit adundo. Alij d̓o dicūt munus aua munus precibꝰ inhoneſtis ſiue carnalibꝰ me

diantibꝰ. quia hoc ꝯtingit ī adulatōe: dicit̉ ſymonia eſſe mediāte munere a lingua. vel p̄ſumit̉ille ꝯtulerit hac de cauſa. ſꝫ ſicut videt̉ ille crede de ī ſit bonus: ita ꝯferēs credit de eo cui ꝯfert ſit bon ita ſit corrupta intentio. Uidet̉ tn̄ magis de beat reduci ad munꝰ ab obſequio. vn̄ ſi ſeruiret ei ī aliquo niſi in ſibi adularet̉: credo indigne reciperet teneret̉ ad reſignatōꝫ. ſicut ille ſeruit ī turpi officio. turpe aūt officiū dicit̉ ꝓprie cui annexū ē peccatūꝓprie. ad hoc videt̉ facere quod dicit Iſidorꝰ. Tresſunt acceptōnes muneꝝ quibꝰ ꝯtra iuſticiā hūana vanitas militat. fauor amicitiaꝝ. adulatio laudis. corꝑalis acceptio muneris. facilius aūt ꝑuertit̉ animusrei corpore munere: ꝙͣ gr̄e laudis fauore. Nle̓mbrū. vj.Exto querit̉. ſi plus noceat ſibi adulatorceſſario: ſꝫ pōt ei cedere in meritū ſi temptatōni reſiſtat. vn̄. xxxix. ꝓuer. Qui blandis fictiſqꝫſermonibꝰ ⁊cͣ. Glo. qui fictis ſermoībꝰ ꝓximū laudatei inſidias parat quibꝰ in ꝑiculū verbi aut oꝑis ſecurius incidat. Sꝫ videamꝰ qui capiat̉ cui fit aut ꝗs fecitſequit̉ peccantē viciū ⁊cͣ. iuſto laqueꝰ peccantiūetiā ſi corꝑaliter ꝑimat nocet: ſꝫ ipſos imꝑpetuū damnat. gaudentibꝰ iuſtis ac dei iudiciū laudantibꝰ de ſuaereptōne vel maloꝝ ꝑditōne. Et videt̉ ꝯtrariū magis ſit peccatū ꝯſentientis adulatōni ꝙͣ ipſius adulatoris. adulator enī ſua adulatōne excecat̉ ſꝫ ſeip̄mſcit vulneratum. acquieſcēs aūt adulatōni excecatur.magis enim credit alteri ꝙͣ ſibi. Seneca. cogitamus quid ipſi ſumꝰ ſꝫ quid alteris eſſe videamur. pl̓alijs credimꝰ de nobiſipſis ꝙͣ nobis. pꝫ acquieſcē:adulatōni excecat̉. Item hoc ideꝫ videt̉ rōne neglitie: quia de illo dicit grego. Curari vulnꝰ negligit̉ qd̓dignū laudis p̄mio inuenit̉. Et ideo dicit̉ pͥmo ꝓuer.Fili mi ſi te lactauerint pct̄ores acquieſce: ſꝫ curamvulneris negligere eſt ꝑiculoſuꝫ. ⁊cͣ. Ad qd̓ dd̓m. adulator plus nocet ſibi ꝙͣ alteri. ſibi .n. nocet vl̓r:alij v̓o ꝑticulariter caſualiter. Diſtinguendū autemeſt inter adquieſcentē acꝗeſcenteꝫ. Eſt .n. quidā adꝗeſcens qui vouet adulatoreꝫ ꝓcurat vt fiat adulatio talis plus peccat ꝙͣ adulator. Eſt alius qui tm̄ decipit̉ credendo adulatori plus de ſe ꝙͣ ſibi: talis minꝰpeccat. maius tn̄ damnū ex parte cognitiue conſequit̉eo adulatōne excecat̉ in iudicio ſui. ex ꝑte v̓o affectionis plus eſt damni in adulatore ꝙͣ in acquieſcēte eēntialiter: etſi accidentalit̓. Similit̓ rn̄dendū ē adverbum grego. peccatū ꝯſentiētis quo ad quendameffectum grauius eſt adquieſcenti ꝓpter damnuꝫ: ꝙͣ ſitpeccatum adulatoris. Sicut enim dicit amb̓. grauiſſime peccet qui ignorat: quia ſentit ſuū defectū. ita:egligit. ex hoc enim negligit querit remediumquo ad hoc dicit̉ grauius ipſi acquieſcenti ꝙͣ ip̄i adulanti. ſimpl̓r tn̄ grauius ē peccatum adulantis ꝙͣ adꝗeſcentis cum ſit illius cauſa quantū in ſe eſt. Nembruꝫ. vij. Eptimo querit̉ de ſequela adulatōis. dicit̉ .n. a greg. ſit vt inceſſanter creſcat cupa fauoribꝰ nutrita. Dicit̉ etiā ſuꝑ illudpsͣ. Qm̄ laudat̉ peccator. magna dei iraeſt vt deſit correctio aſſit adulatio. Cum cremētumcontinuū peccati ſit grauiſſima ſequela: erit hoc peccatum grauiſſimuꝫ ratione huiꝰ ſequele. Preterea.maiori peccato reſpondet maior ira dei. cum ſimpl̓rdicatur magna ira dei in peccato adulatiōis: maximūvidet̉ fieri peccatum ratione huius ſequele. Sed videtur ꝯtrariū. iſta .n. non ſunt ex ꝑte adulantis: ſed ex