Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio. cxliiij. de pec-

Queſtio. cxliiij. de peccato adulat.Onſequēter dice ē de adulatōe. ſic̄ .n. ī iactātia q̄rit̉laus ꝓpria. ita in adulatiōe queriturlaus aliena ſiue on̄ditur. Primoꝯſiderandū eſt quid eſt adulatio queeius differentio Scd̓o vtꝝ ſit peccatū veniale vel ſemper mortale. Tercio de grauitate huiꝰ pct̄i. Quartode comꝑatōne huiꝰ peccati ad alia. Quinto vtꝝ adulator teneat̉ reſignare bn̄ficiū quod adulatōe impetrauit. Sexto ſi plus noceat ſibi adulator ꝙͣ alij. vel econuerſo. Septimo de ſequela huiꝰ peccati. Octauo de remedio huiꝰ peccati. Mēbruꝫ primumD primū ſic. deſcribit̉ adulatio ſic. Adulatio eſt peccatuꝫ ex ẜmone vane laudisalicui exhibitio intentōe placēdi. Sedvidet̉ hec diffinitio ꝙͣtū ad genꝰ pec-cati ſit ſufficiēs. pōt .n. ꝯtinge̓ aliꝗs laudat aliquēin eo ī laudādꝰ ē qūo laudandꝰ eſt: ſꝫ ꝓpter deū pͥncipalit̓: ſꝫ cauſa placendi ſibi. tūc eſt ſermo vane laudis. vanū .n. eſt qd̓ hꝫ rem quā inducat. ē adulatio ẜm p̄dictā rōneꝫ: eſt tn̄ peccatū huiꝰ generis. ſufficit. diffinit̉ aūt p̄dicto. Pret̓ea. ſic̄ extollit̓ bonū alicuiꝰ ita tegit̉ alicuiꝰ malū. vtrūqꝫ fit cauſa placendi. vn̄ videt̉ eſſe adulatio: aūt ꝯuenit eidicta diffinitio. eſt ſufficiēs. Ad quod dd̓m. illud peccatū de quo pͥmo obiectū eſt: eſt adulatio. diſtinguendū aūt eſt ſermo vane laudis dicit̉ dupl̓r. Uana enim laus eſt laudat̉ quod eſt laudanduꝫ: autpluſꝙͣ laudandū eſt. hec vanitas eſt ex ꝑte materie.iteꝝ vana laus fit eo fine quo debet fieri: eſtter deum. hoc pōt fieri cauſa placendi homī quilaudat̉. ſic iteꝝ dicit̉ vana laus. hoc vltimo dicit̉ꝯuenire diffinitio peccato illi. Ad ſecūdū dd̓m. tegere peccatū alterius lꝫ non ſit directe ſermo vane laudis eſt tn̄ indirecte. dico aūt tegere dicit̉ fecitillud malū. ſicut .n. ſunt duę ꝑtes iuſticie facere bonuꝫ facere malū: ſiue declinare a malo. ſic due partesſunt vane laudis: dicēdo qd̓ fecit bonū qd̓ ē ab ipſofactū vel pluſꝙͣ fecit. dicendo fecit malū itamalū ſicut dicit̉. modo reducet̉ ad adulatōꝫ. ſi tam̄excuſatio ſit peccati ſe ſub illo poſſet ꝯtineri. eſt eniꝫexcuſatio ꝓprij peccati vel alieni. Preterea. pōt adhuc obijci de diffinitōne illa. pōt .n. aliquis laudare aliquē cauſa placendi ſibi ſꝫ cauſa lucri tꝑalis. ꝯſtateſt adulatō: nec tn̄ ei ꝯuenit p̄dicta diffinitō. Ad qd̓dd̓m eſt. intentio placendi eſt ꝓximus finis quicꝗdaliud intendat̉. ſi .n. intendat̉ lucrū tꝑale eſt mediāte placentia. ſi .n. placeret ꝑſone laudate: ip̄amꝯſequeret̉ lucrū. Deinde querit̉ de drn̄tijs adulatōnis que ſic diſtinguūt̉. Eſt adulatio que bonū habi attribuit. ē adulatio que habitū extollit pluſꝙͣ ſit.Eſt adulatio que maluꝫ nutrit laudando: dicendomalum bonū. de quibꝰ dicit̉ in pͣs. Qm̄ laudat̉ peccator in deſiderijs aīe ſue. iniquus bn̄dicit̉. Greg. Sūtnōnulli qui dum malefacta hoīm laudibꝰ efferunt: augent que increpare debuerūt. Sed poteſt queri. qͣreex ꝑte mali ſunt due drn̄tie ſicut ex ꝑte boni. Adquod dd̓m eſt. ex ꝑte mali competit niſi vna differentia. ſicut .n. attribuendo bonū quod non hꝫ laudatquis aliquē: ita attribuēdo malū qd̓ hꝫ vituꝑat. approbare aūt malū qd̓ fecit ip̄m qd̓ fecit ꝓpt̓ illud:nullū hꝫ rōnē adulatōis. ꝓpt̓ videt̉ laudādꝰ. neciſto ſumit̉ ſpēs adulatōis. Sꝫ malū qd̓ ē: p̄t ex ali-

ꝗbꝰ rōnibꝰ videri bonū. ita p̄t aliꝗs ī approbariadulatorio. Uel alit̓ eſt rn̄dēdū .ſ. interemptōeꝫ. quiailla drn̄tia malū nutrit ꝯtinet ſub ſe duas. nutriremalū ꝯtingit dupl̓r. vel approbādo ip̄m tanꝙͣ bonū. vl̓minuēdo eius maliciā. Un̄ ecōtrario ē adulatōni boniqꝛ ī bono dupl̓r .ſ. ponēdo qd̓ ē: addēdo ī malo. ecōtrario remouēdo malū quod eſt minuendo. Membrū ſecūdumEcūdo querit̉. vtꝝ adulatio ſit pct̄m veniale vel ſꝑ mortale. ſit veniale videtur quod dic̄ aug. ī omel̓. de igne purgatorio. vbi diſtinguit venialia a mortalibꝰ. vbi dr̄: Si nūqͣ maiori ꝑſone vl̓ mīori aūt ex volūtate aut ex nccītate adulari voluit: ad minuta pertinetpct̄a. Pret̓ea. adulatio fit placēdi qn̄ extollit̉ bo in aliqͦ pluſꝙͣ oꝑtet. ſꝫ extolli pōt bonū ī aliqͦ pluoꝑtet citra deū. adulatio pōt veniale pct̄m.tra. ſuꝑ illud pͣs. oleū aūt pct̄oris impinguet capumeū. Glo. flatꝰ adulatoris ē ſimulata dilecto. mētesa rigore veritatis emollit ad noxia. ſꝫ ē mortale pct̄m acō ē mortale pct̄m. Itē. xiij. ezech̓. Ue ꝯſumitpuluillos ſub om̄i cubito manꝰ. intellige ſuaue adulationē. Et dicit gͦgͦ. ī moral̓. Quiſꝗs male agētibꝰ adulat̉: puluillū ſub cubito ceruical ſub capite ponit. vt corripi ex culpa debuerat: ī ea fultꝰ laudibꝰ mollit̓eſcat. ve ſignificet penā eternā. pena eterna debetmortali pct̄o. erit adulatio mortale pct̄m. Iteꝫ ī ꝯcicarthagi. Clericꝰ adulatōibꝰ vacare dep̄hēdit̉ ab oficio degradet̉. ſꝫ degradatio ē pena que debet̉ niſicrimīe. crimē aūt ē mortale pct̄m. adulatō eſt mortale pct̄m. Ad quod dd̓m. adulatio aliqn̄ eſt veniale: aliqn̄ mortale. diſtinguit̉ .n. ſit multiplex genuadulatōis. Unū eſt qd̓ dicit malū bonū: fouēdo pct̄oriin pct̄is. eſt mortale. In alijs v̓o diſtinguit̉. aut ſit ītentōne vt alicui ꝓſit nulli obſit. tūc dr̄ veīale. Siaūt intentōne nocēdi alteri: lꝫ alteri ꝓſit: mortale dr̄.videt̉ .n. fieri ex libidine mortali. Si aūt nec ꝓdeſt necobeſt ſꝫ ꝯtemptū generat ꝓpter aſſiduitatē: mortale dr̄ Ad obiecta rn̄dēdū. illd̓ qd̓ dicit̉ ab aug. ī om̄l̓.intelligit̉ de illa adulatōne que dr̄ ex libidine veniali .ſ. ex ſurreptōne laudat aliquē in bono alit̓ ꝙͣ debetnon intentione placendi propter ſe. dicitur enim pͥmaad gal̓. Si hominibus placerem chriſti ſeruus eſſem. non autem medium eſt inter eſſe ſeruum chriſtieſſe ſeruum dyaboli. ſicut dicitur ſuper illud. vj. math̓.Nemo poteſt duobus dominis ſeruire ⁊cͣ. Contingiautem venialiter peccare eſſe ſeruum chriſti. ſed nonin illo tempore inqͣtum huiuſmodi. ſimiliter intelligitur ratio que adiungitur. Autoritates v̓o ex alia parte intelliguntur de adulatione mortali aliquo modorūdictorum. Mēbrum terciuꝫErcio de grauitate huius peccati. videt̉enim eſſe grauiſſimum. dicit enim Gregorius: Nihil eſt quod tam facile corrūpat mentes hominum: nihilqꝫ tamdulciter animum ferit ſicut adulatio. Unde. xvj. prouerb̓.verba adulatoris (vbi nos habemus ſuſurrationisſimplicia: ipſa perueniunt ad interiora ventris. Siergo nihil eſt tam corruptiuum. ergo eſt grauiſſimumpeccatum. Ad idem Gregorius. quid per ſignificationem locuſte que plus ꝙͣ cetera minuta animantiahumanis frugibus nocet. niſi lingua adulantis: queterrenorum hominum mentes ſiquando bona aliquaaſpicit ꝓferre immoderatiꝰ laudādo corrūpit. ſic locuſta ī corrodēdo plꝰ nocet ꝙͣ cetera aīalia: ita adulatoplus ꝙͣ alia genera hmōi peccatoꝝ. eſt grauiſſimum