Queſtio.cxliij.
uiter ſine alterius depreſſione. cum aūt oſtentatio illaꝑuenit ad hoc vt ſua laus preponat̉ laudi dīne ē mortale peccatū. Si d̓o oſtentat ſe de bono quod nō habetſi hoc fuerit ex ſurreptōe mentis adhuc eſt veniale. Siv̓o ex deliberatōne rōnis ſufficienti prehabita: videt̉ eēmortale. vel ſi hoc eſt cum intentōne deprimēdi aliū iniuſte. ¶ Ex his pꝫ qualiter rn̄dendū ad p̄dicta obiectaquedaꝫ .n. rōnes concludūt iactantiā eſſe mortale peccatum: cum eſt ſub quibuſdā determīatis circūſtātijs.quedam v̓o eſt veniale peccatū cū eſt preter illas circūſtantias¶ Nembrū ſecūdumEcundo querit̉ ſub quo capitali peccatotineat̉ iactātia. Et videt̉ ꝙ ſub ſuꝑbia.ꝑ hoc qd̓ dicit greg. xxxij. Iob. in principio glo. vbi enūerāt̉ ſpecies ſuꝑbie ſiuetumoris. ponit .n. vnam ſpeciē cum ſe iactant arrogantes habere quod nō hn̄t. ꝑ quod accipit̉ ꝙ ad ſuꝑbiamreducit̉. ¶ Hoc etiaꝫ ex verbis greg. accipit̉ cuꝫ dicit:ꝓprium eſt arrogantis vt cuꝫ rectū paꝝ etiā ſenſeritinde eleuet̉. vt ſimilit̓ dr̄. vj. eccͣi. Nō te extollas ī cogitationibꝰ tuis velut thaurus. vbi dicit̉ ꝓhiberi iactātia. Ex quo pꝫ ꝙ iactantia ad elationē ⁊ ita ad ſuꝑbiam immediate reducit̉. ¶ Similit̓ habet̉ ꝑ hoc verbuꝫamb̓. ſuꝑ illud. iiij. luc̄. Statuit eum ſuꝑ pinnaculū tepli. Ita eſt iactantia vt dum putat vnuſquiſqꝫ ad altiora conſcendere ſublimus vſurpatōe ad inferiora trudatur ¶ Sed videt̉ ꝙ ad inaneꝫ gloriā ꝑtineat ꝑ hocꝙ dicit greg. arrogans qui mala defendit in bonis humilit̓ ambigit: quia fauoreꝫ querit. ſꝫ querere fauoremeſt inanis glorie. gͦ iactantia ꝑtinet ad inaneꝫ gloriaꝫ.arrogans .n. eſt qui ſibi attribuit quod nō hꝫ. ¶ Itē ſuꝑillud: xxxiij. Iob. loquet̉ linguā mea ⁊cͣ. Glo. arrogantes ſepe ſe fugere arrogantia ſimulāt: ⁊ priuate ſingulis quaſi latent̓ loquūt̉. vt ſicut de ſenſu ita de ꝯtēptuarrogantie glorient̉. gloriari aūt vane ſic ē inanis glorie. gͦ ꝑtinet ad vanam gloriā. ¶ Ad quod dd̓m. ꝙ iactantia poteſt eſſe de potentia: ſicut legit̉ .j. heſter cumdicit̉: vt oſtenderet diuitias glorie regni ſui. ⁊ magnitudinē atqꝫ iactantiam potentie ſue. Et. xlviij. hiere. Eſcio ait dn̄s iactantiaꝫ eius. ⁊ ꝙ nō ſit iuxta eam vieius. Cum gͦ ſic eſt rōne materie ⁊ rōne forme: ꝑtīet adſuꝑbiam immediate. ⁊ ẜm hoc dicit greg. ꝙ iactātia eſtſpecies tumoris .i. ſuꝑbie. Alio v̓o modo eſt iactātia deſcientia ⁊ de alijs hmōi bonis. ẜm ꝙ dic̄ bern̄. d̓ gradibus humilitatis. querit licētiaꝫ vt ad fabulas ꝯuertat̉p̄ter horaꝫ. nō vt quippiā edificet: ſed vt ſcīaꝫ iactet. ⁊ẜm hoc pōt eſſe intentio vt ſciat̉ ſe ſcire ⁊ vt laudetur.⁊ ſic erit inanis glorie. vel vt ꝑ hoc preemineat alijs: ⁊tūc reducet̉ ad ſuꝑbiam. beatus v̓o grego. cū loquit̉ deiactantia ꝙ eſt filia inanis glorie: inanis v̓o gloria naͣſcit̉ de ſuꝑbia. vult eam reducere ad vtrūqꝫ: ad ſuꝑbiāſcꝫ mediante inani gloria.Nēbrum terciuꝫErcio querit̉. vtꝝ ꝑfectorū tm̄ ſit vitareiactantiā ſiue oſtentationē. Qd̓ videt̉. dicit enī Grego. valde ꝑfectoꝝ ē ſic oſtenſoauctoris gloriam quere̓. nec de illatalaude priuata neſciat exultatōne gaudere. ex quo accipit̉ ꝙ tm̄ ꝑfectoꝝ eſt vitare oſtentatiōeꝫ ſiue boni oꝑisiactantiā. ¶ Item infirmi quiqꝫ ꝑ deſpectum mētis laudeꝫ non ſuꝑant: ⁊ ideo neceſſe eſt vt bonū quod oꝑant̉abſcondant. ex quo pꝫ ꝙ non eſt infirmoꝝ motū iactātie oīno declinare. ¶ Contra. omībꝰ ꝓhibet̉ motus iactantie. nullus aūt tenet̉ vitare quod nullatenꝰ pōt vitare: ſic̄ .n. teneret̉ ad impoſſibile. gͦ omēs poſſunt vitare motu iactantie. ¶ Iteꝫ iactantia fit mediante ẜmone ampuloſo. ſꝫ on̄itare ſermeoſuꝫ
omēs pn̄t vitare iactantiam. AAd quod dd̓m. ꝙ illa aucͣtas greg. intelligitur de motu inanis glorie quedefacili ſequit̉ ex oꝑis oſtentatōe. lꝫ gͦ omēs pn̄t declinare oꝑis oſtentatōeꝫ ꝑ ſermonē: cum tn̄ eſt oſtentatooꝑis ꝑ ſermoneꝫ: nō eſt quorūlibet ſed ꝑfectoꝝ motuꝫinanis glorie declinare. vnde ſuꝑ illud. j. ad theſſal. ij.Non quaſi placentes homībꝰ ſꝫ deo. Glo. etſi cuiꝙͣ facile laudeꝫ nō caꝑe dum negat̉: difficile eſt tn̄ nō delectari cum offert̉. ⁊ ideo dicit grego. occultent̉ oꝑa ſtudio neceſſitate publicent̉ vt eoꝝ occultatio ſit cuſtodiaꝓpria: eoꝝ publicatio ſit vtilitas aliena. ſic gͦ patet. ꝙomēs pn̄t ⁊ tenent̉ vitare motū iactantie cum eſt mortalis. nec neceſſitateꝫ hn̄t ad motū iactantie venialis:lꝫ aliqua ꝓnitas ſit ꝯcupīe ad ẜmonis oſtentatōꝫ.¶ Nlēbruꝫ quartūUarto querit̉ de comꝑatōne huiꝰ peccati ad peccatū cupiditatis. videt̉ .n. ꝙ pronior ſit natura corrupta ad peccatū cupiditatis ꝙͣ ad peccatū iactantie. cum eniꝫhomo peccator portet imagineꝫ terreni: terreni auteꝫhomīs eſt maxime terrena querere. cupiditatis autemeſt terrena ꝓprie querere. vt argentuꝫ ⁊ aurum ⁊ lapides precioſos. gͦ peccator maxime inclinat̉ ad peccatūcupiditatis. gͦ magis ꝙͣ ad peccatum iactantie vel arrogantie. ¶ Contra. dicit Criẜ. ſuꝑ illud. xvj. ꝓuer. Indignatio regis nuncij mortis ⁊cͣ. difficilius arrogātiaꝙͣ auro caremus ⁊ gemmis .i. cupiditate auri ⁊ gemarum. ¶ Preterea. magis adheret aīe ratōnali appetitus glorie ꝙͣ appetitus pecunie. gͦ difficilius vitat̉ peccatum iactantie quod ordinat̉ ad gloriam apparenteꝫ:ꝙͣ peccatum cupiditatis ꝑ quod ordinat̉ homo ad diuitias ſeu ad pecuniam. ¶ Ad quod dicendum. ꝙ homno compoſitus eſt ex ꝑte anime quo ad naturam ſpiritalem ⁊ animaleꝫ. quatum eſt ex ꝑte aīalis nature ẜmquam ordinatur ad corpus: plus inclinatur ad peccatum cupiditatis. ꝙͣtum autem ex ꝑte nature ſpiritalisque in ſe eſt defectibilis: plus inclinatur ad arrogantiam ⁊ vanam gloriam. Unde in hac parte temptauitetiam dn̄m poſt temptationeꝫ gule ⁊ auaricie. vnde inglo. habetur. iiij. luc̄. Quem nec gula nec auaricia vicit temptat vana gloria. ſi forte illū ipſe victorie ſue iactantia vincere valeat. huius etiaꝫ ſignum eſt in virisreligioſis: qui per paupertateꝫ ſpiritus abdicarūt bona terrena adhuc temptantur de vana gloria ⁊ ſciētieiactantia. ¶ Poſſet tamen illud hiero. intelligi de ip̄acarentia auri ⁊ gemmaruꝫ: non de carentia cupiditatis. multi enim carent auro ⁊ gemmis qui non carentcupiditate. ſicut illi de quibus dicit apoſtolus primaad Thim̄. vltimo. ¶ Queritur ergo de comꝑatōne iactantie ad peccatum mendacij. vtrum ſcilꝫ iactantia ſitmendacium. Quod videtur. Iactantia enim eſt oſtentatio per ſermoneꝫ boni quod nō eſt vt eſſe videatur. ſꝫoſtentatio boni quod non eſt ſermone eſt mendacium.ergo iactantia eſt mendacium. ¶ Contra. mendaciuꝫeſt cōtra veritatem ſermonis. iactantia contra rectitudinem que eſt in ordinatione ad alterum. ergo iactantia non eſt mendacium. ¶ Preterea. mendaciuꝫ eſt falſa vocis ſignificatio cum intentione fallendi. Iactantia v̓o vt videatur ſapiens vel bonus vel vt laudetur.ergo diuerſa eſt intentō huius peccati ⁊ illius. ergo diuerſum eſt peccatum. ¶ Ad quod dicendum. ꝙ ſꝫ vnūpeccatum poſſet eſſe cum altero: cum vtrobiqꝫ eſt falſa vocis ſignificatio. differunt tamen intentōnes. Intentio enim mendacij eſt vt credatur id quod non eſt ⁊terminatur in cognitiua ſpeculatiua. Intentio v̓o iactantie eſt potentia aliquid ī affectiua licꝫ aliquid ibicredatur quod non eſt.