Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

.cxl.Queſtio

ſaluāda ſolum mētitur. minime oīmigatur a ſupradicta veritate: hoc mēdaciū recte vltimū ordinat̉ inter oīa tāꝙͣ minimuꝫ. Obiectio fiebat opponebatacſi eēt ordo iſtoꝝ ẜm elōgatōnem a veritate rei creatavn̄ dicimꝰ ẜm illā viānarētur. ſꝫ ſic̄ dictū ē.Nembrū octauūCtauo queritur vtꝝ mēdaciū facilius ſitad dicēdū ꝙͣ verū. hoc ē comꝑatōedacij ad ſuū oppoſitū. Et videt̉ difficilius ſit mēdaciū. hoc qd̓ dicit greg. Plana ē veritatis via. et graue eſt mēdacij iter. vn̄ ꝓphetādr̄. docuerūt linguā ſuam loqui mēdaciū. vt inique agerent laborauerūt. Item greg. nihil ad defendendū veritatē tutius. nihil ad dicēdum veritatē faciliꝰ. Preterea ſeneca. veritatis ſimplex ē orō. nec quicꝙͣ minꝰuenit ꝙͣ ſubdola calliditas animis magna conātibus. Item vltra veritatē qui querit in planis querit offendiculū. Cōtra. viij. ioh̓. loquit̉ mendaciū ex ꝓprijsloquitur. ergo habeat mendaciū ex ſe. veritatē at̄ habeat a ſe. facilius aūt eſt quod eſt ex ſe ꝙͣ quod eſtaliunde. ergo facilius eſt mēdaciū ꝙͣ ſit veritas. Preterea. veritas cōſiſtit in medio virtutis. mēdacium v̓o īextremo vicij. Uirtus aūt eſt circa difficilimū quēadmo et ars. ergo difficilior eſt veritas ꝙͣ mēdacium. Itēfacile eſt auertere a ſigno. difficile aūt ē attingere ſignūui aūt loquitur veritatē attingit ſignum. qui aūt loꝗt̉endaciū diuertit a ſigno. ergo facilius eſt mēdacium ſit veritas. Ad quod dicendum. ē loqui ẜm ſtaum nature primitus inſtitute. eſt loqui ẜm ſtatū nature rōnalis lapſe. ſi fiat ſermo ẜm ſtatum nature pͥmitus inſtitute: ẜm hoc facilis eſt veritas. Si v̓o fiat ẜmoẜm ſtatum nature lapſe. difficilis ē veritas et facile medaciuꝫ. Preterea. difficilior eſt falſitas ad defendendūꝙͣ veritas. Per hoc poteſt ſolui quod queſitū eſt.prima que on̄dit mēdaciū difficilius. attendit̉ ꝙͣtum ad defenſionē: laborant em̄ mendaces vt mendacium ſuum cooperiāt defendant. qui labor eſt tantꝰin ſuſtinendo veritatē. et hoc eſt quod dicit greg. quātꝰlabor ē ſolicite cuſtodire ne ip̄a fallacia deprehedi queat. hinc inde arcum tegit. et cōtra hoc vbi de prehēdi potuit veritati ſimilem rn̄ſionem querit. Un̄ talibus dicihiero. yronice. voluntatē habes mentiendi artem fingēdi habes. vetus ꝓuer. ē. mēdaces memores oportet. hoc idem faciunt alia prima obiecta. Quod auteꝫobijcitur in parte cōtraria per illud ioh̓. dicendum ēillud intelligitur de facilitate quo ad lapſum nature. etad idem faciunt ea que ſequūtur. difficultas em̄ attēditur ad verum et ad bonuꝫ ẜm ſtatum nature corrupte:Si v̓o fiat cōſideratio ẜm naturā primitus inſtitutamvtrobiqꝫ erat facilitas li. ar. aūt virtus diciturcirca difficilimū. vicium v̓o circa facile: attenditurẜm genns ip̄ius rei circa quā eſt virtus. circa eandērem fuit virtus an̄qͣ homo fuiſſet lapſus et poſtꝙͣ eſt lapſus. mutata aūt eſt cōditio ex parte ip̄ius hominis. vtquod tunc fuit facile li. ar. modo fit difficile. adiuuabatem̄ tunc rectitudo. hoc poſſunt patere que ex illa ꝑtoſunt obiecta. Queſtio. cxl. de peccaIcto de mēdaciouod eſt cōtra veritatem ſermonis: dtendum eſſet de ꝑiurio quod ſimiliter ēcōtra veritatē. ſed de hoc determinabit̉in ꝑte de preceptis. Dicēduꝫ eſt ergotercio qd̓ eſt contra veritatem .ſ. de contentōne qua veritas impugnatur. Primo ergo queritur quid ſit contentio. Secundo ſi contentio ſemper eſt peccatum: et ſi eſtpeccatum. vtrum ſit mortale ſemꝑ aut veniale aliquan-

do vel econuerſo. Tercō vtrum ſit cōtendendum hereticis in diſputatōne. Quarto vtrum cōtentio debeateſſe in repetitōne ſuorum. Nembrum primumIc autem diffinitur cōtentio. ſuꝑ illd̓ adro. cōtentione et dolo. Contentō eſt impugnatio veritatis confidentiaꝫ clamorisCirca hanc diffinitōeꝫ dubitatur. Poteſtem̄ eſſe impugnatio veritatis. ſine cōfidentia clamorisetiam per ſermonē et eſt peccatum. ergo ſub aliquo genere peccati continetur. niſi ſub cōtentōne. ergo non ēvniuerſalis ratō ad omnē cōtentōnem. Preterea vbiaſſignatur differētia inter zelum et cōtentōem: diciturzelus in corde. cōtentio in ſermone. ad eſſe ergo contentionis requiritur niſi impugnatio veritatis ī ẜmone Ad quod dicēdum. diffinitio ſupradicta daturcircūſtantia augmentate. quidam em̄ clamore vincerevolunt. vt non tm̄ ſit ibi impugnatio ſed clamor indebitus. nihilominus tamen impugnatio veritatis maliuolentia arguitōnis eſt contentio. Un̄ dicitur. ij. ad thi. ij.in glo. ſolent in cōtentione talia opponi elimatio maliuolentie argumentatio. vt moueant animos inſipientium fratrum. Unde generaliter contentio poteſt dici impugnatio veritatis perſiſtens in ſermone cauſa vincendi. hec em̄ conditio videtur apponi in glo. cum dicitur.Nemo patitur in ſe vinci. licet ſciat vera eſſe que audiat. Membrum ſecundūEcundo queritur ſi contentio vniuerſaliter ſit peccatū. quod videtur. cōtendeem̄ eſt in cōtrarium tendere. poteſt auteꝫaliquis in contrarium tendere peccare. vt ſi aliquis ſuſtineat cōtradictoriam veritatis: vtualentiam videat rationis. talis em̄ in contrariū tēditpoteſt etiā hoc fieri exercitatōis cauſa vt in diſputatōbus nec tamen peccatur. ergo cōtentio eſt vniuerſalir peccatum. Item .j. ad phil̓. quidā ex cōtentōe xp̄mnūciant ⁊cͣ. et ſequitur. quid em̄ dum omni modo ſiue per occaſionē ſiue per veritatem xp̄c ānuncietur. ſedxp̄m annūciari occaſionē bonū eſt. ergo ex cōtentioneannūciare xp̄m bonū ē. hoc em̄ eſt per occaſionem. ergointentio hmōi ē bonū. occaſio em̄ ſub ratōe vtilis ponit̉ ergo vniuerſaliter ē peccatum. Similiter dicitur.j. ad coꝝ. xj. oportet hereſes eſſe vt qui ꝓbati ſunt manifeſti fiant. ſed hereſes eſſe ē contentōes eſſe. ergo optꝰ eſt contentōnes eſſe. ergo bonū. ergo vniuerſalit̓eſt peccatum. Cōtra. iacobi. iij. vbi zelꝰ et ꝯtentio ibieſt incōſtantia et omne opus prauū. ergo cōtentio ē ẜmſe malū peccatū. Et dicit ibidē. ꝓhibuerat zelū contentionem alia vicia ſequuntur ex contentōe.Similiter queriturᵐ. §. j.ſi ē mortale peccatū. qd̓ videt̉ hoc qd̓ apl̓s ꝓhibet cōtētōꝫ. vn̄ dicit. Noli ꝯtendere v̓bis. ad nihil ē vtile niſiad ſubuerſionē audiētiū. vbi exprimit̉ ꝓhibitio cōtētionis. Sil̓r ꝯtentio enumerat̉ ab apl̓o int̓ mortalia peccata. .. ad ro. dr̄ plenos īuidia. homicidijs. ꝯtētōe. dolo ⁊cͣ. ita vidr̄ ꝯtentō ē mortale pct̄m. It̄. xvij.uer. Semꝑ iurgīa q̄rit malꝰ. angelꝰ aūt crudel̓ mittet̉ ꝯͣ. Angelꝰ at̄ crudelis dr̄ dyabolꝰ. dr̄ mitti ꝯͣ. vt jmortē ad interitū eternū rapiat. ſed rapiet ad inte eternū niſi mortale. ꝯtētio ē pct̄m mortale.tra. in iob. xxxix. habet̉. iob ꝯtendit deo. cōtendereat̄ ibi videt̉ ſonare ī mortale peccatū. ꝯtentō ſꝑ ēmortale pct̄m. dn̄s infra loquēs de iob. dicit. locuti eſtis corā me rectū ſic̄ ẜuꝰ meꝰ iob. ſi rep̄hēſibiliserat ad alia erat reprehēſibil̓: ad alia rectꝰ. Prete̓a. aliꝗs pt̄ ꝯtēde̓ alio ī diſputatōe aīo malignitacdicet̉ mortale pc̄m. Ad qd̓ dd̓m ꝯtētōtis. nūc