Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

diſfinitur ſicut ſupra dictū ē. Ad obiectū aūt in ꝯtrariū dicēdū ē. nomē ꝯtentōis pōt large ſumi vt dicaturmotus ī cōtraria tendētiū. hoc pōt fieri bono finemalo: ſꝫ bono fine dicet̉ peccatū. hoc ꝯtenduntqui diſputāt ad obuiatōem vel exercitatōis. Si v̓o fiat malo fine peccatū ē ī his que ſunt ad fidē vel mores. Ad illud v̓o qd̓ dic̄ apl̓s gaudet in hoc cōtentō annūciat̉ xp̄c. dicēdū ē. aliud eſt deū ex ꝑte paſſiueannūciatōis et ex ꝑte actiue annūciatōis. Ex ꝑte em̄ annunciatōis paſſiue bonū ē. ex ꝑte at̄ annūciatōis actiuelicet ſit bonū in genere: tn̄ pōt malū ex circūſtātia vtfiat ex cōtentōe. et ex illa circūſtātia gaudebat apl̓scōtentō aūt ibi ſumitur ſermone clamoſo ꝓcedēte exodio priuato. vn̄ ſonat in mortale peccatū. de gaudebat apl̓s. Ad illd̓ v̓o qd̓ dr̄. j. ad corinth̓. xj. oportet hereſes ⁊cͣ. Intelligēdum ē illo quo malū ē occaſio boni. hereſis ſciſſura ſit bonū. Un̄ dic̄ haymo. Magnā vtilitatē p̄ſtiterūt hereſes eccl̓ie dei.ſe ſꝫ doctores eccl̓ie exercitauerūt qui qͣi dormierant. Ad illud v̓o quod queritur vtrū ſit mortale peccatūdicēdum eſt. aut fit aīo malignitatis. aut ſit ca neceſſitatis. aut fit exercitatōis. aut ex quadā titillatōnegl̓ie et honoris. Si fit malignitatis vt qui volūt intuſte dincere vel animos ſimpliciū ſubuerte̓. ẜm hūc modum eſt mortale peccatum. et ẜm hunc modum prohibetur ab apoſtolo cum dicit. Noli contendere verbis.et dicit glo. cōtentio nihil poteſt niſi ſubuertere audientes verboſus par vel ſuperior videtur eſſe catholicocōtentio minus ſtabilitatis ſepe generat ſcrupulum. etdicitur iob. vj. in glo. inquiſit ꝯībꝰ vidētur veritatemaſſequi ſed victores videri. hoc aūt poſſet ex quadamleuitate in his vbi ē ꝑicl̓m: et tūc dr̄ mortale peccatū. Si v̓o neceſſitatis tūc ē peccatū ẜm dicūiij. ꝓuerb̓. ſuꝑ illud. cōtendas aduerſus hoīem fruſtra. vetat cōtendere aduerſus male fecit vt corrigat̉. qꝛ hec fruſtra ſit qd̓ certa neceſſitas cogit. Sifiat exercitatōis ē peccatuꝫ mortale: etſi aliqn̄ ꝓpt̓modū cōtingat veniale. Si v̓o eruditōis. nec ſic ēpeccatū ẜm dr̄. xxix. ꝓuerb̓. Uir ſapiēs ſi ſtultotenderit ⁊cͣ. glo. doctor fidelis ſapiēs ſi infidelitumace cnotenderit. ſiue tormenta reproborum vl̓ gaudia narret bonorū. fruſtra erga inſenſatum laborat.Si v̓o fit ex quadā titillatōne honoris vel gl̓ie. venialevidetur peccatū. et ẜm hoc videtur accipi illud luc̄. xxij.facta ē cōtentio inter diſcipulos. quis eoꝝ videret̉ eſſemaior. dicit glo. ē incredibile honore inuicē ſeueniēdo certaret. ſed qualibet ex cauſa cōtenderint nonquid adhuc carnales geſſerint. ſꝫ quid ſpūalis magiſteriuſſerit audiamus. ex quo accipitur carnales erattendendo p̄uentione honoris. Sic ergo patet aliqn̄dicitur mortale peccatum aliquādo. veniale. aliquandoneutrū. em̄ dicitur luc̄. xiij. Cōtendite intrare anguſtam portam. neutrū deſignatur. ſed quod poteſt eſſemeritorium vite eterne. Membrū terciuꝫErcio queritur vtrū cōtendendum ſithereticis in diſputatōibꝰ.. videtur.dicitur. viij. eccͣi. ſuꝑ illud. litigeshomine linguato. glo. heretico. quo ſublingua eius labor et dolor. et poſtea ſubiūgit rōnem. nealiena et vila de ꝓgenie tua loquat̉ xp̄iana .ſ. catholica dic̄ interlinearis. Preterea. ip̄i heretici ſignātur:canes qui lacerant verbū dei. ꝓhibetur aūt. vij. mathne detur ſct̄m canibus. ergo eſt cōtendendū hereticis. Preterea deriſores ſunt. qui aūt arguit deriſorēſibi generat maculā. ix. ꝓuer. ergo ē contendendūillis. Similiter dr̄. xiij. ecc̄i. Qui tangit picē coinquinabitur ab ea. tangere aūt picem ē cōtendero heretico.ergo eſt cōtendendū hereticis. Itē gelaſius paꝑa. eſt eccͣi moris his qui polentam habent com-

munionē ꝑmixtamqꝫ ꝑfidis: miſcere cōciliū. et iteruꝫnullum fas ē canonū magiſtris atqꝫ cuſtodibꝰ certamēhabere hoſtibus cōmunionis aliene. Contra. ſuꝑillud j. reg. xiiij. accidit quadā die. Catholici aduerſushereticos cōtentōem cōmoueant. niſi prius ad certamen ꝓuocātur. Preterea. exemplo aug. et alioꝝ docto eccleſiaſticoꝝ habetur. licitū ē cōtendere hereticis. ſic̄ pꝫ.. ad corī. xj. ſuꝑ illd̓. oꝫ hēſes ⁊cͣ. glo. ml̓taad fidē catholicā ꝑtinētia heticoꝝ callida inquietudine exagitantur vt aduerſus eos defendi poſſint.ſiderātur diligētius et intelligūtur clarius. p̄dicāturinſtantius. Item bella in li. Ioſue ſignātur certamina fideliū cōtra hereticos. Un̄ dicit adamātius. ſciensapl̓s carnalia bella ampliꝰ nobis agenda: ſꝫ ꝯtra ſpirituales nequicias. velut prīceps militie xp̄i p̄cepit militibꝰ xp̄i. Induite vos armatura dei. vt poſſitis ſtares inſidias dyaboli. Inſidie aūt dyaboli ſuntinhereticis. licitū ergo ē cōtendere cum hereticis. Alod dicēdum ſumpto large cōtendere certare in dutatōne. licitū eſt aliquo caſu cōtendere cuꝫhereticis. Si v̓o accipiatur cōtendere ꝓut ſupra diſtinctum eſt. impugnatōne veritatis intentōe vincendi. eſt licitum cōtendere cum hereticis nec cuꝫ alijs. Diſlinguēdum aūt eſt. hereticus aut ē p̄ciſus ab eccleſiacuius ꝑtiuax ſnīa dinoſcit̉. talibꝰ ē habēdū corcilium. ẜm illud. ſedi ꝯcilio vanitatis ⁊cͣ. dr̄ adthi. hereticū hoīem poſt primā et ſecūdam correptōemdeuita. Unde heretici poſt damnatōem ī cōcilio vocātur adium. ſicut habetur. can. xxiiij. q. j. maiornr̄i.n dubiū. quod diligenti diſcuſſioneīnatū. Si v̓o heretici adhuc ſunt corrigibiles.ndere in diſputatōe eis. vt ad fideꝫreuour vel vt eoꝝ falſitas in alijs manifeſtatur. hocaūt intellendū ē de ꝓbatis in doctrina catholica. periculoſum:mplicibus hereſi archis diſputare. Nembrum quartūUius igitur gr̄a queritur vtrū liceat ī diſputatōe ſacre ſcripture cōtendere. nonvidet̉. dicit̉ em̄ in glo. ſuꝑ illud ad thi. noli cōtendere. collatio inter ſeruos deidebet altricatio: ſed ſerui dei debēt tractantes ſacrā ſcripturam. ergo inter illos debet contentio. Itē. viij. yſa. aque ſiloe vadunt ſilentio. glo. doctrīaxp̄iſe ſinemore et ſtrepitu leniter fluit. ergo debet ſine cntōe. Item diſcipulus xp̄i debet eſſe iminus auditor ſacre ſcripture ſiue docitatordebet diſcipulus xp̄i. ergo debet eſſe imitator xp̄i. Sꝫde xp̄o legitur ẜm trāſlationem. lxx. non contendet neqꝫ clamabit neqꝫ audiet aliquis eius vocem in plates.et hoc in. xij. math̓. quod exponit auguſtinus in librode xij. abuſionibꝰ. xp̄ianus nemo recte dicitur: niſi xp̄imoribus coequetur. tu ergo ſi morum xp̄i ſimilitudineꝫtenere cupis: ne contēdas. ne abuſiue in eccleſia xp̄ianexiſtas. tractantes ergo ſacram ſcripturam in diſputatōibus debent contendere. Similiter dr̄ ad thi. ſer dn̄i oportet litigare. glo. ſeruus dei obſtrepatſtudio altricādi vel cōtendendi. Cōtra. licet diſputare ad vtrāqꝫ partem cōtradictōis cōſtruendam. ergo licitum eſt diſputare ad obuiatōnem. obuiatio aūt quidaliud eſt ꝙͣ contentio ſimiliter ꝙͣ cōtradictio. ergo licitūeſt diſputare cōtendendo. Preterea. aliquis poteſt ſuſtinere partem in qua eſt falſitas. vt videatur quid indeaccidit: vel qualiter poſſit informari. ſicut ergo licitumeſt contēdere aduerſus eum malefecerit. ita licitum ēcōtendere aduerſus qui falſum ſuſtinet. ergo licitū ēcontendere in diſputatōne ſacre ſcripture. Ad quoddicendum. contendere poteſt accipi dupliciter. Unomodo in cōtrarium eius quod ſuſtinetur tendere. ad falſitas manifeſtetur et veritas aſtruatur: hoc modo licitum eſt contendere in diſputatōne ſacre ſcripture