Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.cxxxviij.

imſilentium ſi cipa eſſet. ꝓpheego. Immodī qꝛ tacui. Ad qd̓ dicendū. dixiſſet. vecere aliqn̄ eſt acvirtutis. vnde dicit grego. os diſcretum et ꝯgruoeriat rurſum ꝯgruo tꝑe taciAliqn̄ v̓o eſt nomen vicij ſicut ſupraturnitas claudahabitū eſt. Ad illud qd̓ obijcit̉ tacere non eſt actusDicendū actusliciter accipit̉. vel ꝓut eſt ꝯmunad oꝑari oꝑari. ſicut habet̉. vij. ad ro. operor etopor ꝑtes ſunt eius qd̓ eſt opor. et ẜm hoc dicitur tacere actus. ſed non dicit̉ actus peccati: niſi inꝙͣtum refert̉ad voluntatē. ꝓut aliquis ex volūtate tacet taceredebet. Si v̓o accipiat̉ actus ꝓprie. tacere non eſt actusnec eſſet peccatū niſi ꝓut actus volūtatis cadit ſuꝑ ip̄mhoc patet ſolutio ad ſcd̓m. Ad obiectū v̓o de dorminte dicendū eſt. tacere eſt peccatum niſi ꝯgruitqui debet̉. hoc autem eſt in dormiente. Si v̓oitur in quo genere pct̄i ſit. vtrū in rōne delicti vel comniſſi. dicendū eſt. in rōne delicti. tacere aūt nihil alid̓eſt ꝙͣ loꝗ in eo poteſtatem habet pro loco et tꝑeqlijs circūſtantijs. vnde teneat̉ loqui et loquit̉ peccat peccato delicti. ſicut qui tenet̉ loqui tꝑe et locoet alijs circūſtātijs et loquit̉. trāſgredit̉. Nlembrum ſecūdumEinde queritur. vtrum ſit peccatū mortale ſemꝑ. an aliquādo mortale aliqn̄ veniale. Et videt̉ aliqn̄ veniale aliqn̄ mortale. ſicut loqui aliqn̄ eſt veniale aliqn̄ mortale. Preterea aliqn̄ tacet homo tenet̉ loqui. aliqn̄ expedit vel cōgruit: ſed tacet in his in quibꝰgruit et tenet̉. vel expedit veniale eſt peccatū. vel ta tenet̉ īaliqn̄ eſt veniale aliqn̄ motaleenti. auteꝫ ſitmortābet̉ ex hocdiciego. que corrigere nonvalet incē ſe ꝑticipē delinquētiumex ꝯſenſu tacitoquit̉ de illo ad quēꝑtinet otem qui tenet̉ mederi egroto ſubiīs tꝑe et loco peccat mortaliter .ſditis infirmāt̉ ex pct̄oahaum medicamīs peccat morlerūqꝫ nimis taciti quorūdaꝫcxęgimalatio linguā pͥmāt. quaſi ꝯſpectisamīs ſubtrahūt. et eo mortis actovulnenedo virus quod poterāt eijcere loquēdo nolueres ſurnitas eſt pctm̄ mortale. qui em̄ auctor eſtrunt.alis ī alio. ī ſeip̄o ꝯͣhit mortē. Ad qd̓ dicē taciturnitas aliqn̄ eſt veniale peccatū. aliqn̄ mortale. In his em̄ ad que tenet̉ eſt taciturnitas mortale pct̄m. verbi gratia. teneat̉ ꝓpriū peccatū ꝯfiteritꝑe debito et alijs circūſtātijs. et mederi ꝓximo ẜmonenedibili tꝑe debito alijs circūſtātijs. in his eſt mortale peccatū. aūt tenet̉ ſed expedit aut decet: veniale eſt peccatū. qn̄ aūt hoc fuerit et qn̄ difficile eſt determinare in ſingulis: ſed ip̄a vnctio decet que ꝑmitit hoīem ſibi adherenteꝫ defacili errare. Ad illud v̓o obijcit̉ in ꝯtrariū. dicēdū ille auctoritates b. grectelligūt̉ de illo q tenetur ex officio corrigere et mederialijs in verbo correctōis. in talibꝰ aūt ſi fiat omiſſio protꝑe debito erit mortale peccatū. vnde dicit̉ in ezechiele.xxxiij. Si ſpeculator viderit gladiū veniētē. inſonuerit buccina ppl̓s ſe cuſtodierit: veneritqꝫ gladiustulerit de eis aīam: ille in iniꝗtate ſua captꝰ eſt. ſanguinaut eius de manu ſpeculatoris requirā. Sꝫ poteſtri ꝓpter illud verbū qd̓ dicit̉. xx. eccͣi. homo ſapiens tacebit vſqꝫ ad tp̄s. qd̓ ſit illud tp̄s. ſi em̄ dicat̉ tp̄s oportu eo ante illud tp̄s dicat̉ eſſe peccatū. et hoc videtur dici ſuꝑ illud. xx. leui. Uir qui patit̉ fluxū ſeminis⁊cͣ. glo. quid eſt ſermo niſi ſemen. dum ordinate mittitur mens quaſi vterus impregnat̉. ſi aūt importune poſluit mentē et generādi ꝑdit v̓tutē. et dicit̉. viij. eccͣs. om̄inegocio eſt tempus oportunitas. et. xxv. ꝓuerb̓. mala

aurea in lectis aris qui loquit̉ verbum in tꝑe ſuo.glo. qui verbum deportune nouit iuxta audientiū capacitatē p̄dicare.lo extra modo iuxta lr̄am replicatmodo ſuauiores ſpūaliū ſ floresidit. Sed videt̉ ꝯtrariū hoc qd̓ dici thi. vlt̓. Predica d̓buꝫinſta oportune importune. importune eſt predicandū non eſt expectanda oportunitas. qn̄ dicendum eſtpeccatur taciturnitate ab eo cui incūbit officiū predicatōis vel correctōis? Reſpondendū eſt. aūt intelligitur oportunitas ex ꝑte aliquoꝝ audientiū et aliqͦrūaut ex nulla ꝑte. Si ex parte aliquoꝝ intelligit̉ oportunitas: ex parte alioꝝ: nihilominus eſt predicandū.hoc eſt qd̓ dicit predica verbū inſta oportune importūe.glo. oportune ꝙͣtū ad eos quibꝰ placet: importune nolētibꝰ. Et dicit Auguſtinus. Sonet verbū tuum volētibꝰnolētibus oportune importune. inuenit locuꝫ vbi requieſcat: terrā vbi germinet. licet aliqui ſunt in terra petroſa. Si v̓o placeat auditoribꝰ. tūc audit̉ ꝓdeſſe nihilominus poteſt in poſterum: adhuc dicit̉ predicareoportūe importune. Un̄ glo. tu quid oportune agis ſedimportunus videris ei qui libenter audit. hoc aūt attendendum eſt ſi credetur ip̄os eſſe corrbiles. Sꝫſunt incorrigibiles. dicit̉ oportunitas. et tūc eſttacendi. Un̄ illud. noli arguere deriſorē. aliquotiens ab eius corrtue timiditatis ſed dilectōnisgratia eſt qicit̉. vij math̓. īite ſanctū dare canibꝰ īritas ꝓijcite ante ſanctūintelligit̉ verbū predicatōis qd̓ debet corrūpi. corrūpit̉ aūtnt innatores veritatis ꝯtemnentecaſſiodorus. graue peccatū eſt obſtire. et īo dicit̉. v. amos. Prudens in illonatitꝑe tacebit. vbi dicit glo. Uidēs vir eccleſiaſticus incororrectōem ne videat̉ ſanctum darecanibꝰ. Sedd̓eſt qd̓ dicit̉ Eze. ip̄e loquat̉ ad do exaſperātē. domus exaſperās videat̉ dici ppl̓s incorrigibilis. Ad quod dicendū. dicit̉ hic exaſperans incorrigibilitatem ſꝫ drn̄tias peccatoꝝ. Undegre. Noli exaſꝑans incorrigibilitatē. ne tibi ꝯmiſſatacendo maledicta increpando deum exaſperes. ſicut illi maleficiendoOccaſione dictoꝝ .§. j.querit̉. vtrū predicādū ſit illis qͦs ſcit incorrigibiles. qd̓videt̉ hoc petrus predicauit ſymoni mago dicens.pnīam age ab hac nequicia. et dicit glo. ignoret petrus eum pnīam acturū: ſꝫ qꝛ omnibꝰ iuſſus eſt p̄dicare. ſuū facit officiū. vt ille ſit inexcuſabilis. Et in. xv.Ioh̓is dicit̉. Si locutus fuiſſem eis peccatū haberent. nūc aūt excuſatōem hn̄t de peccato. Sed ſciuit eos dn̄s penitētiaꝫ acturos. nūqd̓ predicauit eisvt augeret̉ malicia eoꝝ. qd̓ videt̉. immo potius tacendū ſit ẜm dicit gr̄e. Cum ꝯſpiciūt qꝛ vitā auditoꝝloquendi lucrari poſſunt. tacendo ſcientiā ſuā abſcodūt. vt cum herodes interrogaret ih̓m multis ſermonibus nihil ei reſpōdebat. Ad qd̓ dicendū. qd̓ petrꝰdixit tm̄ fuit vt ſuū faceret officiū: ſed ne alij fallerentur maliciā ſymonis magi. Un̄ dr̄ in glo. coraꝫ om̄iarguit̉: ne ampliꝰ ab eo fallant̉. Illud aūt qd̓ dic̄ grede taciturnitate habuit aliā cauſaꝫ. vn̄ ſubdit gre. Quotiens auditores nr̄i nr̄a volūt qͣi liāda cognoſce̓ nonius. ne ſi oſtētatōisaūt ſua ꝑuerſa mutare: oīno taceſtudio verbuꝫ dei loꝗmur. et illaꝝ culpa que erat eſſedeſinat. et noſtra que erat fiat. Nembrū terciūErcio queritur de ꝯꝑatōe pct̄i taciturnitatis ad pct̄m locutōis. et videt̉ maiuspct̄m ſit in locutōe ꝙͣ in ſilētio ſiue taciturnitate. v̓bū ſenece. Dyogenes int̓rogatqͣre inter malos taceret. Rn̄diplus expedit ſapiēti ta