Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eſt oīm ſed doctoꝝ. nec hoꝝ omniū ſed iuſtoꝝ: ex quoaccipit̉ ꝑſumptuoſum eſt iudiciū ſiue vſurpatūeſt ſcīa vel dignitas. Contra. pt̄as iudicādi penes iudicem ip̄m reſidet iudicat de his ad ip̄m ꝑtinet.vſurpat iudiciū. Ad quod dicendū. aliud ē de pt̄ate et de ſcīa ſiue dignitate. poteſtas em̄ ꝑtinet eſſentialit̓:ſed alia duo ꝑtinent ad ꝯgruitateꝫ ſiue oportunitatē.prie aūt eſt vſurpatō iudicij ad pt̄atem: temeritas autvel p̄ſumptio pōt dici ꝙͣtum ad alia duo. Articulus terciusErcio querit̉ ẜm quos modos quot fit vſurpatio iudicij. Ad qd̓ pōt dici hoc qd̓ dīc hugo. aliꝗd dicit̉ eſſe illicitū ẜm ꝑſonaꝫ. vt ſeculari iudici manū mittere in clericū non licet ſupple adiudicandū. Item ẜm cauſam aliqd̓ eſt illicituꝫ. vt ſpūalia et eccleſiaſtica negocia a iudice ſeculari examinent̉ẜm menſurā etiā pene qualitateꝫ pene. vt licet ſecl̓ari iudici ſpūali gladio vti ẜm locum. vt ſi loca ſacra violare p̄ſumeret et ꝯfugibilibꝰ ad illa etiā reis inordinatemoleſtiā inferre temptaret. ẜm tp̄s ſi ſacris et ſolennibꝰdiebꝰ reuerentiā exhiberet ſed indifferenter ſua iudicia exerceret. his modis fit iudicij vſurpatō apud iudicem ſeculareꝫ. et ſi em̄ al̓s habeant pt̄atem: limitata tn̄eſt ei pt̄as. et quo ad cauſam. et quo ad moduꝫ pene ſiuequalitatē. et quo ad locū et ad tp̄s. Quo ad ꝑſonamv̓o eccl̓iaſticā vſurpatio eſt ꝙͣtum ad quendā moduꝫ pene. et ꝙͣtum ad quendā modū cauſe: ſicut ē cauſa ſanguinis cuiꝰ exercitiū ꝑtinet ad eam. ꝙͣtum ad quoddamtp̄s. ꝙͣtum aūt ad ꝑſonas et loca dummodo ſeruet̉ honeſtas in loco pōt attendi generalitas. perſona em̄ eccleſiaſtica et ſecularis ſubeſt iuriſdictōi eccleſiaſtice. locus etſacer non ſacer pōt eſſe in tractet̉ negociū eccleſiaſticum: magis tn̄ ꝯgruit locus ſacer. Nembrum quartumEinde querit̉ de iudicio vſurpato ꝓut eſtinter eccleſiaſticas perſonas. Et hoc ꝯtingit dupl̓r vel in foro cauſe vel in foro pnīeQuerit̉ de vſurpatōne in foro pnīe vtrūſit illicitū vni ꝯfeſſori audire in ꝯfeſſione et pnīam iniungere ſubdito alteriꝰ. Qd̓ videt̉ hoc dicit̉ in deū. xix. aſſumes nec trāſferes termīos ꝓximi tui: ſꝫ trāſfertille terminos: ſuā iuriſdictōneꝫ dilatat arciꝰ coartat. Preterea dr̄ in ꝓuer. xxij. Ne tranſgrediaris termīosantiqͦs qͦs poſuerūt pr̄es tui: ſꝫ antiꝗ pr̄es poſuerūt limites iuriſdictōnis ip̄is ꝯfeſſoribꝰ. iudicat ſubditū alterius in foro pnīe vſurpat iudiciū. hoc etiā dīc Calixtuspapa. ix. q. ij. Nullꝰ termīos alteriꝰ vſurpet. et. ix. q. ij.de pe. diſ. vj. placuit vt deinceps nulli ſacerdotum liceatquēlibet ꝯmiſſum alteri ſacerdoti ad pnīam ſuſciꝑe ſineeiꝰ ꝯſenſu cui priꝰ ſe ꝯmiſit: niſi ignorantiā illiꝰ cui penitens priꝰ ꝯfeſſus eſt. Qui v̓o ꝯtra hoc ſtatutū facere temptauerit. gradꝰ ſui ꝑiculo ſubiacebit. Contra. dicit gelaſiꝰ xvj. q. j. Si quis monachꝰ fuerit ꝗͥ venerabilis vitemerito ſacerdotio dignꝰ preuideat̉. ſi placeat ſuꝑiori ſuooīa que ad ſacerdotij officia ꝑtinent ep̄i electōe ꝓuide aciuſte agere pōt. Sil̓r in eiſdē greg. Moderamīe apl̓ice aucͣtis decernimꝰ vt monachi ſi p̄ſbiterij honore ſintdedicati. ligandi ſoluēdiqꝫ pt̄ate: decimaꝝ oblationum portōneꝫ minus ꝙͣ ceteri ſacerdotes laudabilit̓ſibi vendicēt. Preterea licitū eſt egroto et ratōnale: diſcretiorē medicū eligere ne de vita corꝑali ꝑiclitet̉: licitum eſt pct̄ori egrotat ſpūaliter diſcretioreꝫ ꝯfeſſorē eligere ne de vita ſpūali periclitet̉. Ad quod dicendum aliud eſt ꝓpria voluntate iudiciuꝫ huiuſmodi aſſumere. et aliud eſt ex obedientia ſuꝑioris vtpote illius habet poteſtatem ſpecialem vel generalem ſuꝑ illum confitetur. Ratōnes ergo ille vel auctoritates inducūturad hoc non aſſumat aliquis iudicium. intelligunt̉ de

illo qui propria voluntate hoc facit. talis enim diciturvſurpare. ſi v̓o fiunt ſuꝑioris aucͣte vel ingruente neceſſitate. ſicut in articulo mortis: vel ꝓpter ignorantiam alterius ꝯfeſſoris. non vſurpatur iudicium. Unde dicēdūeſt. aliud eſt ex ſua p̄ſumptione. et aliud ex obedientiniūctione vel ex alterius neceſſitate vel ignorantia ī c.feſſione huiuſmodi iudicium exequi. vno modo fit vſurpatio alijs v̓o modis non fit.Peinde queritur.§. j.ꝙͣtum ad forum cauſe vtrum illicitum ſit vel licitum alicui p̄lato iudicare ſubdituꝫ alterius.: videt̉ hocqd̓ dicit Calixtus. ix. q. ij. Nullus alteriꝰ ꝑrochianuꝫ iudicare vel ordinare vel excoīcare p̄ſumat. qm̄ nullꝰ alterius iudicis niſi fui ſententia tenebit̉ aut damnabitur. Item ſicut ordinatio alteri p̄lato ꝓhibet̉ ita iudicatioet aliaꝝ rerū diſpoſitio. Iteꝫ ex anthioceno ꝯcilio. ep̄iextra dyoceſim ad eccl̓ias que extra eoꝝ terminos ſuntnon accedunt ex derelinquit̉ ſi hꝰ mōi acceſſus fiuntiudicij erit vſurpatio. Contra. xxiij. deutr̄. ſuꝑ illud. Ingreſſus in vinea ꝓximi tui. glo. in eccl̓ia alteriꝰ ep̄i pōt alter aliqͦs corrigere vel ꝯfirmare. Item ex ꝯcilio anthioceno ſingulas ꝓuintias. ep̄os ſcire oportet metropolitanam qui p̄eſt curā et ſolicitudineꝫ ꝓuincie ſuſcepiſſeꝓpter ad metropolitanaꝫ ciuitatē ab his cauſas habent ꝯcurratur. Item rōne delicti vel ꝯtractus ſortiturquis forū alterius. iij. q. vj. ca. fi. ex his colligit̉ fitvſurpatio iudicij ſi ꝗs ferat iudiciū de ſubdito alteriusin foro exteriori. Ad quod dicendū. regulare eſtnullus iudicet ſubditū alterius. habet tn̄ inſtantiam incertis caſibꝰ. pōt em̄ de ꝯſenſu illius cuiꝰ ſubditus eſt inminoribꝰ iudiciū ferre. et hoc modo intelligit̉ illud deū.vnde ſequit̉ totam plebē licet ei regere vel magna negocia tractare. in caſu etiā illo vbi appellatōneꝫ negligentiā deuoluit̉ ius ad ſuperiore ſicut ē de metropolitano. ſic intelligitur qd̓ de metropolitano dr̄. niſi fortecauſa fuerit ꝯmiſſa a ſummo pontifice. rōne etiā delictivel ꝯtractus pōt ſubiacere iuriſdictōni alteriꝰ et his modis ſit vſurpatio. his intellectis de iudicio ſuſpitioſoet vſurpato: dicenduꝫ eſſet de iudicio contentioſo: ſed deillo dicetur in proprio tractatu de preceptis iudicialibus. Queſtio. cxxxvj. de acceptione perſonEquitur de perſonaruꝫ acceptōne. Primo ergo videndūeſt quid ſit ꝑſonarum acceptio. Secundo cum tres ſint differentie acceptōnisꝑſonarum: quomō peccatur vnoquoqꝫTercio querit̉ qua de cauſa dicatur acceptio ꝑſonaruꝫ.Quarto quare remouet̉ ita ſpecialiter ꝑſonaꝝ acceptōa deo in ſacra ſcriptura. Nembrum primumIffinitur autem ſic. acceptio perſone eſt īiuſticia qua prefertur perſona perſonepter cauſam indebitam. enim opponat̉iuſticie patet per hoc quod dicitur. xix. leuitici. ſtatim enim poſtꝙͣ dictum eſt non facies quod iniquum eſt nec iniuſte iudicabis ſubiungitur. Non conſideres perſonam pauperis nec honores vultum potētis. Similiter in. xvj. deutrono. Cum dicitur. Iudicesſtituēs in omnibus portis tuis vt iudicēt ppl̓m iuſto iudigio. et ſubdit̉. nec accipies ꝑſonā nec mūera. Cont̓hanc diffinitōeꝫ pōt obijci ꝓpter hoc acceptio perſonevidetur eſſe actus cordis. ſicut patet ex coniugato dicitur hoc acceptum eſt mihi. prelatio d̓o qua prefertur