Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.cxxxv.

dicendū immo a dn̄o qd̓ patet per textuꝫ dan̄. xiij. vbidicit̉ ſuſcitauit dn̄s ſpiritum pueri iunioris ⁊cͣ. Nlembrum terciūOnſequēter dicendū eſt de iudicio vſurpato ab eo qui habet pt̄atem diſꝑatam ſicutlegit̉. ij. ꝑal̓. xvj. de Ozia rege vſurpauitſibi ſacerdotiū. Un̄ dictū eſt ei. em̄ tuiofficij eſt vt adoleas incenſuꝫ dn̄o ſed ſacerdotū. et ſimiliter legit̉ de hieroboam aſcendit ſuꝑ altare vt adole̓tincenſum. iij. reg. xiij. Poteſt aūt queri ſi pt̄as eccleſiaſtica vſurpet ea que ſunt ptatis ſecularis vtrum peccetvel. Scd̓o querit̉ ſi vſurpatio ſit iudicij tm̄ ꝙͣtumad pt̄atem ſꝫ et ꝙͣtuꝫ ad ſcīam et bonitatē. vtpote ſi ignorans vſurpat ſibi iudiciū ac ſi eſſet ſciens. vel malus acſieſſet bonus. Tercio queritur ẜm quos et quot modosſit vſurpatio iudicij.Articulꝰ primusIrca primū ſic. pt̄as eccleſiaſtica vel ſecl̓arise diuerſo diuidūtur. ſic̄ diuidūt̉ vita terrenaet vita ſpūalis: ſꝫ vita terrena eſt ſub ſpūali nec ē cōuerſo. nec pt̄as ſub pt̄ate. pt̄as eccleſiaſticanꝙͣtum hmōi ſi dictat vel exequit̉ iudiciū ſeculare vſurat vſurpādo peccat. Itē in illo verbo euāgelij Mathe. xxij. Reddite ſunt ceſaris ceſari et ſunt dei deo.deſignat̉ diſcretio pt̄atis ſpūalis a terrena eccleſiaſticea ſeculari. ſic̄ ſecularis pt̄as ſi extenderet manū in eos ſubſunt eccl̓ie: vſurpat qd̓ eſſet pt̄atis eccleſiaſtice: itaccōuerſo. aūt ſic ſit videt̉ hoc qd̓ dīc hug. Spūalisſiꝗdē pt̄as ideo p̄ſidet vt terrene in ſuo iure p̄iudiciūfaciat: ſicut ip̄a terrena pt̄as qd̓ ſpūali debet̉ nunꝙͣ ſineculpa vſurpat. Item ī euāgelio. xxij. luc. dr̄. Ecce duogladij. et dn̄s dixit ſatis eſt. ex ſumit̉ ſecularis pt̄asē diuerſo ē ꝯtra eccleſiaſticā. gladius em̄ materialis ꝑtinet ad pt̄atem ſecularē. et ſpūalis ad eccleſiaſticaꝫ. ſicutgladius ſpūalis arripit̉ a pt̄ate ſeculari. ſic nec glaius materialis arripi dꝫ a pt̄ate eccleſiaſtica: ſi arripit vſurpat. Arguit̉ diſtincta ſunt iudicia ſeculariaet eccleſiaſtica ex diſtinctōne officioꝝ. Unde ciprianus.Mediator dei hoīꝫ xp̄c. ꝓprijs actibꝰ digͥtatibꝰ diſtīctis: officia pt̄atis vtriuſqꝫ decreuit ꝓpria volēs medicīali humilitate ſurſum offerri: hūana ſuꝑbia rurſum īinfernū demergi. vt xp̄iani imꝑatores eterna vita pontificibꝰ indigerent. et pontifices curſu tꝑalium rerumtm̄modo in ꝑſonalibꝰ legibꝰ vterent̉. Item gelaſiꝰ papa. duo ſunt quibꝰ pͥncipal̓r hic mūdꝰ regit̉. auctoritaꝫſacra pontificū et regalis pt̄as. in quibꝰ tanto grauiꝰ eſtpondus ſacerdotuꝫ. quāto ip̄is regibꝰ hoīm in diuinoſunt reddituri rōni examine. Idem videt̉ hoc dr̄xxij. diſ. in can. om̄es ſiue patriarche ⁊cͣ. eccl̓iaꝫ ipſe ſolꝰfundauit et ſupͣ petrā fidei mox naſcētis erexit. qui beato petro eterne vite clauigero terreni ſimul et celeſtis imperij iura ꝯmiſit. Et dicit̉ greg. Nos ſanctoꝝ p̄deceſſo ſtatuta tenentes. eos fidelitate ac ſacr̄o excoīcatisſunt ꝯſtricti. apl̓ica aucͣte a ſacr̄o abſoluimus. et ne ſibifidelitatē ſeruent om̄ibꝰdis ꝓhibemus. Item ipſodn̄s in ſeip̄o vtrūqꝫ iudiciū exercuit. vendentes emētes eiecit de temploſulterā abſoluit. ex quo videt̉nctōem vtriuſqꝫ pt̄atis in vna ꝑſona futuram. hoc etiā arguit̉ ex moyſe qui vtrūqꝫ exercuit quodeſt p̄ncipis et qd̓ eſt ſacerdo3. Cum enim vnxit aaronofficiūdotis. aūt ꝯſtituit tribunos et cēturiones ofprincipis. ex quo videt̉ cōiungi officium vtriuſpoteſtatis et iudicia in vna ꝑſona.tra. ſpūalis pt̄as maior eſt dignitate ſeculari. qd̓ ſic ꝓbatur. queadmodum hꝫ ſe corpꝰ ad aīam. ita ſe habet pt̄asſpūalis ad ſecularem: ſꝫ aīa pōt ſuꝑ corpꝰ ecōuerſo.ſpūalis pōt ſuꝑ terrenam et eccleſiaſtica ſuꝑ ſecularem Preterea a deo primū ſacerdotiū eſt inſtitutū. ſacerdotiumpente deo īalis pt̄as eſt ordinata ſic̄ ha

betur in illo. j. Reg. x. Saule inuento a ſamuele et conſtituto rege. Preterea ſacerdotalis dignitas benedicit regalem. maior aūt eſt qui benedicit benediciturergo ſubeſt ſecularis pt̄as eccleſiaſtice. Preterea. ſi tm̄gladius ſpūalis eſſet ipſius pt̄atis eccleſiaſtice. dictūfuit in euāgelio. Ecce duo gladij hic. non rn̄diſſet dn̄s ſatis eſt. In hoc em̄ innuit vterqꝫ gladiꝰ eſt eccleſiaſtice.nec dixiſſet petro ꝯuerte gladiū in vaginā de gladio eniꝫmateriali intellexit dn̄s. eius aūt eſt ꝯuertere qui habetpt̄atem. cum petrus typuꝫ gerat p̄lati eccleſiaſtici. pe.nes p̄latū eccleſiaſticū reſidet poteſtas gladij material̓. Ad quod dicendū eſt. poteſtas ille ſupͣdicte due diuiſe ſunt abinuicē ꝙͣtum ad exercitiū. diuiſe etiam ſuntꝙͣtum ad imperiū: ſꝫ diuiſe ſunt ꝙͣtum ad meritū. aliqn̄ etiā ſunt ꝯiuncte ꝙͣtū ad imperiū. cuꝫ .ſ. pͥncipes terreni ꝯcedūt non tm̄ vtilitatē eccl̓ie ſꝫ etiam pt̄atem: nihilominus tn̄ reducende ſunt iſte pt̄ates ad diuerſas ratōesꝑſonaꝝ. Cum querit̉ vtrum pt̄as eccleſiaſtica vſurpetiudiciū qd̓ eſt ſecularis pt̄atis? Dicenduꝫ eſt. vſurpatſi exerceat iudiciū ſeculare ſeipſum. cum aūt eſt eccl̓iecollata poteſtas a pͥncipe terreno. exercitiuꝫ iudicij ſecularis ſpectare debet ad laicas ꝑſonas: poteſtas aūt conſtituendi illas pōt tunc ſpectare ad eccl̓iam. Unde dicithug. licet eccl̓ia fructuꝫ terrene pt̄atis poſſeſſionis vſumaccipiat. pt̄atem tn̄ exercende iuſticie eccleſiaſticasſonas an̄ iudicia ſecularia exercere pōt. pōt tn̄ miniſtros habe̓ laicas ꝑſonas: per iura iudicia ad terre ꝑtinentia pt̄atem. ẜm tenorem legis et debituꝫ iuristerreni exerceat. cum aūt diuiſe ſunt pt̄ates in perſonis eſt vſurpatio: ſi nutu poteſtatis eccleſiaſtice fiat exercitiuū a pt̄ate ſeculari. Un̄ dicit bern̄. iiij. ad eugeniumUterqꝫ eſt eccl̓ie et ſpūalis .ſ. gladius et materialis: ſedis quidē eccl̓ia: ille v̓o ab eccl̓ia exercendus. ille ſacerdotis iſte militis manu: ſꝫ ad nutum ſacerdotis et iuſſuimꝑatoris. Ex his patet qualiter rn̄dendū eſt ad obiecta. ꝯcedendum eſt em̄ diſtincte ſunt pt̄ates maxīe ꝙͣtum ad exercitia et ꝙͣtum ad imperia. ſicut quidā rōnesꝓbant: nihilominꝰ eſt ꝯſimilis ꝯꝑatio pt̄atis ſecularis ad eccleſiaſticā ſicut eccleſiaſtice ad ſecularē. eccleſiaſtica in nullo ſubeſſe dꝫ ſeculari: ſꝫ ſecularis in aliqͦ debꝫſubeſſe eccleſiaſtico. ſicut ſequētes oſtendūt rōnes. Un̄licet ad eccleſiā ꝑtineat poteſtas ꝯſtituendi eos quosfiant iudicia ſecularia. et exerceat̉ gladius materialis: tn̄ ad pt̄atem ſecularē ꝑtinet ꝯſtituere eos qui vtunt̉ali inꝙͣtum hmōi vel vſum demandare.gladioex vna ꝑte pōt eſſe vſurpatio aliquo modo. quō non eritex aliaArticulꝰ ſecundusEcundo querit̉ ſi eſt vſurpatio iudicij ꝙͣtumad ſcīam vel bonitatē ſicut quo ad poteſtatē.Qd̓ videt̉ ad iudiciū em̄ rectū ꝯcurrūt pt̄as.ſcīa. et dignitas eſt ex bonitate vite. ſi p̄ſumat aliꝗsiudicare in quo aliquid eoꝝ deficit: erit iudiciū vſurpatum. Ad idem iudiciū eſt de notis nota aūt ẜm ſcīamnoͣ eſſe debent. ſi ſit ſcientia ꝯſequēter nec erit iudicium facto. vn̄ hier. rep̄henſibile valde ē bene cognitisꝓferre ſnīam. et dicitur. xxix. iob. Cauſam quā neſciebādiligentiſſime inueſtigabā. ſi ergo aliquis ꝓcedit ad iudiciū non p̄habita ſcīa eoꝝ que neceſſaria ſunt ad iudiciū: vſurpat iudicium. Item dicitur in. .viij. ioh̓. Quiſine peccato eſt primus in eam lapidem mittat. Superquo dicit beatus augꝰ. docet nos auditis alicuius malisnon temere iudicare: ſed prius digito diſcretionis noſmetip̄os diſcutere. ſicut illis dicitur qui ſine peccato eſtquaſi prius ſitis iuſti poſt ream puniatis. ſi enim lex iubet punire reos. non tamen a ſimiliter puniendis: ergotemerarium eſt iudicium ſi non precedat diſcretio vite dignitas. Item idem. non ſimpliciter iubet vniuerſa peccata non iudicare ſed his qui decem milibus pleni ſunt malis. Item Criſoſt. videre feſtucam et eijcere