Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.cxxxiij.

obijcit̉ ſimil̓ deberēt eſſe diuiſiōis. dicendū ē. vequos actꝰ circa quos īdifferēter ſe hn̄t ē ꝙͣtum adcōmiſſio delictū. ſicut ē de actu credendi. ſimilit̓ pōt de actu timēdi diligēdi. cōtingit enī delīquere timēdo que timēda ſūt. cōmitte̓ timēdo timēda ſunt ita de alijs. Queſtio. cxxxiij. de peccato coonisAbita diuiſione actualis peccati ī delictū cōmiſſuꝫ. conſequēter dicēdū ē de diuiſiōe actual̓ peccati ꝓut diuidit̉ ī peccatū. cordis. oris oꝑatiōis. Et ſumit̉ iuxta illā diffinitionē. peccatū ē dictū vel factū vel cōcupitū cōtra legē d̓i.catū autē cordis p̄ambulū ē reſpectu peccati orispis. prīo dicēdū de illo. peccatū autē cordis vel ēcogitatiōis vel iudicij vel cōſenſus ſiue aſſenſus. prīocogitatrd̓o iudicat ſiue diffinit. tercio cōſentit ſiueaſſentit. Prīo autē dicendū de peccato cogitationis.Circa qd̓ prīo querit̉. vtrū pctm̄ ſit ī cogitatiōe. Scd̓o.ptrū ſit mortale. an tm̄ veniale. Tercio comꝑatiōe hꝰpeccati ad illa que ſūt oris oꝑis. Quarto. vtrū peccet̉in ſenſibꝰ ex quibꝰ ꝓdeūt cogitatiōes ītellectꝰ. Quintode differētia huiꝰ peccati reſpectu rerū preteritarū preum futurarū. Nembrū primūIrca primū ſic obijcit̉. ī cogitatiōe ſit peccatū. dicit̉ enī Iſa. j. auferte malū cogitationū veſtrarū ab oculis meis. ergo peccatuꝫCē ī cogitatōe. Itē Iſa. magna obſeruātia circa cor dis tuſtodiā ē adhibēda. qꝛ autem bone aut malerei ibi cōſiſtit origo. ſcriptū ē de corde exeūt cogitationes male. ī cogitatiōe ē peccatū. Itē. xxxj. Iob. peigi fedꝰ oculis meis. vt cogitarē de virgīe. quaartē haberet ī me deꝰ. ex quo colligit̉ ī cogitatiōe eſtpeccatū. Itē ſuꝑ illd̓ eccͣs. x. muſce moriētes perduntſuauitatē vnguēti. Greg. ī moralibꝰ cogitatiōes ſuꝑflueque aſſidue ī aīo carnalia cogitāte naſcunt̉ deficiunt. ſuauitatē quā vnuſꝗſqꝫ ſpiritū ītrīſecꝰ vnctꝰ ē perdūt. Preterea ī cōfeſſiōe generali accuſat ſe de pecato cogitatiōis. ī cogitatiōe ē peccatū. Cōtra cogitatio p̄uenit volūtatē. ſꝫ an̄ volūtatē ē peccatū. ī cogitatiōe ſola ē peccatū. Itē Grego. Mentē nequa cogitatio īmūda inꝗnat pulſat. Itē Iſid̓. eſtarbitrij noſtri cogitatōis praue ſuggeſtōibꝰ p̄uenire. Iacere autē ī aīo cogitatione noſtre attinet volūtati. illudad culpā redigit̉. iſtud culpe ꝓprie īputat̉. cogitatioergo ſola imputat̉ ad peccatū. Itē cogitatio bona ſufficit ad meritū. ergo nec cogitatio mala ſufficiēsē ad demeritū. ergo nec ad peccatū. Ad qd̓ dicendū ē ē cogitatio ſpeculatīa. ē cogitatio practica. cogitationē autē practicā dico que ꝓcedit vſqꝫ ad cōſenſuꝫ. cumcogitationi adijcit̉ deſideriū. prīo cogitatio eſtpeccatū. ſcd̓o ē peccatū. illa dicit Iſid̓. cogitatioua delectationē ꝑit delectatō cōſenſionē. Et greg. Turbis cogitatōnū carnaliū ad ima cordis ſūt dep̄ſſa. vt adꝗetis ītīe leuēt̉ deſideriū. Et ſoluūt̉ ea que ex vtraqꝫ ꝑte ſūt q̄ſita. dic̄. b. Greg. hūana tēptatio ē plerūqꝫ ī cogitatiōe tāgimur nolētes. .n. illicita ad aīm veniūt ex hūanitatis corruptibil̓ pode̓ hēmꝰ. demōiaca āttēptatō ē ad carnis corruptibilitas ſuggēit.ſenſu ſe aīmus cōſtrīgit. Ad obiectū āt prīo rn̄dēdū ē. cogitatio an̄ cōſenſū ē ſpeculatīa tal̓ ē peccatū. lꝫſit pctī occaſio. Ad ſcd̓m v̓o dicēduꝫ. cogitatioua pulſat aīm.qn̄ mēs renitit̉ ē peccatuꝫ. aliqn̄ vo deſideriū ducit̉. tūc dr̄ peccatū ꝓpt̓ ip̄am delectationē.Ad terciū v̓o dicēdū. iace̓ dr̄ cogitatō

ī aīo ī ea fit delectatio tūc ad culpā ꝑtinet. Ad qͣr v̓o dicēdū ſequit̉ vl̓r. ſi cogitatio bōa eſt ſufficiens ad meritu. mala ſit ſufficiēs ad demeritū. plura exigūt̉ ad meritū ꝙͣ ad demeritū. ſi tn̄ vtrobiqꝫ accipiat̉ cogitatō ſpeculatiā quo ad hoc parificant̉. Nembrum ſecundumEcūdo querit̉. vtrū cogitatōis peccatuꝫ ſitmortale an tm̄ veīale. vr̄ ſit veīale. cogitatio mala ē circa delectationē. ſi in ip̄adelectatiōe ē vēiale peccatū. multo fortiꝰ ī cogitatiōe p̄cedēte. Itē greg. nūqͣ īpulſu cogitatiōisillicite affligimur. qꝛ ī ꝗbuſdā īterne cōuerſatiōis actibꝰꝙͣuis licitis libent̓ occupamur. ſac̓ dos legis. pedesatqꝫ īteſtīa hoſtie iubet aque diluere. hꝰ mōi cogitatio illicita ſit venial̓. peīale erit peccatū. Cōtra Iſid̓.Sic̄ viꝑa a filijs ī pt̄o poſitis lacerata punit̉. ita nosgitatiōes nr̄e ītra nos enutrite occidūt. cogitatio mala ē mortale peccatū. nihil occidit niſi mortale pecca. Itē greg. plerūqꝫ cōtingit vt nōdū p̄cedat ī oꝑe motꝰ mētis. ꝑfecta ē culpa ex ip̄o reatu cogitationis.cogitatio facit aīam reā. ſꝫ reatꝰ ꝓprie dr̄ mortale pctm̄. cogitatio mala ē mortale peccatū. Itē greg. deſideriorū cogitatiōes ſꝑ dyabolū ſequāt̉ ī oꝑe. vald̓ ſe tn̄obligāt ī cogitatiōe. ex ꝗbus colligit̉. cogitatio illicitaē mortale peccatū. Ad qd̓ rn̄dēdū. cogitatio eſt duplex. vel veīali vel mortali. ſi ſit cogitatio veīaligrediēs vſqꝫ ad delectationē vel cōſenſuꝫ. dicet̉ mortalepeccatū. ꝓpter cogitationē prīcipalit̓. ſꝫ ꝓpt̓ ꝯſenſuꝫ. Nembrū terciumErcio q̄rit̉ comꝑatiōe hꝰ peccati ad aliaque ſūt oris oꝑis. vr̄ aliorū peccatorū. qd̓ dr̄ math̓. xv. de cord̓ exeunt ⁊cͣ.cogitatio ē prīcipiū aliorū peccatorū. Und̓ comꝑat̉ arbori male ꝓducit fructū malū. ſed ī bonis melior ē ſuo cauſato. ergo ī malis ſimilit̓. ergo deteriꝰ ē peccatū cogitatiōis ꝙͣ oris oꝑis. Itē ſuꝑ illd̓xviij. Iob. deorſum radices eiꝰ ſiccent̉. ſurſum autē atterat̉ meſſis eiꝰ. greg. nomīe radicū que ī occulto ſi ſint ſicce cogitationes accipimꝰ. meſſis v̓o noīe aperta oꝑatiodeſignat̉. que ex latēti radice ꝓducit̉. per ergo radices ſiccant̉ meſſis atterit̉. qꝛ cogitatiōes ſuas ī infimis rebꝰ ponit. ſempit̓ne viriditatis gaudia appete̓ neigit. oīs oꝑatio ſuꝑno iudicio qͣſi nihilū reputat̉. ſicſic ī radice ē tota virtꝰ arboris. ita ī cogitatiōe p̄cedentead cōſenſuꝫ ē tota virtꝰ peccati. maiꝰ vr̄ eſſe peccatumcordis ꝙͣ oris oꝑis. Cōtra ſuꝑ illd̓. iij. Iob. Quare ī vulua mortuꝰ ſuꝫ. ibi diſtīguit̉ peccatū qͣtuor mōis īcord̓. qͣtuor modis ī oꝑe. deſignat̉ ibi ꝓgreſſus ī peccato. Un̄ dic̄ greg. ī peccato cōceptū foras delectatio rapuit. ſꝫ vtina ī ea delectatiōe occubereꝫ. ne vſqꝫ ad oꝑiscōſenſuꝫ deſiperē. exceptꝰ ē genibꝰ. qn̄ ꝯſenſuꝫ ſpūsbus ſenſibꝰ ſubiectis qͣi genibꝰ culpa ꝯſūmauit. itagreſſuꝫ peccati deſignat. ſꝫ ꝙͣto maior ē ꝓgreſſus. peccti. tāto maior ē culpa. peccatū oꝑis vel locutiōis maē ꝙͣ peccatū cordis. Eodē pōt haberi verbū Iſi. dicit. cogitatio pͣua delectationē parit. delectatio ꝯſenſuꝫ. cōſenſus actionē. actio cōſuetudinē. ꝯſuetudo neceſſitatē. ſic peccatū oꝑis ē peccatuꝫ maiꝰ ꝙͣ pctm̄ cordisvel locutiōis. Ad qd̓ rn̄dendū. peccatū oꝑis maiꝰē ꝙͣ cogitatiōis vel cordis. ad illd̓ ordināt̉. poſito eīmpeccato oꝑis ponit̉ peccatū cordis necōuerſo. Necē cōtrariū. illd̓ dr̄ illiꝰ. ſequit̉. ſi ē totamalitia oꝑis ſit ī cogitatiōe. ſed ecōuerſo. aliqn̄ habūdat ſuꝑ cauſatū ī malitia. aliquādo v̓o ecōuerſo cumſit canſatum habet aliquam malitiam preter illam quācontrahit a cauſa. malitia v̓o operis habet preter malitiam cordis malitiam ſui generis.