Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ꝙͣ caritati vel prudētie. Solutio dicenduꝫ. huiꝰquare dr̄ timor expellere negligētiaꝫ hr̄ Iob. ix. qꝛ dicit verebar omnia oꝑa mea .i. timore examinaba. ſciens ꝑceres delinquēti ſupple īdie iudicij. Iſte eniꝫtimor iudicij ī quo fiet omniū examinatio vſqꝫ ad minimum. ē prīcipale primū faciens. vt examinet factaſua. ſit negligēs ī circūſpiciēdo illa. dicebat illd̓Iob. dicit̉. timor expellit negligentiā. Et qd̓ obijcitur de alijs. dicimꝰ ad principiū ꝓpinquū pōt eſſeprudētia ſimilit̓ caritas expellēdi negligentiā. ſed primum prīcipiū prīcipale ē timor iudicij ſiue timor deiin iudicio. qm̄ ſic habet̉ ꝓuer. .xv. timorē declinat oīsa malo maxime ab hoc defectu qui ē in negligētia. ī circumſpiciēdo oꝑa examinādo. hoc patet reſponſioad rationes Queſtio. cxxxij. de commiſſiIcto de omiſſionecōſequēter dicendū ē de trāſgreſſione ſue cōmiſſione. Et pōt queri. Prīo vtꝝvna ſit trāſgreſſio volūtatis oꝑis anplures. ita plura peccata. Scd̓o ſipter diuerſarū legū tranſgreſſiōes debeat dici vnū peccatū vel plura. Tercio querit̉ ſi cōmiſſio ē trāſgreſſio legis tm̄. Quarto. vtrū ſit diuiſibile in ſpēs formales autnon ſit diuiſibile. Nembrū primūD primū ſic. volūtas oꝑatio ſunt diuerſaī ſubſtātia. quorū vnū ē ſine altero. ī vtroIqꝫ cōtingit eſſe trāſgreſſionē. vult qd̓ tenet̉ velle. facit qd̓ tenetur face̓. ergodiuerſa erūt cōmiſſa. ergo diuerſa peccata. Itē aliahibitio ē in decalogo mechaberis alia concupiſces vxorē ꝓximi tui. ſimilit̓ alia ē ꝓhibitio non furaberis cōcupiſces ꝓximi tui. ſed vna eſt ꝓhibitioactꝰ altera ē ꝓhibitio volūtatis. ergo diuerſa erūtmiſſa. ergo diuerſa peccata. multiplicat̉ enī res generisẜm multiplicatione rerū ſpeciei. Itē ī glo. ſuper illudExo. xx. Qui opus adijcit volūtati. iniquitatē adijcit īiquitati. ergo diuerſe ſunt iniquitates. ergo diuerſa ſūpeccata. Lōtra vnica ē cōuerſio ad rnū nūero delectabile. vnic a autē exiſtēte aduerſiōe ē vnū peccatū. ſunvnū peccatū. Itē peccatū a volūtate dr̄ peccatū. ſꝫ vnaē volūtas. ergo vnū dicit̉ peccatū niſi ī ſpē trāſgreſſionis. ergo vna ē trāſgreſſio. Ad quod reſpōdenduꝫ.vnitas peccati vel pluralitas pōt attēdi ẜm diuerſa ſubiacētia. ẜm p̄uaricatiōes ꝓhibitionū. ſic ẜm hoc vbiſunt diuerſarū p̄uaricationū ꝓhibitiōes. dicent̉ diuerſa peccata. vbi v̓o ē vna ꝓhibitio. dicet̉ vna p̄uaricatio ita vnū peccatū. ſicut dicit̉. falſum teſtimoniuꝫdices vna ē ibi ꝓhibitio volūtatis oꝑis. quo ad hocdicet̉ vna p̄uaricatio. Si v̓o habeat̉ reſpectꝰ ad ſubiacētia dicunt̉ eſſe plura peccata. Si v̓o ad motiuū qd̓ inclinat volūtatē penes qd̓ ē prīcipalis deformitas. dicet̉eſſe vnū peccatū vnū cōmiſſum. Ex his patet reſpōſioad obiecta. Nembrum ſecundumEcūdo querit̉. ſi ꝓpt̓ diuerſarū legis tranſgreſſiōes debeat dici vnū peccatū vel plura.Et videt̉ plura. peccatū enī ē p̄uaricatiolegis diuīe. ſicut dicit Ambro. multiplicata ergo p̄uaricatiōe multiplicat̉ peccatū. ſꝫ cōtingit ml̓tiplicare p̄uaricationē ẜm multiplicationē legis. Eſtlex naturalis. lex moyſi. lex gre. ī vno eodē pōt fierip̄uaricatio vniuſcuiuſqꝫ. mechia enī ī oībus ꝓhibet̉. ergo creſcūt p̄uaricatiōes ita tria peccata. Cōtra pec-

catum ē actus incidēs ex defectu boni. ſed vnꝰ ē actꝰ īcidens ex defectu boni. ergo vnū ē peccatū niſi ī generecōmiſſi. ergo vnū eſt cōmiſſum. Ad qd̓ dicendū.multiplicat̉ cōmiſſuꝫ ẜm ſubſtātiā. multiplicatur lexẜm quāibitio. ſed ex hoc ē augmentū peccati. vide licet multe ſint p̄uaricatiōes. tamē ſunt multa peccata niſi cōfundantur ī diuerſis actibus ſpecie vel nūero. ſed maiꝰ eſt peccatū. qꝛ ꝑpetrādo illud facit cōtra duplicem legē vel triplicē. dicit̉ ī Ezech̓. xxj. duplicet̉ac triplicet̉ gladius interfectorū. pena enim reſpondetẜm quātitatē p̄uaricatiōis maioris. Membruꝫ terciuꝫErcio querit̉. ſi cōmiſſum ē tranſgreſſio legis ꝓhibentis. Lex autē diuidit̉ cōtra conſuetudinē naturā. lex enī ē ius ſcriptū exiſtens honeſtū ꝓhibens contrariuꝫ. ergovidet̉ cōmiſſum fieri cōtra naturam vel conſuetudinem. Contrariū habet̉. j. ad Ro. vbi dicit̉. tradidit illosdeus ī paſſiones ignominie. femine eorū mutauerūtnaturalē vſum in qui ē cōtra naturam. ſimiliter maſculi. ſimiliter ſunt cōſuetudines honeſte cōprobatein eccleſia dicende. qm̄ conſuetudo eſt altera lex ſcriptain corde. cōmittit̉ autē duplicit̓ cōtra legem exteriꝰ ſcriptam honeſtā approbataꝫ in eccleſia. cōtra quas ſi fiat peccat̉ a mīſtris eccleſie. ergo tm̄ fit cōmiſſumtra legē. īmo contra naturā cōſuetudinē. Ad quodreſpondendū. illud quod fit cōtra naturā fit contra legem nature ꝓut habet̉. ij. ad Ro. gentes que legeꝫhabēt naturaliter que legis ſunt faciūt. ipſi ſibi ſunt lexqui oſtendūt opꝰ legis ſcriptū ī cordibꝰ ſuis. ergo quofit cōtra naturā fit cōtra huiuſmōi legē. que licet ſitextra ſcripta. ē tamē ſcripta ī corde. Cōmitti autē dicit̉duplicit̓ cōtra legē exteriꝰ ſcriptā. quedā enī ꝓhibet lexꝙͣtum ad tempꝰ. quedā ꝙͣtum ad tēpus determina. cōtra legē ergo peccat̉ ſi fit aliꝗd qd̓ ꝓhibet̉ ẜm omētēpus. cōtra lege iterū cōmittit̉ ſi fiat aliqd̓ tꝑe quhoc ꝓhibet̉. Ad illd̓ v̓o qd̓ obijcit̉ de cōſuetudīe. dicē eſt cōſuetudo ē altera lex. ſicut enī lex eſt mos ſcriptus dicit̉ cōſtitutio. ſic cōſuetudo ē mos ſcriptus tenet vim legis ē cōſuetudo honeſta approbata antiqua. cōmittit̉ ergo ſi fiat cōtra huiuſmōi cōſuetudineꝫSed attēdendū ē. quedā cōſuetudo ē circa honeſtū.quedā circa vtile. ſi fiat ꝯͣ ꝯſuetudinē circa honeſtū peccatur. ſi d̓o fiat cōtra cōſuetudinē circa vtile ē occaſio peccati. quia impedimentū ꝑfectionis. Nembruꝫ quartuꝫUarto querit̉. vtrū ſit diuiſibile in ſpeciesformales aut ſit diuiſibile quēadmodidelictū. videt̉. delictū enī diuidit̉ pedefectū ſciētie. defectū actꝰ defecturcircūſtantie debite. cōmiſſio autē ſic. nulla enī cōmiſſio ē in hoc ſcit que tenet̉ ſcire. ſꝫ tm̄ cōſiſtit circa factū. ſi ergo factū diuidit̉ niſi materialit̓ vel factū tale aūt tale. erit diuiſio cōmiſſi niſi ſpecies materiales. Cōtra cōmiſſum diuidit̉ ꝑſuꝑbiā inuidiā huiꝰmōi. he dicunt̉ differētie formales. cuiꝰ mōi non habetdelictū. ergo amplius extēditur ẜm diuiſionē peccatuꝫcōmiſſionis ꝙͣ peccatū delicti. Itē ſic cōtingit credere que credēda ſunt ita delīquere. ita credere nonſunt credēda ſic cōmittere. ex quo videt̉ conſimilisdiuiſiōis ſint iſta duo genera peccatorū. Ad qd̓ dicē. alit̓ attēdit̉ diuiſio cōmiſſionis delicti. diuiſio delicti attēdit̉ ẜm defectꝰ illorū ī quibꝰ ē priꝰ poſterius ſcire velle oꝑari ī circūſtantijs debitis. cōmiſſiev̓o ſic diuidit̉ ſꝫ ẜm differētias actionum ī ſpecie. ẜmdifferētias etiā boni mali ꝓut quidam actꝰ ſunt reſpectu boni quidā reſpectu mali. nihil prohibet has illas eſſe formales. ſed alio alio. Ad illd̓ v̓o quod