Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

qn̄ eſt circa taleꝫ actū vbi de natura actus ſeꝗt̉ pct̄mmortale. ſicut qn̄ ē circa loꝗ gͦactꝰ ponit̉ in lubrico lingue. vn̄ qꝛ difficile ē caue̓ ab hmōi lubrico līgue. ẜmhabet̉ eccͣi. xiiij. beatꝰ vir ē lapſus verbo ex ore ſuo dicat̉ ꝓpt̓ difficultatē cauēdi. dicimꝰ ē veīalepct̄m circa ip̄m actū locutōis ꝓut eſt in lubrico lingue ex difficile ē ad cauendū hmōi lingue lubricihꝫ rōneꝫ venialis pct̄i: qd̓ difficile ē caue̓. verū tn̄ reſpiciendo ad ipſaꝫ materā ad genꝰ actus: ꝯtingit bn̄negligētia circa locutōꝫ ſit pctm̄ mortale. ſicut ſi aliꝗīdigerent v̓bo p̄dicatōis: aliꝗs negligeret in tꝑe in loco eēt ncc̄e on̄dē aꝑire verbū veritatis. ꝓpt̓ hmōidefectū negligentiā onſiōis veritatis diceret̉ ip̄e peccare mortalit̓. vn̄ hmōi negligētia eēt peccatū mortale hoc rōne materie: rōne ip̄ius generis actꝰ ſiue locutōnis. qm̄ talis negligeret ꝙͣtū ad circūſtantiā debi ipſius actus. cuꝫ eſſet tp̄s locus neceſſariꝰ ydoneꝰ ipſi auditores indigētes deſiderarēt audire. vn̄ quiaomitteret in circūſtantia debita eēt mortalis eiꝰ negligentia. rōne aūt ip̄ius ſermonis quotidiani defacili pōt vitari: dr̄ veniale. Ad rōnes pꝫ rn̄ſio ex predictis. Ad vltimā rōneꝫ dd̓m. bn̄ pōt negligentiacirca circūſtantiā indifferentē. tūc erit veīale neqꝫmortale: ſꝫ tūc dicit̉ mortale qn̄ eſt extͣ circūſtantiamactus debitā vt fiat. veniale aūt eſt qn̄ eſt circa circūſtātiā expedientē. de impotētia loꝗmur ꝓut eſtindifferens. Nembruꝫ. iij.Ercia queſtio ē de drn̄tia negligentie adalia pct̄a ꝗbꝰ videt̉ hr̄e ꝯueniētiaꝫ. ſic̄ad deſidiā. torporē. vel pigriciā. vel ignauiā. ad ꝯmiſſiōꝫ. Querit̉ qūo differ̄t Sol̓o. dd̓m eſt negligētia hꝫ oppoſitōꝫ ad diligentia. vn̄ ſicut diligētia dr̄ eſſe in volūtate eligēdi recteut eſt virtus: ita oppoſitū negligētia ei oppoſita diceteſſe ſiſtere in volūtate. ſicut negligētia reſpicit ip̄aꝫvolūtatē interiorē vt dicat̉ negligētia volūtas eligendi recte: ſiue volūtas eligēdi recte. Ipſa at̄ deſidia pigricia reſpicit opus extͣ. vn̄ ſunt reſpectu oꝑis exterioris a voluntate egredientis: ſꝫ drn̄ter. qm̄ ipſa pigcia eſt reſpectu boni oꝑis fiendi. deſidia autē reſpectuoꝑis boni ꝯtinuādi. vn̄ qn̄ vult facere bonū odr piger. ꝓuer. xx. ꝓpter frigus piger arare noluit. Etꝓuer. xix. Abſcondit piger manū ſuā ⁊cͣ. ſic pigriciadicit̉ reſpectu boni fiendi. deſidia dicit̉ reſpectu bonioꝑis ꝯtinuādi ſiue ꝓſequēdi. ſicut qn̄ aliꝗs videt difficultatē in bono oꝑe ꝯtinuādopſequēdo deſiſtit ceſſat ab illo oꝑe. vn̄ dicit̉ talis deſidioſus: qꝛ dr̄ deſidia adeſinēdo. Negligētia aūt eſt reſpectu eligendi illud qd̓debet extra. vn̄ p̄cedit hec negligētia alia vicia: lꝫ aliqn̄ in ſcripra vnū alijs accipiat̉: tn̄ he ſunt ꝓprierōnes iſtoꝝ. Sꝫ querit̉ de dentia omiſſionis neī videt̉ligētia omiſſio. qm̄ dic̄ augꝰ.in li. de ꝑfectōe iuſticie hoīs. Om̄e pct̄m ē: ſi aūt illa fiant qut illaubēt̉. ſꝫ primū eſtmiſſiomiſſiale ē omiſſvel ꝯno. ſꝫtm. ē omiſſio vlꝯmiſſio. ſꝫ eſ ꝗs negligit fac̄ eahibeneſtſſio. ſic dct̄m negligentie omene̓ bonū ex circūſtātia diſtintia eſt ex defectu boni excircūſtantia. omiſſeſt ex defectu boni in genere. eromiſſio eſt negligētia. Iteꝫ omiſſio eſt fit qdei qd̓ deberet fieri. negligētia aūt eiꝰ fit ſicutdꝫ fieri.gligētia ē omiſſio. Sl̓o. dd̓mgētia ē omiſſio īmo differūt ꝓutunt pct̄a mortaliaꝓut ſunt vea. ꝓut aūt ſunt pct̄a mortalia ſic difrūt: qm̄ omiſſio ꝓprie dicit̉ectu actus debiti. ngentia aūt reſpectu circūſtātie debite: vt reſpectu tꝑis

vel loci vel finis debiti. Itē qn̄ vtrūqꝫ ē veniale differ̄t.qm̄ omiſſio dicit̉ reſpectu actꝰ expediētis: negligētiaaūt reſpectu circūſtantie expediētis. Nembrū. iiij.Uarta queſtio eſt. vtꝝ negligētia ſit capitalibꝰ generalibꝰ pct̄is pͥmis: an adaliqd̓ illoꝝ reducat̉. On̄dit̉ aūt reducit̉ ad accidiā: qm̄ greg. noīat inter filias accidie dicēs: de triſticia naſcūt̉ malicia. rācor. puſillanimitas. deſperatio. torpor circa p̄cepta: ſꝫ torporcirca p̄cepta nihil aliud ē ꝙͣ negligētia. negligētia naſcit̉ ex triſticia ſiue accidia quod ideꝫ ē. eſt filia accidie: ſic reducit̉ ad accidiā. aūt reducat̉ ad imprudentiā on̄dit̉ ſic: qm̄ dicit̉ eccͣi. xx. Laſciuꝰ imprudens ſeruabūt tempꝰ. ſꝫ ẜuare tp̄s eſt negligere hoc ē imprudētia. negligētia ad imprudētia reducit̉. Iteꝫ diligentia reducit̉ ad prudētiā. oppoſitūnegligentia ad imprudentiā ſiue ad ſtulticiā: que ē reꝝvitandaꝝ appetendaꝝ ignorātia. vt dic̄ augꝰ. in li. deli. a2. hec eſt negligētie. negligentia reducit̉ ad īprudentiā. Ad oppoſitū. videt̉ teneat̉ ad aliqd̓ſpāle pct̄m: ſꝫ circueat omīa pct̄a. qm̄ negligētia nōſolaccipit̉ ẜm circūſtātias illiꝰ actus debiti a defic̄ accidia vel īprudētia. īmo ẜm circūſtātias illoꝝ actia quibꝰ deficiūt. inuidia. ſuꝑbia. auaricia. ſic alijsvicijs. relinꝗt̉ circuit oīa vicia: ita reducit̉ adaliqd̓ illoꝝ. omīa pct̄a deficiāt ab aliqͦ ꝓprio actucircūſtantijs debitis. ſic dicit̉ in circūſtātijs aliorū aquibꝰ deficiūt alia vicia. Iteꝫ aug. ī li. de li. ar. d̓ſusfinē dicit: pct̄m malū eſt in negligentia vel ad accipiendū p̄ceptū dn̄i. vel ad obſeruādū vel cuſtodiēdūtemplatōꝫ ſapīe. ſꝫ maluꝫ in iſtis tribus eſt cōmune adoīa pct̄a. negligentia non ſolū determinat̉ ex defectucircumſtantiaꝝ que ꝑtinēt ad defectū accidie: ſꝫet̄ oīmpeccatoꝝ. circuit omīa peccata reducit̉ ad aliqd̓illoꝝ. Sol̓o. dd̓m negligentia generalit̓ ꝯſiderataꝯcomitat̉ diuerſa genera pctōꝝ. ſic accipit̉ in aucͣt.dicta aug. vnde negligentia ſic generaliter ſumpta eſde circueuntibus ip̄a peccata. Aliter auteꝫ eſt loqui diipſa negligentia ſpecialiter. hoc videtur: quia aldicitur negligentiā ẜm homo negligens faſtidit bona ſpiritualia. cum ergo accidia ſit triſticia de ſpirituali bono: hoc modo dicimus accidia generat negligentiam ad eligendum torporem ad faciendū. Itemaliquando contingit negligentia: vt quando homo ē inmagna ꝓſperitate. ex hoc fit negligentiā ad eligēduꝫbonum vitanduꝫ malum. ſic comes eſt negligentiacupiditatis vel auaricie. vnde hec negligentia ex auaricia naſcitur ad ipſam reducit̉. vnde hiere. xxxij. Ingreſſi ſunt poſſederunt terram ⁊cͣ. dicit glo. nihil medium eſt inter poſſeſſiones inobedientiaꝫ. vbertasſecuritatem: ſecuritas negligentiam: negligentia ꝯtemptum parit. ita reducitur negligentia ad cupiditateꝫvel ad auariciam. ẜm auteꝫ generaliter accipiturcircuit diuerſa genera peccatorum: ſic reducit̉ ad imprudentiam. qm̄ imprudentia circuit concomitaturdiuerſa genera peccati ſicut prudentia diuerſas virtutes: quia ipſa eſt auriga virtutum: vt dicit bern̄. vndeimprudentia circuit alia genera peccatoꝝ. naꝫ imprudens dicit̉ qui non obſeruat circūſtantiā in ſuis oꝑſic negligentia eſt comes imprudentie circuit ali ſic negligentia naſcit̉ ex diuerſis pct̄is. nihil aūthibet ẜm diuerſa motiua vnū pct̄m ex pluribꝰ naſci hec pꝫ rn̄ſio ad rōnes. Memby. v.Uinta queſtio eſt de radice cauſa neglientie quam aſſignat Gregorius. xlviijhiere. ſuper illud: Maledictus homo