Queſtio.cxxx.

jeccati. Sepiioctu alioꝝ mortatum ad quātiqn̄ dr̄ ꝑpetrari ooc ē quoOctauo de ordīeip̄ius omiſſionis atūcūqꝫ ſihomo ꝑfectus ſꝑtit.que debeturin futuro peccato omiſ¶ Nlembrū primūUantū ad primū querit̉ vtrum omiſſio ſitpeccatū. Et on̄ditur ꝙ nō. qm̄ dic̄ aug. inli. de vera relig. Peccatū ita ē volūtariūqd̓ ſi nō ē voluntariū: n̄ ē peccatū. ſꝫ omiſſio nō ē malū volūtariū. ergo nō ē peccatū. minor patꝫ.illud dr̄ malū volūtariū ſuꝑ quod quieſcit volūtas. ſedvolūtas nō quieſcit ſuꝑ aliqd̓ ī omiſſione. qm̄ in peccato ſunt duo .ſ. auerſio ⁊ cōuerſio. qm̄ peccatū ē ſpreto īcōmutabili bono. bono mutabili adherere. ⁊ voluntasin peccato nō quieſcit ſuꝑ auerſionē īmo ſuꝑ ꝯuerſionēſiue ſuꝑ bonū cōmutabile ad qd̓ fit cōuerſio. Si ergoomiſſione nō fuit huius cōuerſio. ergo nō quieſcit volūtas ſuper aliquid in omiſſione. ergo omiſſio nō ē malivoluntariū ⁊ ita nec peccatū. ¶ Si dicat̉ ꝙ pct̄m omiſſionis ē qn̄ aliquis nō vult facere illud ad quod tenet̉.et ſic ſuꝑ hanc negatōem nō velle facere ad quod tenet̉hō: quieſcit voluntas. In cōtrariū obijcitur. iſte teneturvelle facere illud bonū ⁊ nō vult. cōſtat ꝙ hoc ē ex defectu voluntatis cū dico nō velle facere. ergo hic nō quieſcit voluntas ſuper aliquo: ſꝫ hic ē omiſſio. gͦ in omiſſion nō quieſcit voluntas ſuꝑ aliquo. quare nō ē peccatū. ¶ Tercia rō ſic̄ patet ex p̄dicta diffinitōe. Peccatuꝫē cōuerſio ad mutabile bonū. verū penes hoc dicitur ratio peccati: ſꝫ hec cōuerſio nō ē in omiſſione. ergo nō habet rōem peccati. ¶ Quarta rō due ſunt partes iuſticieſcꝫ declinare a malo ⁊ facere bonū. pͣs. declina a malo⁊ fac bonū. Per has aūt detur inſtrui ita ꝙ nō ē ꝑfectaiuſticia ſine his duabꝰ. Un̄ nulli iſtaꝝ ꝯuenit ꝑ ſe ratōiuſticie. ergo ſimiliter due ſunt partes ꝑ quas detur ratio iniuſticie ſiue peccati .ſ. declinare a bono ⁊ face̓ malum. ⁊ neutra habebit rōnem peccati vel iniuſticie. Declinare ergo a bono ꝑ ſe nō habebit rōem peccati. ſꝫ declinare a bono ē omittere. ergo omiſſio nō habet rōneꝫpeccati. īmo ſolū eſt pars rōis peccati ſiue conditio pecati. ⁊ nō dicetur eſſe peccatū. ¶ Quinta ratio p̄ceptuꝫſtricte ſumptū non ē ꝓhibitio ſtricte ſumpta. licet idemſint large accipiendo p̄ceptū. ꝓut .ſ. eſt d̓ faciendo ⁊ nōfaciēdo. ſed ſumamꝰ ſtricte vt ſit p̄ceptum de faciendis.ꝓhibitio aūt de nō faciendis. ex hoc ergo arguitur. nullū p̄ceptū eſt prohibitio. ſed facere bonū pertinet ad p̄ceptū. declinare a malo ꝑtinet ad ꝓhibitōnem. quia adhoc eſt ꝓhibitio. vt .ſ. homo declinet a malo. ergo facerebonū nō eſt declinare a malo. ergo ꝑ oppoſitū facere malū nō eſt declinare a bono. ſed declinare a bono ē omittere. ergo omittere nō eſt facere malū. ſꝫ peccatū ē ꝑ interp̄tatōem mali. ergo omittere nō ē peccare. ¶ Itē dicitin omiſſione nō ſubſternitur aliquod iſtoꝝ. impeccatū ē dictū vel factū vel cōcupitū cōtra legēmo eſt ip̄oꝝ remotio ab omiſſione. ergo omiſſio non eſtpeccatū. ¶ Ad oppoſitum habetur. iiij. iacobi. Scientibonū et nō faciēti peccatū ē illi. ſed hoc non eſt niſi peccatū omiſſionis. quia eſt peccatū ex hoc ꝙ nō facit bonū quod ſcit. ⁊ hoc eſt omīttēs .ſ. nec facere. cū ergo peccet ex nō faciendo. cōſtat ꝙ peccat omittēdo. ergo omiſſio eſt peccatuꝫ. ¶ Item aug. in ench̓. duabus ex cauſispeccamꝰ. aut nōdū vidēdo quod facere debeamus. autnō faciendo quod debere fieri iā videmꝰ. ſed hoc ē omittere. ergo omittere ē peccatū. ¶ Ad quod dicendum ꝙomīſſio ē peccatū. ¶ Ad obiectū autē primo dicēdum. ꝙvoluntariū dicitur in peccato actuali mortali. vno moproprie illud cuius principiū eſt in ip̄o volente. ⁊ trahitur voluntas ex determinato appetibili in quo quieſcit.⁊ ẜm hoc peccatum tranſgreſſionis in quo fit cōuerſio

ad mutabile bonuietans appetitum dicitur volūtarium. ſic autem nō dicitur peccatum omiſſionis ꝑ ſeip̄m voluntarium. Alio v̓o modo dicitur voluntariumcōmuniter cuius principium eſt in ip̄o. quia v̓o in ipſoē velle ⁊ nō velle. facere et non facere. peccatum autemomiſſionis eſt in non velle vel non facere quod tenetur⁊ ſic peccatum omiſſionis hoc modo dicitur voluntarium. ¶ Ad ſecundum dicendum eſt ꝙ vno modo diciturvolitum proprie quod cōſiſtit in poſitione. et ſic nō dicitur voluntarium. Alio modo dicitur volitum quod cōſiſtit in negatōne vt dicitur velle non facere prout dicit̉in glo. ad ro. quod operor et non operor ſunt ꝑtes eiusqd̓ eſt operor. et ſic dicitur omittere velle nō face̓. ¶ Adtercium dicendum. ꝙ prout peccatū dicitur auerſio admutabile bonum. mutabile bonum dicitur cōmuniterad facere et non facere. ¶ Ad quartum dicendum ꝙ noeſt ſimile de peccato ⁊ iuſticia. Iuſticia em̄ vt ſic requiritur vtrūqꝫ declinare a malo et facere bonum. Peccatūv̓o vt ſic non requirit niſi defectum alterius illorum .ſ.cum declinatur a bono fit malum. ¶ Ad quintum dicēdum eſt. ꝙ facere malum dicitur vno modo proprie. ſcꝫẜm ꝙ tranſgredi dicitur facere malum. cum ſit aliquidcōtra preceptum affirmatiuum. ⁊ hoc omittere non eſtfacere malum. Alio modo dicitur cōmuniter ſic habetur. vij. ad ro. ſuper illud. quod em̄ operor non intelligoglo. dimittere bonum et facere malum. ſunt partes eiꝰqd̓ eſt oꝑari malū. ¶ Ad ſextum dicenduꝫ. ꝙ illa diffinitio. peccatum eſt dictum vel factum ⁊cͣ. ẜm ꝙ conuenitomiſſioni ſic intelligitur. vt dictum et factum ⁊ concupitum cōmuniter accipiantur ad dicere ⁊ non dicere. ⁊ facere et non facere. ſicut ex predicta glo. habetur ꝙ ſi nōſic accipitur: propria eſt diffinitio tranſgreſſionis.¶ Nembrum ſecundūEcundo queritur vtruꝫ omiſſio ſit peccatum actuale. peccatum em̄ actuale determinatur penes actum: ſed omiſſio nō terminatur penes actum ſed penes amotionem actus. ergo omiſſio nō eſt actuale peccatuꝫ. ¶ Preterea. ſi eēt ſpecies actualis peccati diuerſa a cōmiſſiōepenes actum diuerſum oporteret determinari: ſed nondeterminatur penes actum diuerſum. ergo nō eſt actuale peccatum. ¶ Rn̄ſio. dicēdū ē ꝙ actuale peccatū dicitur propter hoc actuale. quia ex actu proprie voluntatis procedit. cum em̄ teneatur facere aliquid. cum ī voluntate ſit non facere. ſi non facit: actuale peccatum dicitur eodem modo cum tenetur velle et non vult. quia īvoluntate etiam eſt velle ſicut ⁊ nolle. non ergo ab hocactu exteriori dicitur actuale peccatum. ſed ab actu interiori. et ita licet ſit remotō actus exterioris: nihilominus eſt potentia actus interioris in omiſſiōe. ¶ Ad aliud v̓o obiectum dicendum ꝙ omiſſio ⁊ cōmiſſio penesalium et alium actum determinatur. velle em̄ nō facerequod tenetur facere. ⁊ velle facere quod tenetur non facere ſunt actus diſparati. et ita omiſſio eſt actuale peccatū aliud a tranſgreſſione ſiue a cōmiſſione.Ꝙ Membrū terciuꝫErcia queſtio eſt vtrum omiſſio ſit peccatum ſeꝑatum a tranſgreſſione. an ſeſe cōcomitentur. Ad quod ſic aug. dicit. dua-bus ex cauſis peccauimus. aut nondumvidendo quid facere debeamus. aut nō faciendo quoddebere fieri videmus. ſi gͦ hec eſt ſuffitiens diuiſio trāſgreſſionis. gͦ altero iſtorum duoꝝ modorum erit. ſꝫ nonpͥmo cū illud ſit peccatū ignorātie. gͦ erit ſecūdo mō. ſedilld̓ ē omiſſio: gͦ trāſgreſſio ē ī omiſſionē. ¶ Itē cū aliꝗstenet̉ nō fornicari ⁊ fornicat̉. trāſgredit̉ ⁊ ſimul omittitqꝛ tenetur reſiſtere temptatōni fornicatōnis et non reſiſtit. ergo eodem actu peccat peccato tranſgreſſionis et