iudiciū vēturū. de īcarnatiōe aūt ⁊ redēptōe ſi aꝑtet intellectū ſuū ꝙͣtum in ſe ē: vocabitur vocatōe interiori ⁊ſi non exteriori.Queritur iterum .§. ij.vtrū quilibet catholicus teneatur ſcire de quolibet mortali ꝙ ſit mortale. qd̓ videt̉. nō pōt vitari malum niſi cognitu. quilibet aūt tenet̉ vitare mortale peccatuꝫ. ergoquilibet tenetur ſcire de quolibet mortali ꝙ ſit mortale¶ Cōtra. doctores dubitāt in caſibꝰ ſubtilibꝰ ſymonie ⁊hmōi pct̄oꝝ. ergo nō pn̄t ſciri a laicis. ergo nō tenentur¶ Rndendum eſt ad hoc. ꝙ quilibet tenet̉ ſcire implicite vel explicite. ꝑticulariter vel adminꝰ generaliter. ſubilla .ſ. ratōe generali qua dictat natura. ſꝫ laici nō tenentur ſcire de quolibet mortali explicite. licet teneant̉ vitare in propria ratione.Item queritūr deᵐ. §. iij.ſacerdote qui accedit ad ordines. ⁊ nō poteſt addiſcerecanones. ⁊ ita nō pōt ſcire: gͦ tenet̉ ad īpoſſibile. ¶ Cōtradic̄ hiero. Maledictꝰ hō ꝗ dicit deū p̄cepiſſe īpoſſibile.gͦ iſte nō tenet̉ ad īpoſſibile. ¶ Querit̉ etiā de illo ſacerdote ī qͦ peccat. nō qꝛ vult ſuſciꝑe ordines qꝛ in ſe bonuꝫē. nec in eo ꝙ neſcit. qꝛ adhuc nō tenet̉ ſcire. ergo ī nullopeccat cū nō ſint plura. ¶ Ad qd̓ rn̄dendū. ꝙ peccat ineo ꝙ vult ſuſciꝑe ordīes cū neſciat nec addiſcere poſſit.¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ licet teneatur ad ſciēdū canōes exhoc ꝙ eſt ſacerdos ⁊ nō poſſit addiſcere: nō tenet̉ ꝓpterhoc ad impoſſibile. tenet̉ em̄ ex hoc nō ſuſciꝑe cura aīarum. ⁊ nō ſuſcipere officiū audiendi cōfeſſiones ⁊ iniūgendi penitentias. in quibus eſt periculoſum iudicium¶ Sed adhuc videtur ꝙ in potētia ſciendi excuſet illūꝑ ſimile. qui em̄ cadit in pauꝑtatem ⁊ impotentiā dandi: excuſatur ſi nō dat pauꝑi in extrema neceſſitate. eadē ergo rōne impotentiā audiendi excuſat eū in hoc caſu. ¶ Ad qd̓ dicendū ꝙ nō ē ſimile. ille em̄ immiſit ſe inimpotentiam curā habendi per defectum ſcientie. ſꝫ nemo pōt ſe īmittere in impotentiā dandi. quia ⁊ ſi nō habet pecuniā. poteſt dare bonā voluntatē que magis placet deo. nō ſufficit autē iſti ſacerdoti curā habenti bonāhabere voluntatem de ſciendo vel d̓ curādo. ſed oportetip̄e ſciat et curet. ¶ Itē queritur de illo cui apparet ſahanas tranſfigurans ſe in angelum lucis. ⁊ ip̄e creditꝙ ip̄e ſit bonꝰ angelus. ⁊ apponit oēꝫ diligentiā quā pōt⁊ ita adorat eū. videt̉ ꝙ ignorātia excuſet eum: eo ꝙ apponit diligētiam quā potuit. ¶ Cōtra adorat quē nō debet adorare ergo peccat. ¶ Rn̄deo nō apponit omnē diligentiā quā pōt. ⁊ ſi apponeret. vel ꝑ ſe cognoſceret veldeus ei reuelaret. ¶ Similiter queritur de ceco a quovxor querit debitum. et ip̄e dubitat an ſit vxor ſua vl̓ aliena. ſi ergo cognoſcit ꝯmittit ſe diſcrimini. ergo peccatmortaliter. ſi nō cognoſcit exponit eā diſcrimini. ergo eiimputatur ſi illa adulteret̉. ¶ Ad qd̓ dicēduꝫ. ꝙ ſi apponit diligentiā quaꝫ debet poterit ꝑ aliqua ſigna cognoſcere ip̄am eē ſuā vxorē: et ita aufertur dubitatio. Si v̓oꝑ nulla ſigna poterit cognoſcere nec ei deꝰ reuelat. monenda eſt vxor ad hoc vt cōtineat ad tempꝰ quouſqꝫ poſſit ab eo auferri dubitatio. ꝙ ſi noluerit: ipſa ſe ꝯmittidiſcrimini ⁊ nō peccat vir: ſi ip̄a cū alio coeat. ¶ Similiter queritur de illo ꝗ dubitat de aliquo vtrū ſit ſymonia vel nō. eo ꝙ quidā iuriſperiti dicūt eē ſymoniā ⁊ ꝙda nō. quid ergo faciendū eſt cum ignorat. Ad quod reſpondendū ꝙ abſtinēdū ē ab hmōi ꝯtractu. ne ꝯmittatſe diſcrimini. melius em̄ eſt vt incidat ī damnū tꝑale ꝙͣin damnum ſpirituale .i. minus malum.¶ Nembrum. ix.Ono queritur de ꝯꝑatōne ignorantie adalias cauſas excuſatōis. eſt em̄ vna ligatio rōis ꝑ ebrietatē ſicut fuit ī loth. Gen.xix. aliaꝑ naturalē ſtoliditatē. terV

cia ꝑ freneſim ſiue ꝑ infirmitatem ꝑiculoſam hmōi. eſtquarta ligatio per dormitōem. eſt quinta ligatio ꝑ ignorantiā ſicut dictū eſt. ē ſexta per ſtuporem. Poteſt ergoqueri vtrū equaliter excuſetur peccatū in omībꝰ peccatis iſtis. vel amplius excuſetur ꝑ vnā ligatōem ꝙͣ ꝑ aliam. ¶ Ꝙ aūt nō equaliter. videtur per hoc quod dicit̉in li. de li. arbi. Inſanis. infantibus. dormientibus. nihil qd̓ faciunt in bonū vel malū imputatur. ꝙ nimiruꝫſicut nō ſunt cōpotes ſue rōis. ſic nec vſum tenent ꝓprievoluntatis. ac ꝑ hoc nec iudicium libertatis. ¶ De lothd̓o dic̄ amb̓. huius culpam dicimꝰ. nō quātū inceſtus ſꝫquātū ebrietas meretur. ergo peccatū nō ē imputandloth niſi ꝙͣtum ad ebrietatē. ¶ Sed dicit iterū ꝙ ebrietas eſt origo inceſtuoſi cōcubitus peſſime generatricisꝑtis deterior. ergo quo ad ebrietatē peccauit ⁊ quo adinceſtuꝫ. ¶ Item dicit ph̓s de ebrioſo qui occidit. ꝙ duplices maledictōes ei debentur. ergo ligatio rōnis queꝓuenit ex ebrietate: nō ita excuſat ſicut in p̄dictis. ergonō omnis ligatio rōnis equaliter excuſat vel facit vt nōimputetur peccatū. ¶ Similiter poteſt queri de perturbatōne quā habuit loth cū dixit. habeo duas filias abutimini eis. et de illo qui recipit leuitā. xviij. iudic̄. cumdixit habeo filiam virginē. et hic homo habet cōcubinā⁊ ducā eas ad vos vt humilietis eas ⁊ vr̄am libidinemcōpleatis: tm̄ obſecro vos ne ſcelus hoc cōtra naturamoꝑemini. cū em̄ ꝑturbatio eēt ſicut dicit aug. nō erat ibideliberatio rōnis. Ubi aūt nō eſt deliberatio rōnis neceſſe poteſt. peccat mortaliter. ergo illa ligatio ratōnis q̄fuit ex hmoī ꝑturbatōe ip̄m lothexcuſabat in eo ꝙ ẜmſe erat mortale. vel ſi nō erat ibi tanta ligatio rationisque excuſaret a mortali non omnis ligatō eque excuſatſed quedam plus quedam minus. ¶ Quod concedendum eſt. vnde in quibuſdam eſt omnimoda ligatio ẜmomne tempus. ⁊ illa omnino excuſat a peccato. ſicut eſtin eo qui a principio factus eſt extra mentem. ⁊ in morione. que v̓o non eſt omnimoda ligatio: ſed accidit ẜmaliquod tempus ſicut in ſenibus ex debilitate nature.et illa pro tempore illo excuſat. Quedam v̓o ex infirmitate accidit ⁊ hoc poteſt fieri multipliciter. quia quādoqꝫ contingit ꝙ infirmitas impedit imaginatōnem. quādoqꝫ memorialem. quandoqꝫ logiſticam. quando v̓o logiſtica impeditur quandoqꝫ ſunt lucida interualla quādoqꝫ non. Cum ligatur ratio cōtinue ex infirmitate nonex culpa p̄cedenti. omnino excuſatur ẜm illud tempus.Si v̓o lucida ſunt interualla. poteſt ſibi p̄uidere. et iōnon omnino excuſatur. Aliquando v̓o ligatur ratō adhoram ſicut in ſomno ex fatigatōne nature vel ex ebrietate. que accidit ex voluntate p̄ambula vel ex ſtupore .ſ.ex inſolita imaginatōe vel ex impremeditatōne ſicut experturbatione. ſi primo modo: nō imputatur ei. niſi ꝗapotuit preuidere. ſi ſecundo modo imputatur ei quiaculpam ingeſſit ſe in illam. Si v̓o tercio modo talis fiit cauſa que abſorbuit vſum rōis ẜm hoc excuſatur. auttalis fuit que non debebat abſorbere vſum rationis. ettalis non omnino excuſat. Si v̓o fuit ex perturbationead horam ligatio. quia non admittenda eſt flagitiorumcompenſatio: non omnino excuſatur. et ſi aliquantumhabeat excuſatōis. Unde loth peccauit mortaliter ⁊ ſiminus ꝙͣ ſi imꝑturbatus diceret.¶ Queſtio. cxxx. de omiſſiorEinde queritur deomiſſione. Circa ip̄am plures incidādubitatōes. Primo ergo queritur vtꝝomiſſio ſit peccatum. Secundo vtrumſit peccatum actuale. Tercio vtruꝫ ſipeccatum a tranſgreſſione ſeꝑatum. Quarto vtrū multiplicetur per ſpecies peccati. Quinto vtrum teneaturaliquis ad impoſſibile. Sexto de comꝑatōe eius reſpe-