.cxxix.Queſtio

ſupina ſiue affectata. ⁊ ignorātia eoꝝ ad que tenet̉ hō.gētie. ¶ Per hoc pt̄ rn̄dere ad obiectanorātia neCū em̄ dicitur. ꝙ ignorātiā excuſat vel ſimpliciter vel īparte. intelligitur de ignorātia immutabili. ⁊ d̓ ignorātia ſimplici: nō dico eoꝝ que ſunt ad ſalutē. ⁊ de ignorātia facti. Illa ergo autoritas aug. in li. de. q. no. te. de igrantia immutabili. intelligit̉ ẜm ſtatuꝫ perſone ⁊ loci.¶ Illa v̓o autoritas in li. act. Scio ꝙ ꝑ ignorātiam feciſtis. nō intelligitur de ignorātia que excuſatꝭ a toto. ſedque excuſat a tanto. dicitur eī in euāgelio ioh̓. xv. Nūcaūt excuſatōem nō habent de peccato. ſed in quibuſdaꝫetiā eoꝝ poterit eē ignorātia negligētie: ⁊ illa nec excuſabit a tanto nec a toto. Un̄ de talibus dicit aug. cū p̄dicaretur veritas. vt ea addiſcerent oꝑam nō dederunt.ignorantiā actorem eius occiderūt. ¶ Tercia v̓o auitas aug. in. q. ve. teſ. intelligitur d̓ ignorantia inuīcibili ex caſu. Un̄ dicit. aliquos ſcimus ſubito demētesfactos ferro. fuſto. lapidibus. morſibus. multos nocuiſſe captos aūt induſtria ⁊ iudicibus oblatos minime reos factos. eo ꝙ non voluntate ſꝫ impellente vi. neſcio q̄hec geſſerunt neſcientes. ¶ Quarta v̓o autoritas intelliitur de ignorātia que nō excuſat a toto ſed a tāto. quefuit in apl̓o paulo arbitrabatur ſe obſequiū p̄ſtare deolegis emulator exn̄s. et iō peccatū eius veniale fuit. cuꝫiſerliam confugit. licet eēt in genere mortalis.¶ Ad autoritates v̓o que ſunt ex alia parte dicendumeſt. ꝙ illa autoritas aug. in. q. no. teſ. intelligitur de igͦligētie. que quo ad hoc nō excuſat ſed multorantiaīmagis cū fuerit ex maliuolentia. ¶ Illa v̓o ꝙͣ ponit yſi.intelligitur de ignorantia affectata. ſimiliter illa q̄ ponitur ſuper illud pͣs. Noluit intelligere vt bene ageret¶ Illa v̓o que ponitur ab aug. ſuper illud. xij. luc. Quinō cognouit ⁊cͣ. intelligitur de illa ignorātia que nō excuſat a toto licet excuſet a tanto. et iō dicitur neminemſic excuſat ⁊cͣ. ¶ Ad quartū v̓o dicēdū ē. ꝙ in ꝑte ſimileē de cecitate et ignorātia ⁊ in ꝑte diſſimile. quo ad hoc ēſimile. ꝙ ſicut cecitas inclinat ad peccatū. ſic etiā ignorantia. quo ad hoc d̓o diſſimile: ꝙ cecitas tm̄ pena eſt:poteſt eſſe culpa.¶ MēbrumoctauūCtauo queritur de excuſantibꝰ peccatumque magis excuſant. que ⁊ ē comꝑatio igͦrantie ad ignorantiā. Eſt aūt quedā diuiſio ignorantie. ex parte materie cū dicituralia eſt iuris alia facti. Ignorātia v̓o iuris. alia ē iurisnaturalis. alia eſt iuris diuini. alia iuris canonici. aliaiuris ciuilis. Poteſt ergo queri que ignorantia minꝰ excuſat et que no. ¶ Ad qd̓ rn̄dendum. ꝙ ignorantia iuris ſi excuſat aliquā perſonā. vtpote ſimplices qui nonhabent facultatem ꝑueniendi ad iuris ꝑitiam. vt ſuntꝑuuli. ruſtici. ⁊ mulieres: minus excuſat ꝙͣ ignorātia facti. Ignorantia em̄ iuris in his que ſunt ad ſalutem minus excuſat: vtpote ignorantia iuris canonici vel diuini ꝙͣtum ad quedā p̄cepta. naturalis v̓o iuris minime.canonici v̓o iuris plus excuſat quaſdam perſonas: ciuilis v̓o plus. quāto em̄ plus tenetur homo ad cognitōnē iuris: tāto minus excuſatur. quia d̓o vnuſquiſqꝫ tenetur ad ſcientiā iuris naturalis. iō nullus adultus excuſatur. nulli em̄ adulto licet legem naturalem ignorareqm̄ ip̄a ſcribitur in corde humano naturaliter. Eſt ⁊ ſcientia iuris diuini .ſ. legis ⁊ ꝓphetaꝝ euāgelice ⁊ apl̓icedoctrine. ⁊ iſtā tenentur ep̄i ſcire et p̄lati maiores: quitenetur omni poſcenti reddere ratōnem de ea que eſt ineis fide ⁊ ſpe. Un̄ ab eis requiritur ſcientia noui teſta.layci v̓o tenētur ad noticiā decalogi et eoꝝ que ꝑtinentad fidem ꝓut cōtinetur in ſymbolo apoſtoloꝝ. Ignorātia v̓o quo ad quedam iuris diuini eos excuſat ſimpliciter. ꝙ tum ad quedam v̓o excuſat a tanto etſi non a totoEſt et iterum noticia iuris canonici quod cōtinet ꝯſtitu

tōes eccleſiaſticas ad intelligenda peccata. ⁊ ad hāc tenētur ſacerdotes curam aīarum habentes ⁊ cōfeſſoresIgnorantia huius iuris quoſdam alios excuſat etſi nōa toto tn̄ a tanto. nō em̄ omnes clerici tenētur ad noticiam oīm que ſunt in iure canonico etſi teneantur ad noticiam quorūdam. Eſt iterum ignorantia facti. et hec ēduplex. vel in differentijs ad ſaluteꝫ ⁊ ad officiū. ⁊ hecexcuſat ſicut habetur. j. ad corinth̓. x. omne quod in macello venit māducate nihil interrogātes ꝓpter conſcientiam. Eſt autem factum neceſſarium ad ſalutem vt ꝙxp̄c paſſus eſt. et eſt factum neceſſarium quo ad officiuꝫvt in ſacerdote ꝙ facta fit ei manuum impoſitio. ꝙ pollicis et indicis conſecratio. Et circa neceſſarium ad ſalutem diſtinguendum eſt. quia aut non poteſt vitari igͦrantia ſicut in illoqui a natiuitate ſua caret vſu rationis: et hec excuſat. aut poteſt vitari ſicut in iudeis et paganis: ⁊ hec non excuſat. ¶ Eſt iteruꝫ alia diuiſio ignorantie. quia alia eſt ſimplex. alia eſt craſſa. alia affectata. Simplex eſt quando aliquis neſcit quod tenetur ſcire facit tamē aliquid ſed non quicquid poteſt: et hec excuſat a tanto etſi non a toto. Ignorantia craſſa eſt quādo aliquis negligit ſcire quod tenet̉. nec tn̄ vult ſe neſcire. hec minus excuſat ꝙͣ ſupradicta. aliquando tamē excuſat non a toto ſed a tanto. Igͦrantia affectata eſt quādo aliquis negligit ſcire ea que tenetur ſcire. et placꝫ eineſcire: et hec accuſat ⁊ n̄ excuſat. ¶ Item ē alia diuiſioignorantie. quia quedam inuincibilis quedam eſt vincibilis. Illa que eſt inuincibilis. alia eſt inuincibilis pernaturam vt in puero qui non poteſt vti ratione. et ī decrepito qui non poteſt diſcernere. et in eo qui naſcituramēs. et hec excuſat a toto. Alia inuincibilis ex caſu. ⁊hec contingit dupliciter. aut quia incidit ex ſua culpa.aūt qꝛ non incidit ex ſua culpa. ſi non incidit ex ſua culpa excuſat a toto. ſi d̓o incidit ex ſua culpa ẜm quoſdānon excuſat a toto. ẜm alios excuſat: quia iam non habet liberum vſum rationis. ſed prius non excuſabaturſiue de priori. ¶ Item ignorantia oiuiditur ex parte efficientis. quia alia eſt voluntaria. alia inuolūtaria. voluntaria eſt duplex. alia eſt volentium neſcire. ⁊ hec eſtaffectata ſimpliciter et non excuſat. Alia eſt nolentiumſcire et hec eſt affectata ẜm quid. ⁊ hec ſimpliciter accuſat. ſed non tantum quantum precedens. Inuoluntariav̓o: aut fuit a principio inuoluntaria: et hec eſt pena nōpeccatum ſimpliciter. ⁊ hec excuſat a toto. aut fuit a pͥncipio voluntaria et poſtea facta eſt inuoluntaria. ⁊ hecexcuſat a tanto etſi non a toto.His cognitis ad ma­ .§. j.iorem euidentiam ponendi ſunt quidam caſus de ignorantia. Queritur enim de puero qui ab infantia incliditur in carcere ſaracenorum. vtrum ignorando ea queſunt fidei peccet. quod non videtur. non em̄ poteſt habere eum qui eum inſtruat. nec per ſeipſum poteſt haberecognitionem. ergo non poteſt non ignorare. ergo nō pcat. nullus em̄ peccat in eo quod vitare nō poteſt. ¶ Cōtra ad hebre. xj. Sine fide impoſſibile eſt placere deo.¶ Ad quod reſpondendum ꝙ talis cum peruenerit adadultam etatem habet potentiam credendi omnino. ꝗaſi facit quod in ſe eſt: dominus illuminabit eum per occultam inſpirationem. aut per angelum. aut per hominem. videtur tamen per hoc ꝙ dicit aug. in. q. no. teſ. ꝙſi non fuit a quo diſceret nec ad eum aliquo modo rumor doctrine peruenerit: ꝙ tunc non ſuo vicio ignorat ⁊immunis eſt a condemnatione. Sed intelligendum eſttunc de diſciplina ẜm ꝙ fit per doctrinam exteriorē velper doctrinam interiorem. oportet auteꝫ ꝙ faciat quodin ſe eſt. facere autem quod in ſe eſt vti ratione ꝑ quampōt cōprehendere deum eſſe et inuocare adiutorium deiDic̄ em̄ beda. ꝙ vnuſquiſqꝫ pōt intelligere deum eſſe et