Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.cxxix.

pct̄m ē. Itē yſido. in li. de eccl̓iaſtica inſtitutōe. Nullꝰin culpa maior ē ꝙͣ ille ꝗ̄ deū neſcit. Itē. j. ad coꝝ. xii.Ignorans ignorabitur et reprobabit̉. ſꝫ reprobatio nonē niſi ꝓpter culpā. ergo ignorātia ē culpa. Item alionomē ſciētie cōmune eſt virtute. per oppoſitū aliqͦ̓nomen ignorātie cōmune eſt peccato. ſicut ergo ſcientia ſipe prudentia dicitur eſſe virtus: ita ignorantta dicetur eſſe peccatum. Cōtra ſicut dicitur in ench̓. duoſunt inflicta ꝓpter peccatū. ignorantia rerū agēdarū. etcōcupiſcentia rerū noxiarū. ſed quod inflictū eſt inqͣtūhmōi tenet rōem pene peccati. ergo ignorātia non ēpeccatū. Item ignorantia ſciētia nata ſunt in intellectu. virtꝰ aūt et peccatū in voluntate. intellectus v̓ovoluntas ſunt diſꝑata. ſcientia virtus. ergo ignorātia et peccatū ſunt diſꝑata. ergo hoc eſt illud. Aduod dicendū. ignorātia multipliciter dicit̉. aliquan em̄ dicitur defectus cognitōis nature. aliquando defectus ſcientie debite ſiue ad quā tenet̉ homo. aliquādoviciū vel peccatū ex voluntate neſciendi ea que ſunt adſalutem neceſſaria. vt ſunt fides et mores. voluntas ergo neſciendi in his vel non apponendi curā vt ſciantureſt peccatū. pͣs. Noluit intelligere vt bene ageret. ſꝫ noluit ita veniā habet. imprudentie em̄ et ignorantiealiqn̄ venia datur. voluntati autē male ſemꝑ pena. Exiam dictis patet quō eſt peccatū quō non. Et perpoteſt reſponderi ad obiecta. em̄ dicitur ignorantia īqui intelligere noluerunt eſt peccatū. ſi eſt p̄dicatioẜm eēntiam: accipitur ibi voluntate neſciendi vel noncurandi ſcire .i. incuria vel voluntas ſciendi eſt peccatūet hoc eſt verū. Ad ſecunduꝫ dicēdum ē. iſte dicitureſſe in culpa qui neſcit deuꝫ. quia neſcire ſit culpa: ſꝫquia aſſentire eſt culpa. infidelitas em̄ eſt peccatum Ad terciuꝫ dicēdum ille qui ignorat dicit̉ ignorarivel reprobari. ẜm illud quod dicitur in li. de natura etgratia. tibi deputatur ad culpam quod inuitꝰ ignoras: ſꝫ negligis querere quod ignorās. neqꝫ vulnerata mēbra colligis: ſꝫ ſaluare volentē cōtemnis.Et iteꝝ. aug. in. q. no. teſ. hic qui potuit diſcere et dedit oꝑam. remiſſe fecit. erat qd̓ diſceret a quo diſceret. Ad quartum dicendū. nihil ꝓhibet nomēmune ignorātie que eſt in intellectu et peccati. ſic̄ ſcientia in intellectu et virtutis. illud d̓o quod dicit̉ ignorantiam inflictam: et excuſare peccatum de pena intelligitur. Illud etiā quod dicitur ignorātiam eſſe inflictaꝫvel excuſare peccatū in intellectu ſicut ſcīam. intelligitur de ignorantia ẜm ē nomen peccati.Nlembrum ſecundūEcundo queritur ſi ignorātia aliquo modo eſt peccatū: an ſit pena peccati. at̄ſit pena peccati. patet hoc dicit hug.de ſanc. victo. Uiciū corruptōis humaneduplici corruptione naturā inficit. ignorātia menteꝫ. etcōcupiſcētia carnē. Hec duo mala in primo ꝑente penafuerunt p̄cedentis culpe. ergo ignorantia eſt pena. It̄. ad ro. ſuper illud. Scimus qm̄ iudiciū ⁊cͣ. Ignorāti.in eis qui intelligere potuerunt ē pena peccati. It̄aug. in ench̓. Errores in hmōi falſitatibꝰ quibꝰ falliir ſalua fide via relicta que ducit ad illū ſi peccata ſunt: tn̄ in mal̓ huius vite deputandi ſunt. ſic error ſit ignorantia vel ignorantia: erit ignorātiapena. Sed ignorantia nec ſit culpa nec pena ſꝫ cauſa vtriuſqꝫ: videtur per hoc. eua peccauit ex ignorantia quia ſeducia fuit. ſicut dicitur.. thi. ij. ſed illa ignorantia fuit pena: em̄ p̄ceſſerat culpa. nec fuit culpa. quia idem eſt ſui: ergo ignorantia eſt culpanec pena. Item hugo. naſci ſine cognitōne natura eſt culpa. ſed in eo vicio naſci quo poſtea a cognitioneveritatis fit impedimētum: culpa eſt .i. cauſa culpe. ernorantia ſiue dicatur defectus cognitōis ſiue quoſit impedimentū cognitōis. cauſa eſt culpe. cauſa autē

culpe p̄cedit culpam et penam. ergo hmōi ignorātiaeſt culpa nec pena. Quod etiam patet in angelis. angeli em̄ quidā boni ignorauerūt miſteriū paſſionis. ī illis aūt nec erat culpa nec pena. ergo aliqua ignorantianon eſt pena. Ad quod dicendum. ignorātia multipliciter ſumitur. aliquando em̄ ſumitur neſcientia. ethoc poteſt eſſe nec ſit culpa nec pena: nec etiā cauſa culpe vel cōcomitans. ſicut fuit in angelis. et ad hucē reſpectu alicuius cognoſcibilis. ſicut reſpectu diei iudicij. xxiiij. mat̄. de die illa nemo ſcit nec āgeli dei. aliqn̄d̓o illa neſcientia eſt occaſio culpe. et hoc fuit neſciētia in eua. aliqn̄ v̓o eſt cōcomitans culpā ſicut dicit̉omnis malus ignorat. aliqn̄ v̓o ē pena inflicta culpaoriginali vel actuali. Et ẜm hec pn̄t ſolui ea que obiecta ſunt. Nam prime rōnes attēduntur ꝙͣtum ad ignoratiam ẜm eſt pena: ſequētes v̓o ꝙͣtum ad ignorantiam que eſt cōcomitans culpā vel occaſio culpe. vltīa d̓oattenditur ꝙͣtum ad neſcientiam que nec ē cōcomitansculpam nec occaſio culpe. Nembrū terciuꝫErcio queritur que differentia ſit ignorātie erroris. ad hoc ſic. Error em̄ ē peccatum quod opponit̉ fidei. Ignorantia v̓oẜm ſuā rōem eſt peccatū. ergo erroreſt ignorātia. Ꝙꝛ aūt error ſit peccatū patet hoc qd̓ dicit aug. quis niſi errās malum neget approbare falſaveris. aut improbare vera falſis. aut habere incerta incertis. ſed hec approbare eſt errare. hoc aūt pōt eſſein his que ſunt circa fidem. aūt ſic eſt approbatio pecatū eſt. ergo error eſt peccatū. Reſtat ergo ex p̄dictiserror eſt ignorātia. Cōtra. aug. in ench̓. error cauedus eſt. ſolū in maioribꝰ verū etiā ī minoribꝰ. nec nſi rerū ignorātia pōt errari: tn̄ ꝯſequēs eſt vt ꝯtinuoerret quiſquis aliquid neſcit: ſꝫ quiſquis eſtimat ſe ſcirequod neſcit. v̓o approbat falſum qd̓ ē erroris ꝓpriūergo error eſt ignorātia ſed ecōuerſo. Itē omnis error malum culpe eſt vel pene. ſed ignorātia aliquandoē neutrū illoꝝ īmo bonū. vt videtur. ẜm dicit aug. ſūtquedā neſcire ꝙͣ ſcire eſt melius. ergo ignorātia ē vniuerſalior ꝙͣ error. Item ignorantia ē ī adultis et ꝑuulis. error eſt in adultis tm̄ ergo ignorātia ē cōmunior exrore. Ad quod dicendū ignorantia ē cōmunior ꝙͣerror. vbi autē inſimul cōcurrut in hoc diſtinguūtur.error dr̄ eſſe in aſſenſu diſſenſu. ignorantia v̓o in dectu cognitōis debite. Un̄ error opponitur cōtrarie ipſiſciētie vel fidei ſi ſit circa credibilia. ignorātia v̓o priustiue. Per hoc pōt ſolui qd̓ obiectū eſt. cuꝫ em̄ dicitur errare eſt approbare ⁊cͣ. approbatio ſonat in conſenſuignorātia v̓o neſciētia ī eo qui aptus natus ē ſcire. vl̓qui habet poſſibilitatē ex natura ad ſciēdum. ſi ergo inueniatur alicui error eſt ignorantia. non dicitur hocper eſſentiam. ſed per concomitantiam ſiue per cauſam. Nlembrū quartūUarto queritur ſi ignorātia cōcomiteturquodcūqꝫ peccatū. qd̓ videtur. aliꝗsſciēter peccat. ē ibi ignorantia igͦrat peccatū. nec ē ignorātia ī ꝯditōibꝰ ꝑſone aut actus. Pōt em̄ cōtingere habeat ſcīam harūet illarū. ignorātia cōcomitatur quodcūqꝫ peccatū Cōtra. dicit ph̓s. oīs malus ignorat. loquit̉ iḡrātia cōcomitate peccatū. ē ignorātia cōcomitās om̄epeccatū. Itē volūtas ita cōiūcta ſūt. vt volūtasdeficit volēdo: tūc deficit in eligēdo. ſꝫ defectꝰ ī electōne ē ignorātia. defectus aūt ī volūtate ē pct̄m. ignorātia cōcomitat̉ peccatū. Ad qd̓ dicēdum ignorāt iavno cōcomitat̉ peccatū. alio. ẜm igno.rātia eſt in ſpeculatiuo intellectu ē neceſſe ignorantiam ſemper cum peccato. ſicut ī theologis q ꝯgnitōꝫ