Queſtio.cxxviij.

ciem. ſimiliter eſt in alijs accidentibꝰ. ergo diuturnitaspeccatū nō inducit vel efficit mortale. ¶ Ad qd̓ dicēdū.y diuturnitas et aſſiduitas rōne ſui nō inducit peccaitū mortale. ſeōne eius ꝙ ratio cū habet ſufficienter tp̄s deliberas tenet̉ reprimere motus veniales nep̄cedat reti ſiue dn̄ium. et ideo dicit augꝰ.Quicūqꝫ alde iſtis inīare cognouerit. niſi dirit. et ſi habuerit ſpaciuꝫ longo tꝑe pn̄īamgne emēdanō egerit. et a peccatis ip̄is nō abſtinuerit: illo tranſitorio igne de quo apl̓us ait purgari non poterit. ſꝫ eternaillū flāma ſine remedio cruciabit. cū gͦ dicit̉ iracūdia ſilongo tꝑe ⁊cͣ. nō ꝓ diuturnitate ꝯputat̉ mortale peccatū: ſꝫ ꝑ manifeſtū dat̉ intelligi occultū .ſ. ip̄e ꝯtemptꝰ ratōnis. qui eſt in ira ⁊ in iracudia. ⁊ eodē mō intelligendū eſt in ꝯſimilibꝰ. et ideo dicit apl̓us. iiij. ad ephe. Sonon occidat ſuꝑ iracundiam veſtram¶ Alembrū ſeptimūEptimo querit̉ de pena mortalis peccaticū em̄ actio mortalis pct̄i ſit temporalis:quātitas aūt pene debeat reſpōdere quātitati culpe. nō debet̉ pena eterna ꝓ actōnetꝑali. gͦ ꝓ actōe peccati mortalis nꝯſeꝗt̉ iuſte pena eterna. Si forte dicat̉ ꝙ non ꝓ actione tꝑali. inqͣtū eſt tꝑalis debet̉ pena eterna: ſed rōne macule que remanet ſinefine. intelligat̉ ꝑ impoſſibile ꝙ aliꝗs ꝑpetraret aliqueꝫactū mortalem. et nō cointelligat̉ macula in anima. nunqd̓ ꝓ illo actu puniendus eſt tꝑaliter? ſꝫ hoc ideꝫ genuspene deberet̉ actōni peccati mortalis ⁊ actōni pcti venialis. quod nō eſt poſſibile. ¶ Preterea. exn̄te actōe mortali ſi nō ꝯſequetur macula. nunquid pene meritū deberet̉ macule aut ip̄i actōni mortali. ꝙ ſi debet̉ ip̄i actōnieo ꝙ ẜm actōem eſt meritū vel demerituꝫ. ẜm hoc reditq̄ſtio ſupradicta: quō ꝓ actōe tꝑali punitur aliquis etnaliter? Si v̓o diceret̉ ꝙ qꝛ ip̄e homo peccauit in ſuo et̄no: ideo deus punit eū in ſuo eterno. hoc qualiter inteligendū eſt. cū poſſit ꝯtinge̓ ꝙ ſemel peccauerit hō mortaliter et tn̄ eternaliter puniat̉. ¶ Sed diceret aliquisy ille ꝗ in peccato moritur in infinitū peccoſſet ſi in infiitū vixiſſet. ſed hoc qualiter verū eſt. poteſt em̄ ꝯtingereꝙ aliꝗs peccet ſemel mortaliter. nec decetero habeat voluntatem peccandi in illo genere peccati: et tn̄ eſt in illopct̄o. nō ergo in infinitū peccaſſet ſi in infinitū vixiſſet illo genere peccati. videt̉ ergo ꝙ non debeat̉ pena eternapeccato tꝑali. ¶ Ad qd̓ dicendū. ꝙ circūſtātia tꝑis nonfacit vt pct̄m eternaliter puniat̉. ſed circūſlātia illius inquē peccat̉. qui cū ſit eternus ꝯplentibꝰ mandata ꝓmittit bona eterna. tranſgreſſoribꝰ v̓o ꝯminat̉ penas et̓nasvt qui in ſuo eterno iudicē offenderint: in eius eterno et̄naliter crucient̉. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉. vtrū poſſit eſſe actio mortalis ſine macula? Dicendū eſt ꝙ nō. vtriqꝫtn̄ debet̉ pena eterna. ⁊ licet ip̄a actō tranſeat. tn̄ voluntas habitualis ꝑmanendi in peccato manet. et ideo dicit be. grego. qui eternaliter pct̄o ꝑfrui volunt. eternampenam inueniūt. et quoꝝ volūtas nō habuit finē peccādi. nō habebit finem torquendi. Et ſi dicat̉ de aliquo ꝙpeccauit pct̄o fornicationis et nō vult vlterius peccareillo peccato ꝙ nō peccat in ſuo eterno. dicenduꝫ eſt ꝙ inhoc peccat in ſuo eterno: ꝙ nō vult penitere de illo. ⁊ itaratōne fornicatōnis cū impn̄ia debetur ei pena eterna.¶ Queſtio. cxxviij. De deIcto de peccatoin generali ſequitur de ſpēbꝰ eius. Eſtaūt vna diuiſio ſpecieꝝ. aliud delictūꝫ.aliud ꝯmiſſum. Delictū em̄ eſt in nō faciendo qd̓ debet̉ facere. ꝯmiſſum v̓o eſtfaciendo quod tenetur nō facere. que differētia notat̉uꝑ illud psͣ. Delictum meū cognitū tibi feci. et iniuſtici

am meam nō abſcondi. glo. delictum ꝙ dimiſi faciendainiuſticiam ꝙ non facienda feci. Unde iniuſticia accipitur ibi pro ꝯmiſſo. Poteſt ergo queri de delicto ⁊ de inde de ꝯmiſſo. De delicto aūt primo dicendū eſt in gene̓.deinde in ſpecie. ¶ Querit̉ ergo primo. quare dicat̉ delictū. Scd̓o vtrum delictum opponat̉ commiſſo. Terciovtrum maius peccatum ſit delictū ꝙͣ ꝯmiſſum. Quartovtrum delictū ſit ſimul cum ꝯmiſſo. Quinto vtrū omnedelictū ⁊ omne commiſſum reducantur ad vnam cauſaꝫꝯmunem¶ Membrum primumD primū ſic. delictū dicitur qͣi derelictumſic em̄ exponit aug. ſed derelictō non videtdiſtinguere inter pct̄a mortalia. In vneqͦꝫ em̄ peccato mortali eſt dei derelictio. gͦnō ꝯuenienter ponetur vna ſpēs mortalis pct̄i. ¶ Itemaug. in li. de natura boni. peccatum nō eſt appetitio reꝝnalaꝝ ſed deſertio reꝝ melioꝝ. deſertio aūt quid eſt niſi derelictio. ergo om̄e peccatū mortale de quo loꝗt̉ ibi ēdelictum. ¶ Ad quod dicendū. ꝙ delictū eo dicit̉ derelictum: qꝛ derelinquit̉ illud qd̓ faciendū eſt. nō qꝛ derelinquit̉ deus. ſic em̄ large acciꝑet̉ delictū et nō ꝓprie. ẜmꝙ diuidit̉ ꝯtra ꝯmiſſum. hoc aūt mō accipit̉ in illa ratione peccati. Peccatū nō eſt appetitō ⁊cͣ. et dr̄ ꝙ peccatūnon eſt appetitio reꝝ malaꝝ. qꝛ res accipit̉ ibi ꝓ naturanulla aūt natura mala eſt. ſed deſertio dicit̉ reꝝ meliaꝝqꝛ homo peccando mortaliter deſerit deum: deſerit etiābona ſpūalia adherendo tranſitorijs. Nec eſt hoc ꝯtrarium qd̓ alubi dicit̉ ꝙ peccatū eſt appetitio rei mutabilis. vel ꝙ peccatū eſt appetitus rei male. res enim accipitur ꝓ delectabili illicito.¶ Membrū ſecundūEcundo q̄rit̉ vtrū delictū opponat̉ ꝯminoEt videt̉ ꝙ nō. ꝑ hoc qd̓ dicit̉ ibi. Delictaquis intelligit. delictū em̄ ꝯtinet in ſe occulta ꝓpria ⁊ aliena. ſꝫ omīa pct̄a pn̄t dicitalia. gͦ om̄e pct̄m eſt delictū. et ita nō opponūt̉ delictū ⁊ꝯmiſſuꝫ. ¶ Contra .xvj. leui. Confiteant̉ om̄es iniquitates filioꝝ iſrl̓ vniuerſa delicta atqꝫ peccata. gͦ diuidit̉ cōtra peccatū. Sil̓r. xiij. iob. Quantas habeo iniꝗtates etpeccata. ſcelera mea atqꝫ delicta oſtende mihi. Sil̓it̓ dr̄in leui. vij. ⁊ .vj. ꝙ offerat̉ ſacrificiū ꝓ peccato ſicut ꝓ delicto. gͦ delictum diuiditur ꝯtra peccatum. et peccatumaccipit̉ ibi ꝓ ꝯmiſſo. ¶ Itē due ſunt ꝑtes iuſticie. declīare a malo ⁊ facere bonū. quibꝰ duabꝰ opponunt̉ delictū⁊ ꝯmiſſum. gͦ delictū ⁊ ꝯmiſſum inter ſe opponūt̉. ¶ Adquod dicendum ꝙ delictum ꝓut opponit̉ illi parti iuſticie que eſt facere bonum. diuidit̉ ꝯtra ꝯmiſſum: que opponit̉ iſti ꝑti que eſt declinare a malo. delictum auteꝫ ꝓut dr̄ a delinquēdo ꝯn̄ eſt ad pct̄m. et ſic aliqn̄ accipit̉.Sed ad hoc queri .§. j.tur vtrū delictum ⁊ ꝯmiſſuꝫ ſufficiēter diuidāt peccatuꝫmortale ꝑ immediata. qd̓ videtur ex iam dictis. Sed videt̉ ꝯtrariū ꝑ hoc qd̓ dicitur in. v. leuit̉. vbi dicitur. ꝙ delictū eſt qd̓ ꝯtra ſolum preſumit̉ deuꝫ it in factis vel iuramentis. Delictū aūt hoc modo acceptuꝫ cū ꝯmiſſo: nōſufficienter diuidit peccatū mortale. ¶ Preterea. dicit̉ibidem. vbicunqꝫ cognitio peccati ſiue preferat̉ ſiue ſubinferatur delictum vocatur. ergo delictū nō ꝯtinet pct̄migͦrātie. nec ꝯmiſſū ꝯtinet pct̄m igͦrātie. gͦ tres ſunt drn̄tiepct̄i mortalis. delictū. pct̄m ignorātie ⁊ ꝯmiſſuꝫ. ¶ Adqd̓ dicendū ꝙ illa duo ſufficiēter diuidunt peccatū actuale. mortale. Unde auguſtinus in libro de perfectōe iuſticie. Duobus enim modis fieri conſtat omne peccatū.ſi aut illa fiant que ꝓhibentur aut illa non fiant que iubentur. et hec duo ſunt delictū et commiſſum. ¶ Ad obiectū autem in ꝯtrarium dicendum eſt. ꝙ delictū aliquādo coartatur ad illa ꝗbus proprie delinquitur in deuꝫ.