Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Ecundo querit̉ de differentia eius velSuenientia ad criminale. Et videt̉ cōuertantur. Unde hiero. criminis appellatiolate patet ꝯplectens omne peccatum qd̓ devoluntate ꝓcedit. ſed tale eſt peccatū mortale. crimīale et mortale ꝯuertunt̉. Itē ſuꝑ illd̓. xxxj. Iob. em̄ nephas eſt. glo. peccatū polluit. crimen extinguit. ſed hocfacit peccatum mortale. ergo peccatū mortale et crimenꝯuertunt̉. Item hugo de ſancto vict. crimīalia dicuntur vel leſionē inducūt vel turpitudinē ingerunt inbus deus vel ꝓximus multū offenditur. vel ip̄e qui facitmaculatur: ſed hec ratio ꝯuenit mortalibꝰ pct̄is. mortalia crimīalia ꝯuertunt̉. Contra. aug. ſuꝑ Ioh̓eꝫCrimen eſt pct̄m graue accuſatōne damnatione digniſſimū. ſꝫ om̄e peccatū mortale eſt tale: ergo pecca mortale crimē ꝯuertunt̉. Itē dicit̉ in epl̓a adthimo. oportet ep̄m eſſe ſine crimine ait ſine peccato.ẜm hoc em̄ nullus vel pauci ordinarent̉: ergo non ꝯuertunt̉. Ad qd̓ dicendū. crimen accipit̉ dupliciter.muniter et ꝓprie. Cōmuniter accipiendo ꝯuertunt̉ crimen mortale pct̄m. Unde yſid̓. vnum altero accipitdicens. multi a crimīe corruūt in crimen. qui diſtinguēſua facta minora ꝯtemnūt. qui dei cognitōnem hn̄tes timorē eius negligunt. et p̄mittit̉ de eiſdē experinento minoꝝ pct̄oꝝ. maiora cōmittunt̉ peccata vt durius feriantur. Si v̓o accipiat̉ ꝓprie crimen. ẜm rationē predictaꝫomne crimē eſt pct̄m mortale. ſed ꝯuertit̉. et ẜm hocſupradicte auctoritates ſunt intelligende. Nembrum terciumErcio queritur de cōꝑatione venialis admortale. Utrū ſit ibi aliqͣ ꝓportio. et videt̉. Infiniti em̄ ad finitum nulla eſtportio. ſed pena eterna eſt infinita: penatemporalis eſt finita: ergo nulla eſt proportio. ſed ſicutſe habet pena ad penā: ita ſe habet culpā ad culpam. ratione cuius eſt reatus pene. peccati mortalis veniālis nulla eſt ꝓportio. Preterea. peccatū veniale eſt delectatio inordinata ſub deo. peccatuꝫ v̓o mortale eſt ſupͣdeū vel ꝯtra. Si ergo ſummi boni quod deus eſt: nullaeſt ꝓportio ad bonū creatū. ergo nec peccati mortalis.vbi aliquid p̄ponit̉ deo vel ꝑificatur. nulla eſt ꝓportō adveniale. quod ꝯmenſurat̉ alieni bono mutabili et ita bono creato. Contra quelibet delectatio in mortali peccato eſt finita: finiti v̓o ad finitum poteſt eſſe ꝓportō. ſiin eodem genere accipiant̉. ergo proportio poteſt eſſe venialis peccati ad mortale. Iteꝫ acerbitas pene que debetur mortali peccato finita eſt in magnitudine. penaautē venialis pct̄i in acerbitate poteſt creſcere vt aliquāhabeat ꝓportōem ad penam mortalis pct̄i in acerbitate. ergo aliqua proportio poteſt eſſe venialis peccati admortale. Ad quod dicendū. eſt loqui de quantitatedelectationis in vtroqꝫ peccato. et ẜm hoc poteſt ꝓportio peccati ad peccatum ex ꝑte delectationis. eſt iterū loqui de deformitate: et ẜm hoc eſt proportio. deformitas enim menſurat̉ reſpectu boni ſiue commutabilis ſiue eius in quem peccat̉. delectatio v̓o ẜm actum ip̄iuspeccantis et ꝓpter hoc pena debetur mortali peccato. exvna parte finita magnitudine: ex alia ꝑte infinita directione. veniale etiā peccatū licet quātū eſt de ſe habeat reatum niſi pene tꝑalis. ex adiūctōe tn̄ mortalis pōthabere penam eternam. cuꝫ em̄ eius deformitas eſt ſinefine: deformitati auteꝫ ſine fine rn̄det pena ſine fine. ẜmhoc ſoluunt̉ ratōes ſupradicte. ille enim que oſtenduntimproportionabilitateꝫ ex parte deformitatis ẜm ſuumgenus. accipiuntur vel ratione eius in quem peccatur.alie v̓o ſumuntur ẜm menſuram delectationis ex partedelectantis. Nlembrū quartū

Uarto querit̉ vtrum mortale recipiat matis et minus. videt̉. Mors em̄ nature ẜm eſt ſeꝑatio anime a corꝑe in tera ſimili mors ẜm eſt ſeꝑatio anime a deo qui eſt vitamino eſt. nec recipit magis et minus. erg.eius: recipit magis et minus. ſed ab hac morte dicit̉mortale peccatū. ergo mortale dicit̉ ẜm magis minus. Contra. adulteriū dicitur maius peccatū ꝙͣ fornicatio. et homicidiū ꝙͣ adulteriū. et vnūqd̓qꝫ eſt mortale. ergo vnū eſt excedens aliud in quantitate mortalis.ergo mortale dicit̉ ẜm magis et minus. Ad quod dicendū aliud eſt dicere maius peccatuꝫ mortale et minus: et aliud eſt dicere magis et minus mortale. eniꝫdicitur maius et minus ad quantitatē peccati refert̉ ingenere peccati. et maior etiaꝫ acerbitas pene reſpondetẜm menſuram libidinis. cum aūt dicit̉ magis et minusmortale: ad ip̄am ſeꝑationem a deo qui eſt vita referturet inꝙͣtum ei pena eterna reſpondet. ſicut ergo eſt in eternitate pene eſt magis et minus: ſic nec in ſeꝑatōe eſtmagis vl̓ minus. Uel poteſt dici mortale peccatuꝫ ineo mortale reſpicit mortem gehenne. in morte v̓o gehenne aliquid eſt quod dicitur ẜm magis et minus. vtmagis dicicur puniri iſte ꝙͣ ille. aliquid non dicit̉ magis et minus. quia vtrūqꝫ eternaliter dicet̉. ergo peccatum mortale quo ad aliquid magis et minꝰ: quo ad aliquid non dicetur ẜm magis et minus. et per hec poſſuntſolui obiecta. Nembrū quintumUinto queritur de effectu mortalis peccati ẜm ſtatum perſone. queritur ergo ſi peccati mortalis effectus eſt ſeꝑare a deo ſiueſubtractio gratie quocunqꝫ tempore inſit.ſit ergo ita aliquis pct̄or iteret idē genus peccati motalis. illud pct̄m iteratū mortale efficit aliquid. ſed effectus eſt ſeꝑatio a deo vel gratie ſubtractio. ergo ſeꝑat adeo vel ſubtrahit gratiaꝫ. Contra. iam ſeꝑatus fuit adeo precedens mortale. ſeꝑatus v̓o ſeꝑari non poteſt.Similiter ab eo qui habuit gratiā potuit ſubtrahi gratia. ergo pct̄m ſcd̓o loco ꝯtingens non efficit illudquod primū faciebat. ergo om̄e peccatum mortale ſeparat a deo vel ſubtrahit gratiā. quis ergo effectus ēmunis om̄is peccati mortalis inqͣtū eſt mortale? Adquod rn̄dendum. effectus omnis peccati mortalis eſtcorrumꝑe bonū naturale ſubiectō. et in illo effectu nondiffert peccatū. ſiue primo adueniat ſiue ſcd̓o ſiue tercōItem eſt alius effectus qui dicit̉ ſeꝑatio. et ille effectusdupliciter accipit̉. aliquando em̄ accipit̉ elongatōnecum em̄ dicit̉ yſa. lix. peccata veſtra diuiſerūt inter voset deū. diuiſio accipit̉ ibi ꝯmuniter ad primā ſeꝑationēa deo ad elongationē. Unde ſeꝑatio dicitur tm̄ ꝯiūctorum: ſed elongatō iam ſeꝑatorum. ſeꝑare em̄ eſt ſeorſum ſe parare. qui v̓o iniuſticia ⁊cͣ. peccat mortaliter ſeorſum a deo ſeꝑat. iterum peccat mortaliter ſeꝑat.eſt elongat. Unde alicubi in ſcriptura inuenitur peccatum elongat hominem a deo. ẜm dicit̉ longe a pecauerūt a me ambulacatoribꝰ ſalus. et. ij. hiere. Elouerunt poſt vanitatem. Nlembrum ſextumExto queritur vtrum diuturnitas peccati inducat mortale. quod videt̉ hocdicit auguſti in libro de igne purgatoriovbi enumerat peccata mortalia. dicit em̄ iracundia ſi longo tempore teneatur. et ebrietas ſi efſidue fit: in eorum numero cōputatur. cum ergo iracundia vel ebrietas non vniuerſaliter ſit mortale peccatumNam ſi eſſet. non oporteret addere illam conditionemde diuturnitate vel de longitudine temporis aut aſſiduitate. ergo diuturnitas inducit vel efficit. Contra.albedo magis et minus indurans non diuerſificat ſpe