vt nō cadam in ip̄is. In quo notatur veniale. et linguamea nō perdat me in quo notatur mortale. Alie v̓o rationes que ſunt ad oppoſituꝫ non arguunt. ꝙ omne ociūſit mortale. ſed quoddam. ⁊ in quodam ſtatu ꝑſone.Nembrum terciumErcio querit̉ vtrū ocium reſpiciat preceptum vel prohibitōem. Et videt̉ ꝙ reſpiciat preceptū. dicit̉ em̄. v. deutro. Sex diebꝰ¶operaberis ſeptimus dies eſt ſabbati. id ērequietionis. ociu ergo cum ſit ceſſatio ab oꝑe. reſpiciethoc preceptū. vt qui ocioſus eſt tempore quo tenet̉ operari peccet mortaliter: non faciendo quod tenet̉ facere.¶ Ꝙ aūt non recipiat preceptum vel prohibitionem videtur per hoc. ꝙ ocium inter venialia peccata cōputat̉:veniale aūt peccatum nō reſpicit preceptum vel prohibitionem. ¶ Preterea. apoſtolus cum loquitur de opere.nō ꝓonit ſub forma p̄cepti dicēs. Denunciamus vobisqm̄ ſi ꝗs nō vult oꝑari nō māducet. audiuimus em̄ qͦſdam ambulantes in quiete inter vos. nihil oꝑantes ſꝫcurioſe agentes. et ꝓpoſuit ſe in exemplum eis. Reſtatgo ꝙ ocium nō reſpicit preceptum vel prohibitōnem.¶ Ad quod dicendum. ꝙ ocium ꝓut eſt veniale peccatum nō reſpicit preceptum vel ꝓhibitionē. ẜm aūt ꝙ eſtmortale reſpicit et opponitur precepto quod eſt de opereet precepto quod eſt de ſabbato ſancto. eſt em̄ ſabbatumnō ſanctum quod eſt in ocōſis hominibꝰ. Unde diciturin trenis. ſuꝑ illud. viderunt hoſtes et deriſerūt ſabbata eius. maligni ſpiritus vacationis noſtre ocia ad cogitatōes illicitas pertrahunt. et ſic deludunt: quod canonicis et monachis et omnibꝰ dei miniſtris valde cauendū eſt. ne non ſolum ab interno radice ſabbata eoruꝫ reprobentur ſed etiam ab hoſtibꝰ irrideantur. Si auti devanis cogitationibꝰ noſtris ſabbata irridētur: quid deillis putandū eſt: qui cum deo vacare debent etiam flagitioſa committere nō formidant.¶ Nembrū quartūUarto queritur vtrum equaliter ſit culpabile ocium in ſermone ⁊ oꝑe. et videtur ꝙocium oꝑis ſit magis culpabile. Si eninopus melius eſt ꝙͣ verbū: ergo ocium operis eſt magis culpabile ꝙͣ ociuꝫ ſermonis. ¶ Contra. dicit grego. quanto ſunt leuiora precepta. tātomaius ſuꝑplicium eſt his qui nō obſeruant. ſed leuius preceptumeſt de vtili ſermōe ꝙͣ de vtili precepto. ſicut ſermo leuioreſt ꝙͣ opus: ergo pena nō obſeruantis maior: ergo trāſgreſſio maior. ergo magis culpabile eſt ociuꝫ ſermonisꝙ operis. ¶ Ad qd̓ dicendū. ꝙ ocium ſermonis diciturdupliciter. vel cū hō loquitur inaniter. inanis autē ſermo dicit̉ qui nō fit pro iuſta neceſſitate vel ꝓ pia vtilitate. Aliquādo v̓o dicit̉ ocium ſermonis cū homo nō loꝗt̉⁊ loqui deberet. altera iſtarum cauſarum. cum ergo homo abſtinet ab ope bono ociando. ⁊ abſtinet a ſermonebono ociando: quātū eſt ex ꝑte eius a quo abſtinet paribus exiſtentibꝰ alijs circumſtantijs. magis eſt culpabileocium oꝑis ꝙͣ ſermonis. quantū aūt eſt ex ꝑte diſpoſitionis in abſtinente. maius ē ociū ſermonis ꝙͣ oꝑis. Ꝙ at̄ociū ſer nonis tegat̉ ꝑ bonā oꝑationē: et ita p̄ferat̉ oꝑatio locutionis: ptꝫ ꝑ hoc qd̓ dicit beatus greg. ſuꝑ illudIob. Manū meā ponā ⁊cͣ. Manū ſuꝑ os ponere: ē virtute boni oꝑis culpas tegere incaute locutionis. ꝙ aūtmaior culpa eſt in locutōe ꝙͣ in oꝑatōe. ptꝫ ꝑ hͦ: ꝙ plus īptāte nr̄a eſt ſermo ꝙͣ opus. vtroqꝫ aūt modo ꝯtingit peccare ꝑociū. ſicut habet̉ ſuꝑ illud Iudicū. cū pugnaſſentꝯtra madianitas. inanis eſt oīs actus et ſermo. in qͦ noneſt intrinſecus aliquid ꝓ deo vel dei mandato.¶ Nembrū quintum

Uinto querit̉ cui opponit̉ ociū. Et primoquerit̉ vtrū opponat̉ caritati. Scd̓o vtruꝫopponat̉ fortitudini. Ꝙ aūt opponat̉ caritati videt̉ ꝑ hͦ qd̓ dicit be. gre. Caritas ocioſa nō eſt. aut em̄ ꝓficit aut deficit. gͦ caritati opponituocium. ¶ Itē criſoſt. Magnū eſt amor. et ip̄o igne vehementius ⁊ ad ip̄m reducit celuꝫ. et nulla eſt prohibiq̄ eius impetuꝫ detinere poſſit. gͦ caritas non ſimul ſtatcū ocio. ¶ Contra. greg. ī mora. Quis nō inueniri pōt.qui quātulibet ꝑfectus ſit: de ocioſo ſermone tn̄ nō peccet. In multis em̄ offendimus om̄es Iacobo teſtante. qͦociū pōt ſimul ſtare cū caritate. ¶ Ad qd̓ dicēdū. ꝙ autoritas greg. intelligit̉ ſi nō eſt ocioſa .i. moroſa ī ocio.etſi hn̄s caritatē aliqn̄ cadat ī ociū. tn̄ caritate cito excitat̉. Si v̓o fieret vis in hͦ v̓bo ocioſum. ſimpliciter dicendū eſſet ꝙ caritas nō eſſet ocioſa vel etiā plena ocio. v̓baem̄ hmōi in pulchritudinē ſonāt. ¶ Ad illud v̓o qd̓ dicitcriſoſt. dicendū eſt. ꝙ ſicut ignis ex gutta aque nō extinguit̉ quo ad aliquē effectum. ſic accidit caritati que igniꝯꝑatur ꝙ nō extinguit̉ ꝑ ocium. ẜm ꝙ eſt veniale peccatu. ſed aliqn̄ feruentior reddit̉ poſt ocium. vnde eius impetus nō detinet̉. ¶ Deinde videt̉ ꝙ opponat̉ fortitudini. qd̓ videt̉ ꝑ hͦ qd̓ dicit aug. in li. de ꝯflictū vicioꝝ ⁊ v̓tutum. Dicit̉ em̄ ꝙ contra virtutis exercitiū eſt torporſue ignauia. quid aūt aliud eſt ignauia ꝙͣ ociū. ¶ Itē fotitudo virtutis eſt. et eſt media inter ocium ⁊ p̄cipitatōnem. mediū aūt opponit̉ extremis. ¶ Itē yſido. in li. dſummo bo. dicit. ꝙ accidie opponit̉ fortitudo. ſub accidia v̓o videt̉ ꝯtineri ociū. gͦ ociū opponitur fortitudini.¶ Contra. timor malus opponit̉ fortitudini. plura aūt n̄opponunt̉ eidē ẜm vnū genus oppoſitionis. cū gͦ oppoſitio vicij ⁊ virtutis ſit ẜm ꝯtrarietatē. nō opponet̉ fortitudo ocio ꝯtrarie nec alio genere oppoſitōnis: ⁊ ita nō opponetur. ¶ Ad quod dicendū ꝙ fortitudo et timor malus ꝑ ſe et primo opponuntur ẜm modum virtutis ⁊ vicij. ſunt enim circa eaſdem paſſiones. Ꝙ autem ociū dicit̉ opponi fortitudini hoc eſt rōne ꝯcomitantis fortitudinē. nec eſt dicenduꝫ ꝙ ocioſitas idē ſit oīno qd̓ torporvel accidia.¶ Membrum ſextumCcaſione p̄dicte q̄ſtionis de ocio ſiue ocioſitate q̄rit̉. vtrū religioſi teneant̉ ad opmanuale? Qd̓ videt̉ ꝑ ſil̓e. ſicut em̄ ab illalege qͣ dictū ē in. iij. gen̄. cū dolore ꝑies nula mulier eſt excepta preter beatam virginem. que nō cōcepit de viro ſed de ſpirituſancto. Similiter ab illa legIn ſudore vultus tui veſceris ⁊cͣ. nullus debet excipi. gͦomnes tenent̉ laborare. ¶ Item act. xx. ſuꝑ illud. ad eaque neceſſe erant mihi. glo. exemplum oꝑandi eſt epiſcopis quo diſcernunt̉ a lupis. gͦ ſi nō laborāt nō diſcernuntur a lupis. ꝑ lupos auteꝫ ſignant̉ peccatores. ergo pecant ſi nō laborat. ¶ Itē. ij. ad Theſſa. vlti. Audiuinquoſdam inter nos ambulare nequicie. nihil oꝑantes hꝫcurioſe agentes. his autē que hmoi ſunt precipimus etobſecramus in domino hieſu xp̄o. vt cum ſilentio laborantes panem ſuum manducent. qͦ doctrina apl̓ica tenētur oꝑari manualiter. ¶ Quidam v̓o intelligi volunt deoꝑibus ſpūalibꝰ quod nō videtur. tum ꝑ exemplū ip̄iusapl̓i: tū ꝑ verba etiam ip̄ius precepti. ¶ Contra. dicit̉in euāgelio. dignus eſt operarius mercede ſua. ſuꝑ quodr̄. apparet nō eē iuſſa ſꝫ ꝓmiſſa. ¶ Itē ꝯtemplatiuā vitapotior eſt actiua. religioſi tenēt̉ ad ꝯtēplatiuā. gͦ ꝓ actuꝯtemplatiue dimittere tenēt̉ ea que ſunt actiue. ſed operari manualiter ꝑtinet ad actiuam. ergo dimittendū eſa religioſis pro actu contemplatiue. non ergo tenentur¶ Item dominus dicit in euāgelio illi qui volebat ſepelire patrē ſuum. ſine mortuos ſepelire ⁊cͣ. tu autem annuncia regnum dei. ergo minus bonū dimittendum eſtꝓ maiori bono. ſed maius bonū eſt oratio ꝙͣ manuumoꝑatio. gͦ a religioſis dimittendum eſt manuū operatio