Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.cxxv.

Membrum terciumErcio querit̉ vtrum primus motus ſit inomni vi motiuāa anime. Quod videt̉. oīsem̄ vis aīe corrupta fuit originale pct̄m ex illis ſic corruptis aliꝗ motus pͥmo oriunt̉ excitatōꝫ carnis ſiue ſtimuli. motꝰ hmōi dr̄ primus motꝰ. in omni vi pt̄ eſſe pͥmꝰ motus. Item vnaqueqꝫ pt̄ peccare ex ſurreptione. cum pͥmꝰ motꝰ dicat̉ eſt ex ſurreptione: vnaq̄qꝫ pt̄ peccare pͥmo motū. Itēaliꝗs ſine deliberatōe p̄cedente ſubito ex vicio rōis dubitat de articulo fidei. ſtatim reijcit. talis motꝰ eſt pct̄mveniale. nullus motus p̄ceſſit illum. eſt pͥmꝰ motuseſt in ſuꝑiori ꝑte rōnis. pͥmꝰ motus p̄t eſſe in ſuꝑiorite rōnis. multo fortiꝰ in inferiori ita in omni vt. Letra ſupͣ illud. vij. ad Ro. captiuum me ducentem in legpct̄i. glo. lex membroꝝ vel carnis morbidꝰ ꝗdam affectꝰq ꝯmouet illicitum deſiderium. vbi notat̉ pͥmi motusdicunt̉ illicita deſideria ſunt ex lege carnis. ſꝫ iſta īmeiate ꝯiungunt̉ ſenſualitati. pͥmi motus tm̄ ſunt in ſenſualitate. ex rōne ſupͣdicta ipſiꝰ pͥmi motus pt̄ idem hr̄i. Ad qd̓ dicendum. pͥmꝰ motus ẜm ſup̄dictum eſt:tm̄ eſt in ſenſualitate. Ad obiectum at dicēdum. licꝫvnaqueqꝫ vis ſit corrupta vel inordinata: tn̄ ex ea ſurius motꝰ. ſꝫ pt̄ eſſe veniale pct̄m rōne corruptōgitjnis.on qꝛ omnis motus ſit pct̄m veniale a vi qͣlibetegredit̉. non em̄ ſufficit ſit pͥmꝰ motꝰ alicuiꝰ potentie:ſꝫ ſit motus ſenſualitatis ẜm impulſuꝫ fomitis. Adſcd̓m dicendū. ſi peccet vis q̄libet aliqn̄ ẜm ſurreptōnem. non tn̄ eſt pͥmus motꝰ de loꝗmur: ſꝫ veniale peccatum. Ad tercium v̓o dicendum. licet aliꝗs dubitetde aliquo articulo fidei ſine deliberatōne. non tn̄ illa dubitatio eſt pͥmus motus. eſt em̄ in rōne ſurreptōnem.ſed oritur ex fantaſmatibꝰ ꝗbꝰ inordinate admiſcet̉. Nembrum quartumUarto querit̉ a quo hꝫ p̄mus motus pct̄maut em̄ hꝫ ab origine. aut a fine. aut qꝛ ꝯͣlegem dei. aut a ꝯſenſu rōnis. Si hꝫ illucab origine .i. ſcꝫa fornite. Cont̉ fomes prꝰbaptiſmum non eſt pct̄m ſꝫ pena. Si motus pͥmꝰ eſt aſomite. motꝰ pͥmus ptꝰ baptiſmū non eſt niſi pena. Siv̓o hꝫ a fine. qꝛ eſt ad illicitum: pͥmꝰ motus eſt in vxorem non eſſet pct̄m. ſꝫ eſt pct̄m: qꝛ eſt ꝯͣ legem dei. Contraait Hiero. anathema ſit ſiꝗs ait deum aliꝗd impoſſibilep̄cepiſſe. eodem modo nccͣium ꝓhibuiſſe. pͥmum at̄ motūvitari eſt impoſſibile. deus p̄mum motum ꝓhibuit. Preterea ſi pͥmꝰ motus eſſet ꝯͣ legem dei. multo fortiusalia pct̄a venialia eſſent ꝯͣ legem dei. cum non ſint: noneſt pͥmus motus ꝯͣ legem dei. Si v̓o eſt pct̄m ꝓpter conceſſum rōnis. Contra. pͥmus motꝰ inſurgit ꝯͣ voluntateꝫrōnis. tn̄ eſt malum. ſic̄ dr̄. vij. ad Ro. qd̓ nolo malum ago. non hꝫ a ꝯſenſu rōnis ſit malum. Ad qd̓ rn̄dendum. pͥmus motus hꝫ eſſe pct̄m rōne originis.rōne inordinatōis ad finem. Ad obiectum at̄ in ꝯtrarium pͥmo. dicendum licet fomēs ptꝰ baptiſmum ſit pena tm̄. nihilominꝰ poteſt ex hmōi corrupta radice ꝓgredi motus eſt pct̄m. cum hoc em̄ fomēs ē pena: remanet q̄dam cauſalitas ſiue inclinatio ad culpam. rōe cuiꝰmotus ille eſt in potentia ꝯiuncta radice: exijt a taliradice eſt pct̄m. Ad ſcd̓m v̓o dicendum. in pͥmo motu ex rōne potentie non eſt ꝯſideratio hmōi circūſtantieqd̓ ſit in vxorem. ſꝫ pͥmus motus tm̄ reſpicit in mulierem. vel forte hanc circūſtantiam non reſpicit. ſꝫ tm̄ expleat delectatio carnalis non ponendo circūſtantiam exꝑte ꝑſone in quaꝫ vel cum. eſt in pͥmo motu inordinatio actꝰ ad finem licitum. ex duobꝰ p̄dictis cum motuseſt in ſenſualitate. dr̄ eſſe pct̄m.

Nembrum quintum.Uinto querit̉ vtrum ſit neceſſitas ad primos motꝰ. videt̉ hoc qd̓ dr̄ ſuꝑ illuad Ro. vj. Nzexhibeatis membra vr̄a.Glo. hoc non ꝓhibet ꝯcupīam eſt in primo motu. qꝛ non eſt in pt̄ate nr̄a qn ſurgat. Item ſuperillud. iiij. ad ephe. Iraſcimini nolite peccare. glo. inuitus tolero qd̓ vitari non pt̄. ſi ſurgat motus animiiam ꝓpter penam pct̄i non eſt in pt̄ate nr̄a. ſaltem nonꝯſentiat ro. ncc̄itas eſt ad pͥmos motus. Contra qd̓neceſſitatis eſt. non imputaum eſt pct̄m. niſi ipſe homo cauſa ſit illius ncc̄itatis. ſic̄ eſt in pct̄o ꝯſuetudinis. ipſe homo peccat non eſt ncc̄itatis ad veniales motus. Ad quod dicendum eſt. vno eſt ncc̄itas adpͥmos motus. alio modo. non em̄ eſt ncc̄itas ad hucpͥmum motum vel illum: licet ſit ncc̄itas ad aliquem manente corruptione in ſua cauſalitate. poſſet em̄ mane̓ corruptō: ſꝫ tolli cauſalitas ex v̓tute gr̄e. Membrum ſextumExto querit̉ vtꝝ primi motus cadant ſubꝓhibitione. qd̓ videt̉. vij. ad Ro. Concupiſcentiam neſciebam niſi lex dice̓t nonmo motu. cadit ſub ꝓhibitione illa dr̄ non ꝯcupiſces.cupiſces. loquit̉ ibi de ꝯcupīa eſt in pri Item ſuꝑ illud. vij. ad Ro. Non ego operor. ſꝫ ⁊cͣ. infra in glo. attende quō Aug. hic dic̄ legem nolle. qd̓ nolebat apl̓s. ꝯcupīa eſt eſt in pͥmo motu. nolle autem legēnihil aliud eſt ꝙͣ ꝓhibere. pͥmus motus cadit ſub ꝓhibitione. Item dr̄ ibidem in glo. quod nolo face̓ facio lege ꝓhibente. loꝗt̉ de pͥmo motu. pͥmus motus eſt ſubꝓhibitione. Item eſt aliqd̓ p̄ceptum affirmatiuumnon pt̄ impleri in via. vt diliges dn̄m deum ⁊cͣ. ſimilit̓debet eſſe aliqd̓ p̄ceptū negatiuum qd̓ ſimil̓r non pt̄ impleri in via. hoc autem eſt non ꝯcupiſces. ſꝫ qd̓ non pt̄ impleri hoc non eſt rōne pͥmoꝝ motuum. pͥmi motꝰ ſuntſub ꝓhibitione. Contra. iiij. ad ephe. ſupͣ illud Iraſcimini nolite peccare. glo. ꝓmittit apl̓s iraſci qd̓ eſt humana temptatio: ſꝫ ꝓhibet iram ad effectum ducere. Iraſci autem accipit̉ ibi pͥmo motu. ducere v̓o iram ad effectum mortali pct̄o. pͥmus motꝰ eſt in ꝑmiſſionein ꝓhibitōne. Item pͥmi motus non ſunt in nr̄a pt̄ate. qd̓ non eſt in nr̄a pt̄ate nec cadit ſub ꝓhibitione. primus motus non cadit ſub ꝓhibitione. Item Aug. in li.de p̄ſcientia dei. Inobedientia ꝯcupīe habitat in carnemortali fit vt eadem membra etiam p̄ter volūtatis moueant̉ arbitrium. ſꝫ ꝓhibitio eſt eoꝝ ſubſunt li. ar. inobedientia ꝯcupīe non eſt in ꝓhibitione. ſꝫ illa eſt pͥmusmotus. pͥmus motus non eſt ſubꝓhibitōne. Ad qd̓dicendum. eſſe ſub ꝓhibitione dr̄ eſſe duobꝰ modis. vl̓illud qd̓ ꝓhibet̉ directe. ſic pͥmus motus non eſt ſubhibitione. vel qd̓ ex ꝓhibitione on̄dit̉ indirecte eſſe malūſic̄ accidit cum ꝓhibet̉. .xviij. eccͣi. Ire ptꝰ ꝯcupīas eſt directe ꝓhibitum. ſꝫ ꝯcupīa on̄dit̉ eſſe malum. Unde. vij.ad Ro. hr̄ in glo. legem omnium illicitam ꝯcupīam nolle. ſꝫ aliter nolle ꝯcupīam eſt in pͥmo motu. aliter nolleꝯcupīam delectatōis conſenſus. illam quippe non vult.i. reprobat deteſtat̉ pct̄m eſſe on̄dit. hanc v̓o non tm̄on̄dit eſſe pct̄m: verūetiam ꝓhibet. ex his hr̄ ꝓpriediceret̉ lex ꝓhibe̓ pͥmum motum ſꝫ nolle .i. deteſtare vl̓ reprobare. Ad obiectum at̄ in ꝯͣrium dd̓m. non ſeꝗt̉ ſineſcibat apl̓s ꝯcupīam eſt pͥmꝰ motꝰ eſſe malū niſi lexdice̓t non ꝯcupiſces: pͥmus motus ſit ſub ꝓhibitione. ſꝫ pͥmus motus ſit malum on̄dit̉ ex ꝓhibitione. ꝓhibẻem̄ ne concupiſcentia ad effectum ducat̉. Ad ſcd̓m v̓odicendum. non ſequitur ſi lex reprobat concupiſcentiam primum motum ꝓpter hoc prohibet. Ad tercium dicendum. illud preceptum negatiuum non ꝯcu-