.cxxiiij.Queſtio
alterum v̓o oblique. vt dicatur ꝙ circa actum caritatispoteſt incidere veniale.¶ Nlembrum nonumOno querit̉ quid debeatur veniali peccato. vtrum tm̄ pena temporalis an etiameterna. Et primo oſtendit̉ ꝙ non poſſit eternaliter puniri. qm̄ ſi deus iuſtus iudex eſtſi ventali non debeatur niſi pena temporalis. cum eterna improportionabilis ſit temporali. iniuſte videreturagere deus ſi puniret veniale eternaliter. ¶ Sed contraſi non eſt puniendum eternaliter. ergo aliquando ceſſabit puniri. ſimus modo in illo inſtanti. ceſſauit pena. ſednon tollitur pena niſi ſublata culpa: ergo ſublata eſt culpa iſta in iſto quam attulerat in inferno ſecum. ſed hocfalſum. quoniam in inferno nulla fuit deletio culpe necetiam venialiter poſt mortem. ¶ Ad quod dicimus.reuera decedens in mortali ⁊ veniali ꝓ vtroqꝫ eternal̓punitur. cuius cauſa eſt. quia ſicut vult Gregoriꝰ. quiacum peccauerit peccator in ſuo eterno qui in fine gratiam non habuit. ſicut fuit eternitas ſuo modo in voluntate peccatoris ꝙͣtum ad mortale: ita eſt ꝙͣtum ad veniale.vnde ſi hmōi peccato reſpondebat pena eterna. patet ꝙꝙͣtum ad eternitatem pene non erit dr̄a inter mortale ⁊veniale. ſed quia illud fuit ſub deo ⁊ illud contra deum:erit differentia in pene acerbitate. vt minor fit pena illaque eſt ꝓ veniali ꝙͣ que eſt ꝓ mortali. vnde ⁊ ſi idem ſit qpatit̉ ab eodem igne. tn̄ ſicut vult Greg. ſuper illud Iobx. terram miſerie ⁊cͣ. ⁊ cum conformabit ſe ignis puniēdis non equaliter omnibꝰ: ſed vnicuiqꝫ ꝓ meritis. neqꝫ ꝓquibuſcunqꝫ meritis in eodem equaliter. ſed ꝙͣtum ad q̄dam magis acerbe: ꝙͣtum ad quedam minus puniet.¶ Ꝙ ergo obijcitur ꝙ deus ageret iniuſte ſi temporalipena dignum. puniret eternaliter ⁊cͣ. Rn̄demus. ꝙ veniale coniunctum mortali ſi aſſit finalis impnīa. non amplius eſt temporale. immo iam tranſit in perpetuum. qꝛpoſt mortem non eſt locus dimittendi peccata neqꝫ tempus. ⁊ ideo fuit dignum puniri ⁊ pena eterna.Queritur poſtea.§. j.de aliquo exiſtenti in originali peccato. ponatur ꝙ nonirgetur ab illo. poſtea adultus factus ſuperaddat orinali aliquod peccatum veniale ⁊ nullum mortale. queritur tunc vbi iſte punietur. Nam ſi dicitur in limbo. hͦnon videtur. ibi enim non erat locus puniendi aliquodactuale peccatum commiſſum. Si autem dicitur ꝙ in inferno actualis pene. hoc non videt̉. quia ibi eſt locus puniendi tm̄ habentem actualia peccata mortalia vt videt̉quorum nullum iſte habet. neqꝫ poteſt dici. ꝙ hic ꝓ originali ⁊ ibi ꝓ veniali cum idem non poſſit eſſe in diuerſislocis. ¶ Ad quod dicimus ꝙ ꝓpter dr̄as puniendoꝝ nōoportet ponere diuerſa loca ẜm ſubſtantiam dr̄a in inferno. in eodem ergo loco inferni quo puniuntur animereproboꝝ: ſicut enim anima petri ibi exiſtens non pateret̉. ita quelibet anima ibi adueniens differenter punit̉ẜm rōnem differentis cremabilis. Unde in eodem loco⁊ in eodem tormento nihil ꝓhibet diuerſos differenterpati ẜm diuerſas cauſas. ſicut vult etiam Grego. ſuperillud Iob. x. terram miſerie ⁊ tenebrarum. Unde cumdicuntur paruuli non baptizati decedētes eſſe in limbo.illud magis pt̄ intelligi dr̄a pene ꝙͣ dr̄a loci. in eodem eiloco quo puniunt̉ ſenſibiliter adulti. exiſtentes paruulinon punirent̉ eodem tormento. quia non habent eademcremabilia que etiam illi. Unde ẜm hoc videtur dicereAug. de fide ad Petrum. ꝙ firmiter credat ⁊ nullatenꝰdubitet. paruulos eſſe in igne inferni .i. in loco in quo eſtignis. Ille ergo qui diſceſſit in originali aliquo in infernō exiſtens puniet̉. ⁊ pena originali debita. ⁊ pena veniali perpetuato. quod cum diximus de limbo intelligimꝰ
de limbo qui dicitur paruulorum decedentiū non baptizatorum. ⁊ non de limbo qui dicit̉ fuiſſe antiquorum patrum. in quibꝰ non fuit carentia viſionis dei niſi ad tempus. ⁊ etiam alterius modi carentia ꝙͣ in ꝑuulis hmōi.ibi enim erat defectus ſolutionis precij. ſed de his al̓s dicemus.Nlembrum decimumEcimo queritur vtrum aliqua venialia remaneant poſt mortem in ipſis iuſtis ratione culpe. Ad quod ſic. aliquis contrituserat modo ſuper venialibꝰ ⁊ mortalibꝰ ⁊dimiſſa ſunt omnia. deinde ante mortem committit aliquod veniale. de quo non contritur ⁊ ſic moritur. querit̉vtrum deleatur iſtud veniale hic in preſenti aut tranſeatcum ipſo in purgatorium. Si dicitur ꝙ cum illo tranſitin purgatorium: hoc non videtur. ibi enim nō poſſet amplius purgari illud peccatum vt videtur. quia nec nouagratia ibi datur nec eſt locus merendi. Unde poſt mortem non fit aliquid alicui ſicut vult Gregorius. niſi ẜmꝙ meruit in vita preſenti. vnde ibi eſt tm̄ locus vbi aliquis poſſit ſoluere penas debitas. oportet ergo ꝙ tollat̉illud veniale in preſenti vita. Sed tunc queritur a quo?Si dicit̉ a gratia finali. Contra. ibi non fuit contritio.ſi autem gratia ſine contritione poſſet ſufficere ad deletionē venialium: tunc poſſent multotiens dimitti peccata venialia quando non dimittunt̉. cum multi habentesgratiam habeant ⁊ venialia. ergo ſi hec gratia finalis eſteadem que erat ante penultimum inſtans. dimiſſa fuiſſent ei peccata venialia quod ſi non eſt verum. patet ꝙ n̄ſufficit ſola gratia ad deletionem venialis. ergo exquoiſte non conteritur in vltimo inſtanti vite ſue: non delebitur illud veniale a gratia finali. ¶ Ad quod dicimus ꝙdiuerſe ſunt de hoc opiniones vtrum huiuſmodi venialedeleatur hic vel in futuro. ⁊ vtranqꝫ opinionem recitatmagiſter in. iiij. ſententiaꝝ di. xxj. Sine preiuditio tamēdicimus. ꝙ veniale omne delet̉ in pn̄ti vita. Unde ſicutvult Auguſti. de ciuitate dei. credimus ꝙ homini poſtvitam iſtam non additur nouum meritum nec noua remiſſio culpe. ſed datur ei pena vel meritum ẜm ꝙ meruit in vita iſta. Unde in purgatorio poteſt eſſe abſolutō apena: ſed a culpa non. deletur ergo veniale illud de quoquerit̉ in pn̄ti. ſi querit̉ a quo? tunc dicimus ꝙ a gratiafinali. Unde Aug. in originali ſuꝑ Io. viij. vbi dicit̉. Sifilius vos liberauit ⁊cͣ. accipiens illud quod dicit̉ Ro.vij. carne ſeruio legi peccati. vult dicere. ꝙ ſeruitus iſtaꝙͣdiu viuimus in nr̄is animabꝰ eſt. niſi dominus aliterdiſpenſet ꝑ ſpālem gr̄am. ſed tn̄ ſemꝑ diminuunt̉ in habentibꝰ caritatem. ꝙͣdiu tn̄ viuit̉ non eſt ꝑfecta liberatōſiue libertas ab hac ſeruitute. quia corpus quod corrūpit̉ aggrauat animam ſap̄. ix. vnde cum ad hoc deuenit̉ꝙ anima ſoluit̉ a carne cuꝫ gratia finali. fit anima ſpūalis ⁊ libera ab illa ẜuitute. vnde tūc gr̄a eo ꝙ finalis eſt⁊ ita qͣſi ī qͦdam ſummo. non tn̄ ſummo intentionis ſꝫ tn̄qͣſi in ꝗdam complemento pͥualet ſupͣ ipſum veniale. ⁊delet illud in ipſa diſſolutione anime a corpore. ꝙͣuis nōſit motus ꝯtritionis ad illud directus. delet inquam exv̓tute ſue complexionis ⁊ ſui ſtatus. ⁊ hoc ꝙͣtum ad culpam ⁊ non ꝙͣtum ad penam. immo illa ſoluet̉ in purotorio. Si gͦ q̄reret̉ ꝓpter ꝗd gratia alio tꝑe ſine ꝯtritonon deleuit veniale ſic̄ ⁊ nunc. patet ſol̓o: qm̄ non erat ſimilis diſpoſitio gr̄e ipſius quo ad ſtatum ſui complemēti. neqꝫ etiam ſimilis liberatio ipſiꝰ anime a ẜuitute ſupͣdicta. Si at̄ moueret aliquem qd̓ dr̄. j. coꝝ. iij. ꝙ ignispurgabit ⁊cͣ. ex quo ꝗdam voluerunt acciꝑe ꝙ venialiacremabunt̉ in purgatorio. dicimus ꝙ iſta cremabilia n̄ſunt pcta venialia remittenda qͦ ad culpam. ſꝫ tm̄ reatusiam remiſſoꝝ que ibi ſoluunt̉.