corꝑalia ⁊ ſpiritualia. cum ergo preponit̉ ſimilitudo deſole materiali ad tenebram ⁊ nubem. ⁊ de ſole ſpūali adveniale ⁊ mortale. bn̄ eſt ſimilitudo in gene̓ ꝙͣtuꝫ eſt ad hͨꝙ ſic̄ maior qͦdammodo v̓tus ſolis exigit̉ ad expellendūnubem ꝙͣ tenebram. qd̓ patꝫ. qꝛ nubes poterat ſtare etiam expulſa tenebra cum ipſo ſole: ita qd̓ammodo maioractus gr̄e vel gr̄a ad plura extenſa reꝗͥrit̉ ad expulſionēꝙͣ ad mortalis expulſionem. ſic̄ iaꝫ videbit̉. bn̄venialitn̄ eſt dr̄a ꝙͣtum ad hͦ. ꝙ ſol materialis cā eſt generatōisnubis. ⁊ etiam cā eſt diſſoluenda eandem generatōꝫ. ſoſat̄ ſpūalis .ſ. gr̄a nunꝙͣ fuit cā generationis venialis. vn̄etiam nec forte qͦ ad hec ſimilitudo eſt. vt oporteat aliumeſſe actum qͦ expellit gr̄a veniale ⁊ qͦ expellit mortale. ſedeundem ad alia ⁊ alia extenſum forte ſic̄ iam videbitur.¶ Quod gͦ obijcit̉ ꝙ ſi ſpē vel genere dn̄t veniale ⁊ mortale: dr̄nt ⁊ eoꝝ deletiua. dicimus ꝙ hͦ non ſeꝗt̉. qm̄ ſicutmultoꝝ mortalium ſpē differentium ſpē pt̄ eſſe vna deletina ⁊ non cōiuſlibet ſua ꝓpria: ita ⁊ mortalis ⁊ venialispt̄ eſſe eadem deletiua. ſꝫ differat̉ ſolutio huiꝰ vſqꝫ poſtmodum vbi meliꝰ videbit̉.Queritur ergo.§. vj.ratione dictoꝝ. ſi gr̄a reꝗͥrit̉ ad tollendum mortale ⁊ adtollendum veniale. Utrum maior reqͥrat̉ ad tallendummortale ꝙͣ ad tollendum veniale. ⁊ econuerſo. Ꝙ maiorad mortale ⁊ minor ad veniale. videtur ex ratione ꝓportionis. ſic em̄ ſimpliciter loq̄ndo pct̄o opponit̉ gr̄a. gͦ maiori maior. ⁊ minori minor. ſꝫ mortale maius eſt ꝙͣ veniale in genere pct̄i. ¶ Sed ꝯͣ eſt. qm̄ cum aduenit gr̄a q̄ tollit mortale. adhuc ſublato mortali remanet veniale. gͦ videt̉ ꝙ non tanta ſufficiat ad tollendum veniale qͣnta adtollendum mortale. ¶ Ad qd̓ dicimꝰ ꝙ in pct̄o ſunt duocōſideranda: culpa ⁊ pena. ad deletionem culpe in pctōadulto reꝗͥrit̉ gr̄a cum ꝯtritione. ⁊ hͦ tam in mortalibꝰ ꝙͣin venialibꝰ. cum in reſpectu venialium ſufficiebat forteꝯtritio in gene̓. reſpectu autem mortalium exigebat̉ nōſolum in genere. dicimꝰ gͦ. ꝙ ad dolendum ꝗcꝗd erat culpe ⁊ in mortali ⁊ in veniali cum ꝯtritōne debita: minimaſufficiebat gr̄a. vt ita dicamꝰ ꝙ vna ⁊ eadem. vnde quemadmodum plura mortalia diuerſoꝝ geneꝝ potuit vnicagr̄a delere. ita eadem gr̄a fuit deletiua mortalis ⁊ venialis ꝙͣtum ad illud ꝙ habebant culpe. vnde nec maior necminor ꝙͣtum ad vnum ꝙͣ ꝙͣtum ad aliud reꝗͥrit̉. ſꝫ qꝛ ptꝰdeletionem culpe erat nihilominus abſoluendus pct̄ora reatu pene ꝑ ſatiſfactōnem. ex iſta parte dicimꝰ. ꝙ etſigͣtia eadem ſufficiat ad tollendum culpam vtrobiqꝫ: tn̄ex parte pene maior ſatiſfactio reꝗͥrit̉ ad mortale ⁊ veniale. ẜm ꝙ dic̄ Augꝰ. in encheridion ⁊ hr̄ in ſen. li. iiij. di.xvj. c. vlt. Ꝙ ꝓ pctis quotidianis breuibꝰ leuibuſqꝫ ſineꝗbꝰ hec vita non ducit̉ quotidiana or̄o fidelium ſatiſfacit. eoꝝ em̄ eſt dicere pr̄ nr̄ ꝗ es in celis ⁊cͣ. ⁊ delet hec or̄ominima quotidiana pct̄a. talis autem ſatiſfactio non ſufficiebat maioribꝰ. Simil̓r autem ⁊ de ipſa ꝯtritione dicimus. ẜm ꝙ ipſa fuit ſatiſfactoria intra. quemadmodumalia oꝑa pnīe fuerunt ſatiſfactoria exͣ. de ip̄a inquam cōtritione dicimus. ꝙ maior debuit eſſe reſpectu mortaliūꝙͣ reſpectu venialium.Queritur poſtea .§. vij.de poſſibilitate motus venialis ⁊ motus caritatis. hoc ēvtꝝ pn̄t ſimul ſtare in eodem. ⁊ ꝙ in eodem ẜm diuerſasvires non eſt difficile ꝓbare vt videt̉. qm̄ ſi diuerſe viresſimul pn̄t mouere nihil ꝓhibet vt videt̉. rōnalem ꝑtemmoueri motu caritatis: aliam autem motu inordinatoſiue veniali. Sed vlterius eſt. q. vtꝝ ẜm eandem vim pn̄tſimul ſtare duo motus. alter ex caaitate. ⁊ alter venialis⁊ ꝙ non videt̉. Nam ſi vis in qͣ eſt motꝰ caritatis vis ſimplex eſt. imꝑtibilis eſt. ⁊ qd̓ eſt ꝑtibile non ẜm ꝑtem ⁊ ꝑtem ꝯuertit̉ ad multa. tūc videt̉ ꝙ nō poſſit ſimul ꝯuertiad multa vis iſta. ſꝫ aliter non poterant eſſe motꝰ plures

ſimul. quare videt̉ ꝙ non poterant ſimul ſtare motus venialis ⁊ motus ex caritate in eadem vi. ¶ Sed adhuc ſi hͦeſſet verum. quero vlterius. vtrum in eodem motu poſſꝫincidere quod eſſet ex caritate. ⁊ ꝙ eēt venialis. vel in eodem actu. ⁊ adhuc videt̉ ꝙ ſic. qn̄qꝫ ponit̉ ꝙ aliquis p̄dicet ex bona intentōne ⁊ ex caritate. ⁊ h̓ actus caritatis ē.ponat̉ gͦ ꝙ in aliqͣ ꝑte ſui incidat vana gloria aliqͣntula.tunc ꝯſtat ꝙ veniale eſt. querit̉ ſi veniale nō eſt ſine actuibi autem non fuit niſi vnicꝰ actus vt videt̉: tunc nonſolum in eadem vi ſꝫ etiam in eodem actu eiuſdem vis. videt̉ ꝙ pn̄t concurrere motus caritatis ⁊ motus venialis⁊ ꝙ iſte caſus ꝗ poſitus eſt accidat hr̄ ex euangelio vndeLu. x. dr̄ etiam puluerem ꝗ adheſit nobis de ciuitate vr̄aextergimus in vos. Et ſimil̓r Math̓. x. Excutite puluerem de pedibꝰ vr̄is. Et illud idem dic̄ glo. ſuꝑ illud Iohannis. xiij. lauit pedes diſ. ſuis. Quod ſi concederet̉: īcontrariuꝫ eſt. qm̄ ſi ille motus eſt ex caritate. eſt meritorius. ſꝫ ſi venialis eſt malus eſt. quomodo autem poteritdici idem actus meritorius ⁊ malus. ¶ Preterea. j. adcoꝝ. iij. dicit apl̓us vel accipit̉ ex verbis eius. ꝙ alij ſuꝑedificant lignum fenum ⁊ ſtipulam. alij auꝝ ⁊ argentu.⁊ lapides p̄cioſos. querit̉ ſi diuidit̉ inter hec duo: n̄ eriidem motus quo ſupedificabit̉ vtrūqꝫ. ¶ Solutio. ꝙͣtūad pͥmum concedimꝰ bene ꝙ motus caritatis ⁊ motꝰ venialis ſtare pn̄t in eodem ẜm vires diuerſas. Si autemquerit̉ vtꝝ ẜm eandem vim ⁊ etiam vtrum ẜm eundemactum eiuſdem vis. tunc diſtinguimus qm̄ aūt actus illicontrarij ſunt ſiue oppoſiti aut diſꝑati tm̄. ſi diſꝑati tm̄ ⁊tunc dicimꝰ ꝙ bn̄ p̄nt ſimul ſtare in eadem vi. v̓bi gr̄a. diligere deum ex caritate ⁊ vxorem venial̓r. Si at̄ ſint contrarij actus. tunc non pn̄t ſil̓ ſtare in eadē vi. ⁊ dicimꝰ eēꝯͣrios qn̄ ad eundem actum ſiue circa idem ſubiectū mouent̉ cōtrarie radices. v̓bi gr̄a. diligē deum ex caritate ⁊vxorem venial̓r non erant ꝯria. qꝛ non circa idem. ſꝫ mōueri circa vxorem motu caritatis. ⁊ etiam circa eandemmotu veniali nimium diligēdo ſꝫ ſub deo. hec duo ſimulſtare in eodem non pn̄t. Si em̄ circa diuerſa vel diuerſisaffectōibꝰ potuit ſimul affici vna vis ꝯͣrijs tn̄ non potuit.¶ Ad illud at̄ qd̓ obijcit̉. ꝙ ipſa vis cum ſit ſimplex ⁊ imꝑtibilis. ſimul ꝯuertit̉ ad pl̓a. dicimꝰ ꝙ illud non obſtatīmo argumentū illud magis eſt ad oppoſitum ꝙͣ ad ꝓpoſitum. ꝙͣto em̄ imꝑtibilior eſt vis ⁊ ſimplitior eſt ẜm eēntiam: tantomagis ꝯuerti pt̄ ad plura. ꝯcomitabant̉ enimſeſe hec duo ſimplicitas eēntie ⁊ multiplicitas. ⁊ intēſiopotentie in eodem. vt ꝙͣtomagis eſſet de pͥmo .ſ. de ſimplicitate eēntie: tantomagis eſſet de intenſione pt̄atis ⁊ exteſione. vnde ꝙͣto ſimplitiꝰ eſt tanto potentiꝰ eſt ⁊ etiam inplura vel ad plura. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. vtꝝ in eodemactu. Rn̄demus ꝙ in eodem actu ita ꝙ vtrūqꝫ denominet actum illum impoſſibile eſt. ſꝫ vt motꝰ ille ſit meritorius pͥncipal̓r. ⁊ ꝙͣtum ad appoſitionem alicuiꝰ indebitecircumſtantie. vel ꝙͣtum ad omiſſionem debite circūſtante incidat veniale: hoc bene ꝯtingit. vnde ſi aliquis ex caritate p̄dicat. actus quidem iſte p̄dicare dicendus eſt meritorius ⁊ caritate formatus. Si autem incidat ibi vana gloria. hoc eſt quia aliquantulum declinat a rectitudine intentionis. ſꝫ non ꝓpter hoc denominandus eſt nunactus ille venialis. neqꝫ dicendus eſt eſſe demeritoriuꝫveꝝ eſt tn̄ ꝙ relinꝗt̉ aliqua diſpoſitio in p̄dicante que fuit meritoria pene. ſꝫ non ẜm actū illum principalem fuit ita diſpoſitio: immo ẜm aliquid circūſtans illi actui.v̓bi gr̄a. p̄dicare iſte actus fuit meritorius. ſꝫ vane gloriari de p̄dicatione fuit quidam non debitus actus. cedensin indebitam circūſtantiam ipſius pͥncipalis actus p̄dicandi. cum gͦ ipſe principalis actus p̄dicandi nunꝙͣ exeat a rectitudine ſue ordinationis. quin ſemꝑ ipſa formetetſi aliquantula ſit ibi declinatio: ideo ſemꝑ dicendus ēmeritorius ⁊ nunꝙͣ demeritorius. Si gͦ ibi motus caritatis ⁊ veniale circa idem ſint. non tn̄ idem poterit dici eēvtrūqꝫ ꝑ denominationem. ſꝫ alteꝝ erit ibi ꝑ rectitudine.