Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.cxxiiij.

cet amotio fomitis omnis miſerie. qui gradus erit ingl̓ia: tūc demum erit liberatio completa plena libertas. Poteſt dici perfecta caritas ad pn̄s tripliciter.Una ꝓut eſt in ſanctis iam glorificatis. etſi de hac inteligeret̉ informatus eſſe ſanctus cum dic̄ Dyo. Si aliicis ⁊cͣ. tunc non hꝫ dubitatōꝫ autoritas dyoniſij. ꝯſtatem̄ neqꝫ ſanctꝰ iam glorificatus neqꝫ etiam in pn̄ti vita confirmatus vt poſſit peccare nec venial̓r nec mortal̓r. pt̄ nimis diligere iſta terrena ſiue materialia tempalia. Alio modo pt̄ dici ꝑfecta caritas ꝓut etiam eſt fꝫn omnibꝰ in terra poſitis. duplicit̓. vel ẜm actum vl̓ẜm habitum. ẜm actum cum total̓r delectat̉ caritas alicuiꝰ in amplexū ſpōſi. ita vt nihil aliud amplexet̉. huicꝑfectioni caritatis ẜm actum bn̄ veꝝ eſt opponit̉ veniale. Si em̄ aliꝗs inordinate diligit aliꝗd licet venial̓r:tn̄ cum deſcendit ad illud ſub deo. iam non total̓r adherebat affectus eius deo. ita cadit ꝑfectio caritatis ꝙͣtūad actum. remanere tn̄ pt̄ ꝙͣtum ad habitum. De iſtaꝑfectōne ſcd̓a eſt ẜm actū. pt̄ intelligi illud qd̓ dic̄ dyo. ſancti .i. hn̄tes hanc ꝑfectōꝫ caritatis non diligunt ea ſunt ſuꝑ terram. Tercia at̄ ꝑfectio eſt ẜm habitum. vtvicꝫ qn̄ mens etſi non ſemꝑ ẜm totū affectum ſuum actum dirigat̉ in deum. tn̄ vt freq̄nter facit. apta eſt adillud. huic ꝑfectioni ẜm habitum non repugnat qn li.ar. aliqn̄ poſſit moueri motu veniali ẜm actū. Un̄ hmōiꝑfecta caritas non foras mittit veniale. foras tn̄ mittittimorem etiam initialem. Etſi querit̉ quō hoc ē. rn̄demꝰquemadmodum dic̄ glo. ſuꝑ illud psͣ. beati omnesiment dn̄m. timor initialis duos hꝫ oculos. vnū admium reliquum ad penam. ꝙͣtum ad oculum reſpicienn penam ſic̄ quam timet. mittit foras ꝑfecta caritas tiprem initialem. ꝙͣtum at̄ ad alium non eijcit ip̄m ſꝫſummat. reꝗͥrit em̄ ꝑfecta caritas vt quēadmodū diligebat eum ita totaliter hēbat oculum ad ipſum. cum dr̄tollit initialem tollit veniale. non ſeꝗt̉. eſt em̄ a maioriꝯſtruendo a minori deſtruendo. Nam ſi volumꝰ recteꝯſiderare. plus opponit̉ motus ipſiꝰ timoris initialis ꝙͣtum ad oculum quem habebat ad penam ipſi ꝑfecte caritati: ꝙͣ motus venialis pcti. qd̓ patꝫ. motus em̄ caritatisꝑfecte erat total̓r in deum dirigi ſiue total̓r circa ip̄m affici. ex auteꝫ ſeq̄bat̉ non affici circa aliud. ꝙͣto afficit̉anima circa magis diſtans a ſummo bono: tantomagisdiſtat ille motus a motu caritatis ꝑfecte. Sed ꝯſtat ingenere eoꝝ ſunt. qd̓ maxime diſtat a ſummo bono eſtpena eterna: qꝛ hec eſt qͣſi ſummum malum ẜm eſt ponere ſummum in gene̓ mali pene. Unde plus diſtat ꝙͣqd̓libet bonum temꝑale a ſummo bono. affici circa penam eternam timendo ip̄am plus diſtat a motu ꝑfecte caritatis. ꝙͣ inordinate dilige̓ ſub deo qd̓ ꝯtinet bonumꝑale. ſꝫ pͥmus motus fuit ipſius timoris initialis ꝙͣtumad eius imꝑfectōꝫ. quam dicebat̉ foras mittere caritasꝑfecta. ſecundus at̄ fuit motus venialis pct̄i. Unde patꝫypluſlonge repugnat timor initialis ꝙͣtum ad illamem̄ ſui eſt timere illam penaꝫ: ipſi caritati ꝑfecte ꝙͣ veniale. Unde non ſeꝗt̉ ſi foras mittit qd̓ plus ſibi repuſat. foras mittat illud qd̓ minus eſt. vn̄ etſi ꝑfectamhn̄s caritatem nunꝙͣ moueat̉ motu timoris reſpectu pene eterne tn̄ pt̄ peccare venial̓r. Concedimꝰ tn̄ benepeccat venial̓r ẜm actum. non hꝫ tunc actu motum caritatis ꝑfecte. ſꝫ tn̄ retinet habitum ipſius ꝑfectōis Preterea timor initialis ꝙͣtum ad illud qd̓ eſt timere penameternam. ſe non pt̄ eſſe: niſi vel qn̄ timet̉ de mortali. velqn̄ timet̉ vt non plene ſit ſatiſfactum. ſꝫ nihil hoꝝ in caritate ꝑfecta timet̉. vnde ptꝫ non pt̄ hr̄e caritas ꝑfectaſecum motum timoris initialis ꝙͣtum ad illaꝫ ꝑtem. Sꝫꝙͣdiu in vita iſta eſt ꝙͣtumcūqꝫ ſit ꝑfecta caritas. niſi deſpāli gr̄a aliter dn̄s diſpenſet: nihil ꝓhibet qn aliꝗs inordinatus motus venialis ſiue ꝑſurreptōꝫ ſiue alio modopoſſet ſurgere. Sed adhuc obijcit̉. dic̄ em̄ Augꝰ. ſic̄

gutta aque in camino. ita veniale peccatuꝫ in viro ꝑfecto gutta aque non ſtat camino ignis. ergo neqꝫ venialecum caritate viri ꝑfecti. quod ſoluitur. non facit ꝑfecta caritas. vt veniale non ſit aliqn̄ vel non incidat. ſedfacit vt non duret quemadmodum caminus ignis nonfaciebat vt non apponeret̉ ſibi gutta aque. ſꝫ facit vt appoſita non duret immo citius deſtruat̉. ꝑfecta caritasſtatim inflammat hominem vt doleat peniteat. imꝑfecta v̓o caritas non ſtatim inflammat ad penitentiam deveniali. ſed dimittit poſt vnum venire aliud. Unde quādo ſic aggregant̉ venialia multa latent in anima ſimulfit maior diſpoſitio ad ꝓſtractionem nec dr̄ ſtatim reſurgere iuſtus a caſu ſuo.Queritur poſtea §. iiij.dicitur Hiere. xlviij. Maledictus qui facit opus dei negligenter. alia lr̄a fraudulenter ibi. glo. Grego. Deſidia torporem naſcitur. fraus per priuatam delectationemillam minor amor dei exaggregat: hanc ꝓprius amor ſuiexcitat. ex quo videtur in negligentia operis dei faciendi minuitur amor dei. ſed negligentia quoddam veniale fuit. ergo amor dei ſiue caritas non minui poteſt perveniale. ſed eodem modo minuitur caritas tollitur totaliter. ſicut enim dicitur communiter. minui non poteſtcaritas niſi totaliter tollatur. aut ſi non ſuſtinetur oppoſitō iſta. tamen verum eſt indubitanter eodem quominuitur caritas modo. tolli poteſt temporis ſucceſſione. diminutio enim via eſt ad totalem abiectionem. quare erit verum. aut veniale non ſtat cum caritate: autveniale ẜm huiuſmodi poteſt tollere caritatem ex totoquoꝝ vtrumqꝫ falſum videtur. Ad quod dicimus.gloſa textus illi loquuntur de negligentia mortaliveniali. hoc patet per hoc ibi dicitur maledictus. maladictio enim non ſolet comminatorie indici niſi mortali in ſcriptura. Si ergo queritur quomodo ibi diciturminor amor dei. dicimus amor ille qui ibi dicitur eſſeminor. non accipitur pro amore caritatis. ſed amorenaturali ſiue amore voluntatis nature conſentanee.hoc pt̄ minui pct̄m mortale ꝙͣtum ad actum ꝙͣtumad habitum forte.Queritur poſtea .§. v.cum mortale veniale genere differant ratione peccati. videt̉ ſimil̓r deletiuum vtriuſqꝫ aūt ſimpliciter ſitdiuerſum aūt ſaltem ſi idem eſt in ſubſtantia: quo ad diuerſos effectus ſit deletiuum huius illius. quapropterſi gratia eſt deletiua mortalis. aut non erit deletiua venialis. aut non ẜm eundem effectum ẜm quem eſt deletiuum mortalis. Et hoc concedi ſolet. ponimus exemplum tale. ſol deſtruit tenebram noctis. deſtruit etiamnubem aliquando. que etiam nubes etiam erat cum ip̄odie. ſed hoc dicitur eſſe ẜm duplicem naturam in ipſoſole: dicitur enim caler e lucere. ẜm lucet deſtruittenebram: ẜm autem calet diſſoluet nubem. ſimiliter ſolet dici gratia ẜm illuminans purgans eſtmortale. ẜm autem feruens purgat veniale. Sedobijcit̉ qm̄ ſi nubis natura non eſſet humida diſſolubilis ratione aquoſitatis. ſed ſolum haberet naturam obſcuritatis: non ratione alterius actus expelleret ſol nubem ꝙͣ tenebram. ſed ratione eiuſdem. ſi ẜm magisminus intenſi. ſed ſicut vult Grego. mortale obtenebrat veniale obſcurat. ergo ſi ſic eſt gratia hec. non ẜm alium actum opponet̉ veniali ẜm alium mortali. ſed differentia erit ſolum ẜm maiorem minorem intenſionem eiuſdem actus. Quod concedimus dicentes. ꝙͣuis aſſignetur ꝓportio inter ſpi ritualia corporalia.per inſpectionem corporalium quodammodo manuducantur in ſpiritualia: non tamen vſqꝫquaqꝫ eſt conueuiens vel vniformis ſimilitudo que proponitur inter