Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

licet habita dicta contritione dolore. dicimꝰ gratiabaptiſmalis ſi ſpecialiter eſſet ad culpam originalemtollendā. tamē poſtꝙͣ p̄ceſſit ille dolor adeſt baptiſmalis gratia. nōſolum tolletur originale. ſed actualeſolum mortale ſed veniale. nec tm̄ quo ad culpam ſedetiam quo ad penam illis debitam. cuiꝰ cauſa. qꝛ poſtꝙͣ ſolutus eſt ab originali contra qd̓ erat gr̄a baptiſmalis. mediante contritione ab ipſis actualibus. cum baptiſmus virtutē haberet ex paſſione xp̄i. bene fuit morsxp̄i ita ſufficiens p̄cium. vt ex ſolutione paſſionis illiusa quo virtutem habet baptiſmus. abſoluatur baptizatꝰnōſolum ab omni culpa ſed ab omni pena debita culpa ſua. et ideo aſcendit anima tota pulchra munda ſirecipitur gratia baptiſmalis. tamen ꝙͣuis ex ſolutionemortis xp̄i dimitti dicatur in baptiſmo omnis pena. qꝛipſa paſſio fuit ſufficiens p̄cium: non tamen intelligendum eſt ſimilit̓ in ſacramēto penitētie. vt ꝙͣuis habeatvirtutem ex paſſione xp̄i. tamen ſit amplius penitēsdebitor pene. quia eſt ſic inſtitutū illud ſacramentūquin cum paſſione xp̄i exigatur ꝓpria pena ſatiſfactoriaab ipſo penitente. ꝙͣuis ip̄a paſſio xp̄i poſſet ſufficerepena omniū peccatoꝝ. ergo obijcit̉ de illo qui nimis diligit vxorem ſuam ſed ſub deo tn̄. accedit ad baptiſmum ⁊cͣ. dicimꝰ cum teneat̉ de omni veniali conteri ſaltem in genere. cōteritur de hoc ſaltem in generealijs. vnde dicimꝰ ei dimittit̉ in baptiſmo. Quod ſiobijcitur quō volenti dimittitur veniale. poteſt enim itaeſſe ip̄e non vult penitere de illo. īmo adhuc bene ꝓponit diliget ſicut prius. hoc cogitat dum baptizat̉.Dicimus ꝙͣuis adhuc placeat ei actus iſte. cum tamē placeat quia peccatum: ſed quia hic actus. īmo mallet eſſe peccatū. eo diſplicet ei omne peccatū in genere. etiā diſplicet ei. iſtud ẜm pct̄m. iſtud auteꝫdicimꝰ ſufficit ad hoc remittit̉ in baptiſmo.Queritur poſtea.§. j.de ip̄a gratia iuſtificante vtrū opponit̉ veniali. Etvidetur. quia ſi peccato opponit̉ gratia. diuerſis generibus peccatoꝝ diuerſa gr̄a. ſi diuerſa ſunt genera peccatoꝝ veniale mortale. ergo diuerſe eis gr̄e opponunt̉.ſed gr̄a iuſtificans eſt que opponit̉ mortali. iuſtꝰ em̄ dicitur qui ſine mortali eſt coīter loquēdo. ergo eadē opponit̉ veniali. Ad quod dicimꝰ. hec forma argumētandi valet. peccata ſunt multa vel mala: ergo bonūillis oppoſitū erit multiplex. quia etiam ẜm ph̓m bonum teneat ratōeꝫ medij ita indiuiſibilis eſt. malū rationem extremi ita diuiſibilis. nihil ꝓhibet malū eſſemultiplex oppoſito vnico bono. Unde etiaꝫ ẜm ph̓m bonum eſt vno. malū aūt multiphariā gr̄a non oꝑtet multiplicet̉. quia ſufficit vna gr̄a ad totū mūdandū.ꝙuis em̄ multiplices varie ſint auerſiones ip̄oꝝ pct̄orum: tamen gr̄a non dicit̉ qua poteſt homo tm̄ ꝑticulariter mūdari ab hoc vel ab illo. vel que poteſt mundarihanc ꝑtem anime ſolā vel illā. ſed que totā aīam .i. quālibet eius ꝑteꝫ poteſt gratificare tollendo omne peccatū ideo gr̄a eſt niſi vna que culpā delet. ſed qꝛ gr̄a iuſtificans delet niſi ea quoꝝ eſt cōtritio. dūmo illoꝝ habeatur memoria. hoc dicimꝰ: qꝛ ſi habeat̉ illoꝝ memoria aut dn̄s reducit in illoꝝ memoriam aut dimittit.ſicut dicit glo. ſuꝑ. viij. math̓. ideo dolere debet de quolibet mortali de venialibꝰ ſaltem in genere. etiam forte de maioribꝰ venialibꝰ in ſpeciali ſi habeat illoruꝫ memoriam. vt ſicut multiplicant̉ peccata multiplicent̉ dolores de illis. vnde ꝙͣuis vna gratia ſufficiet. non tamenvnus dolor hoc ſiue illo. Unde etiā ꝯtritio diciturquaſi multe tritiones cōgregate hoc eſt multi dolores. etquia gratia delet pena totaliter. quin adhuc ſit debitor pene. ſicut multi dolores erant in remittēdo ita multe debent eſſe pene in ſatiſfaciendo. vna tamē gratia ſufficit. vnde etiam quēadmodum licet plura peccata mor

talia differēt in ſpē peccati. non tn̄ requirebant̉ pluresgr̄e. ſed vna gr̄a pluribꝰ doloribꝰ. ita poteſt eſſe eſtꝙͣ tum ad veniale mortale.Queritur poſtea .§. ij.vtꝝ caritas opponat̉ peccato veniali. qd̓ ſic videt̉. conſtat em̄ maior ē diſcōueniētia vniꝰ doni dei ad quodcūqꝫ pct̄m ꝙͣ vniꝰ doni ad alterū. ſed caritas ſe comꝑatitur timori ſeruili qui ē donū dei ſicut vult aug. multominꝰ compatit̉ veniali. Ad qd̓ dicimꝰ bene cōꝑatiſecū caritas veniale. Qd̓ aūt obijcit̉ patit̉ ſecumtimorē ſeruilē. dicimꝰ quēadmodū vult aug. in li. ꝯtraepl̓aꝫ fundamēti. dicit̉ natura corrupta duo dicunt̉.vel actio mala ẜm natura vel actio. corrupta velmala ſil̓r in alijs hmōi. ita dicimꝰ in timore ſeruiliduo dicūt̉. timor ē. ſeruile ē. inꝙͣtuꝫ timor eſt: donum dei ē. in hoc repugnat caritati. inqͣtuꝫ aūt ſeruilis: ſic eſt donū. īmo ſecū importat fomītem in actuqꝛ ibi viuit volūtas peccādi. peccaret nōſoluꝫ venialit̓ſed mortaliter ſi ſperaret̉ impunitas. ex hac parte repugnat magis caritati ꝙͣ veniale quodlibꝫ. vnde ex hacꝑte non ſe compatit̉ caritas illi. vnde argumentū predictum eſt a minori deſtructiuū. non em̄ ſequitur ſi expellit illud cui magis opponitur expellat illud cui minꝰopponitur.Sed queritur.§. iij.tūc vlteriꝰ veniale opponit̉ caritati ſimplicit̓. vtrūcaritati ꝑfecte opponat̉. Et ſic videt̉. qm̄. j. ioh̓. iiij. dr̄. ꝑfecta caritas foris mittit timorē. dr̄ de ſeruilitm̄. illū em̄ eijciebat etiā caritas imꝑfecta. Un̄ de initiali intelligit̉ qͣre ſi ille timor erat donū dei. quo bn̄ ꝯtingebat vti ꝙͣ ad vtrūqꝫ ꝑtem ſui. tn̄ ꝓpter ſua imꝑfectōꝫforas mittebat̉ a caritate ꝑfecta. ml̓tomagis veīale qd̓plus ſonat ī imꝑfectōeꝫ: videbit̉ plus repugnare caritati ꝑfecte. ita caritas ꝑfecta poterit ſtare veniali Itē dyo. ad ioh̓. euage. Si illi qͦs dicis ſct̄os diligūtea ſunt ſuꝑ terrā ab inherentibꝰ male zelata a diuinooīno ceciderūt amore. non noui quō vocent̉ ſct̄i. Siſancti dicūt̉ ꝑfecti in caritate. licet eis amare eazelant̉ inherēt terrenis .ſ. iſta tꝑalia. quin cadant a diuino amore. amare aūt iſta tꝑalia ẜm hmōi non dicebat niſi veniale. videt̉ ꝑfectō caritatis poſſit ſecūpati veniale. Sꝫ ꝯſtat eſt falſuꝫ. ſic̄ em̄ dictū ē in. q.p̄cedēti. quēadmodū dic̄ aug. ſuꝑ pͥmaꝫ canonicā Ioh̓.impoſſibile ē ſanctū aliquē aliqn̄ in mīmis cade̓ peccatis. ꝯſtat aūt aliꝗs ſanctꝰ hꝫ caritatē ꝑfectaꝫ. quōhabebit veritate illud verbum dyoni. ꝓpter pōt aliꝗsdice̓. nec cuilibet caritati ꝑfecte opponit̉ veniale. ſed ſolum ꝑfecte caritati ꝯfirmate. Sꝫ adhuc ſit verum videt̉. qꝛ cuꝫ dicit̉ gr̄a ꝯfirmata priꝰ dicebat̉ ꝑfecta. nihil addit̉ ad ꝑfectōeꝫ priorē niſi ꝑſeuerātia. Siratio temporis aut durationis dūmodo ſit equa perfectio caritatis ſicut et prius. nihil facit ad abijciendumveniale pluſꝙͣ prius. patet etiam habens finalem caritatem etiam perfectam: poterit habere veniale ſicutſi non haberet finalem. Ad quod dicimus. reueracaritas perfecta multipliciter poteſt dici. Cum enim caritatis ſit liberare vel ducere in libertatem. primo quidem ẜm ordinat auguſti. gradus liberationis ſupeillud Ioh̓. viij. Si filius vos liberauit ⁊cͣ. liberat caritas a mortali. ſed non dum plena eſt hec liberatio: quiaiterum poteſt cadere liberatus in mortale. Si autem intantū ꝑficiatur caritas vt iam poſſit cadere in mortale. habens ip̄am tunc ꝑfectior eſt prius. ſed adhuc imperfectio remanet: quia poteſt cadere in veniale. ſiadeo perficeretur vt nec in veniale caderet. adhuc noneſſet plena liberatio: quia remaneret fomēs. Sed adhuc extincto fomite adhuc ſupereſt vnus gradus ſcili-