Queſtio.cxxiiij.

cubi debeat eſſe: hoc maxime erit in vi illa vel ꝑte q̄ maxime debeat eſſe ꝑfecta. ⁊ ideo grauiꝰ erit peccatū in ip̄aIn inferiori at̄ ꝑte ratōis ẜm ꝙ ꝯuertit̉ ad ſenſualitatē.erit veniale. ẜm aūt ꝙ ad ſuꝑiorē ꝑtem ratōis mortale.¶ Nembrū ſeptimuꝫEptimo querit̉ vtrū aliquis poſſit eſſe ſine veniali peccato vel nō. Ꝙ ſic videt̉. veniale em̄ peccatū voluntariū eſt. a voluntarijs autē cauere poſſumꝰ cum in nobis ſitbelle ⁊ nolle. a quibꝰ aūt cauere poſſumꝰ illa nō ſunt neceſſaria in nobis. ergo nō eſt neceſſe veniale eſſe pct̄m innobis. ¶ Item ponat̉ ꝙ aliquis adultus ſit baptizatusqui multa egit mortalia ⁊ venialia. baptiſmus delet etculpam ⁊ penam. ergo in inſtanti quo baptizatꝰ eſt nullum habet veniale peccatū. ergo aliquis pōt eſſe ſine veniali peccato. ⁊ fit ſermo de his qui habuerūt naturamcorruptā. ¶ Iteꝫ ſit ita ꝙ aliquis ꝯmiſit quatuor venialia ⁊ nō plura. ⁊ conterat̉ ſuꝑ illis. in contritōne autemdimittit̉ culpa. ergo nullā habet illarū. ergo eſt ſine veniali peccato. ¶ Item. xxiiij. ꝓuerb̓. Septiēs in die cadit iuſtus ⁊ reſurget. ⁊ loquit̉ ibi de venialibꝰ. ergo iuſtus reſurgit a veniali. ſed cum reſurgit nō habet veniale. ergo iuſtus pōt eſſe ſine veniali. vnde dicit̉ in glo. ibiſi malum eſt ꝙ cadunt. ne habeant in malo citius reſurgunt. ¶ Item peccatū ⁊ gratia opponūtur. ergo venialepeccatū ⁊ aliqua gratia. ſed pōt aliquis habere illā gratiaꝫ. ergo pōt eſſe ſine veniali qd̓ opponit̉ illi gr̄e. ¶ Cōtra ꝓuerb̓. xx. quis pōt dicere mūduꝫ eſt cor meū. purꝰſum a peccato. ſed ſi aliquis pōt eſſe ſine veniali. poſſetvere dici. ergo nullus pōt eſſe ſine veniali oīno. ¶ Itemſuꝑ illud pͣs. Non em̄ qui oꝑant̉ iniquitatem. habet̉ inglo. fomes qui eſt languor nature. cōmouet illicita deſideria. ⁊ ita ſine peccato nō ſumus. j. ioh̓. j. Si dixerimꝰpeccatū nō habemꝰ ⁊c̄. ¶ Item aug. ſuꝑ illā cano. Io.inpoſſibile eſt aliquē hominē minimis nō cadere peccatis: ergo neceſſe eſt eſſe ſub illis. ⁊ illa ſunt venialia.ergo neceſſe eſt habere venialia. ¶ Item augu. de ſpū ⁊lit. Sicut nō impediūt a vitā eterna iuſtū quedā venialia peccata ſine quibꝰ vita iſta nō ducit̉: ſic ad vitā eternam nihil proſunt impio alia bona oꝑa. ſine quibꝰ vitacuiuſlibet peſſimi difficile inuenit̉. ergo vita iuſti nō eſtſine veniali peccato. ¶ Item aug. in li. retract. Querit̉vtrū ꝑfectio iſta ſic poſſit intelligi. vt cum verū ſit neminem iam vtentē voluntatis arbitrio hic viuere ſine peccato. a quo em̄ vſqꝫ ad vnū apicem lex ꝑfici pōt. niſi a qͦfiunt vniuerſa diuina mādata. Ex his colligit̉ ꝙ homoquilibet naturā corruptā ſibi relictus nō poteſt eſſe ſineveniali peccato. ¶ Ad quod dicendū. ꝙ eſt loqui differenter de tota vita homīs habente naturā corruptā. cuꝫiam ꝑuenit ad etatem adultā in qua viget voluntas rationalis. ⁊ eſt loqui de aliqua ꝑticula vite. Si fiat ẜmode tota vita ꝙ ſit ſine veniali peccato. hoc eſt de excellenti gratia ⁊ ſingulari. ſicut videt̉ beatus auguſ. dicere debeata virgine. Si v̓o fiat ſermo de aliqua particula vitepoteſt aliquis eſſe ſine veniali peccato. Unde concedendum eſt ꝙ aliquis poteſt eſſe ſine veniali peccato. ¶ Adobiecta autem reſpondēdo dicendum eſt ad primū ꝙ intelligendum eſt ꝙ hec ꝓpoſitio quis poteſt. aliquādo ſumitur ꝓ impoſſibili. aliquādo ſumit̉ ꝓ difficili. difficile em̄ eſt vt homo habeat mūduꝫ cor. ẜm illud. v. math̓.beati mundo corde. per hoc etiam ꝙ dicit quis poteſt dicere: intelligitur ꝙ temerarium eſt ſe laudare vel iuſtificare. Ande alia tranſlatio expreſſius dicit. quis gloriabitur caſtum ſe habere cor. aut quis gloriabitur mūduꝫſe eſſe a peccato. ⁊ loquitur de gloria apud hoīes. ¶ Adſcd̓m v̓o dicendū ꝙ illud qd̓ loquit̉ ſuꝑ pͣs. ꝙ nō ſumꝰ ſine peccato. intelligit̉ ꝙ vix ſumꝰ vel de tota vita habentenatura corruptā ſibi relictā intelligit̉. Illud etiam prima Ioh̓ .j. Si dixerimꝰ ⁊cͣ. poteſt intelligi ſicut illud ꝓ-

uerb̓. xx. vel de tota vita vnde glo. qꝛ ſine peccato in hacvita eſſe nō poſſumꝰ prima ſalutis ſpes eſt cōfeſſio ip̄a.ẜm aūt interlinearē que dicit elati de aliqua iuſticia noſtra. idem eſt ſenſus cum illo qui dicit̉ in li. ꝓuer. ¶ Adtercium dicendū ꝙ illud qd̓ dicit̉. impoſſibile eſt ſanctūaliquem ⁊cͣ. hoc eſt de neceſſitate corruptōnis humane.ſed nō de neceſſitate ſimpliciter. Eſt etiam quedā neceſſitas ad veniale vt ad pͥmos motus: nihilominꝰ tn̄ pōt cauere hoc veniale vel illud determīate. ¶ Ad quartuꝫ v̓odicenduꝫ. ꝙ illud qd̓ dicit aug. in li. de ſpū ⁊ lr̄a. intelligendū referendo ad totā vitā poſt corruptionē inolitam¶ Ad quintū dicenduꝫ de eo ꝙ dicit̉ in li. retract. ꝙ hocintelligit̉ de pronitate li. ar. poſt corruptionē. reducentein actum qd̓ prius fuit in potentia dum erat in minorietate. fomes em̄ ꝑuulum reddit concupiſcibilem. adultūreddit concupiſcentem. vel hoc intelligitur ꝙ vix eſt homo ſine peccato poſtꝙͣ vtitur li. arbi. ⁊ ideo in orationedominica dicendum eſt dimitte nobis debita noſtra.¶ Nembrū octauumCtauo querit̉ cui opponatur veniale peccatum. vtrum .ſ. gratie. ſiue caritati perfecte vel imperfecte. aut etiam pene. hoc eſtvtrum pena ẜm ꝙ hmōi poſſit tollere veniale. ¶ Ꝙ ergo opponit̉ veniale gratie ⁊ ecōuerſio ptꝫſic. malo opponit̉ bonū ſimpliciter loquendo. vnde ⁊ deſcendendo ſimpliciter poſſumꝰ dicere. ꝙ omni malo cule opponit̉ bonū gratie. ſed veniale malū eſt culpe. ergoi opponit̉ bonū gratie ſiue gratia. quēadmoduꝫ dicebatur gratia opponi peccato mortali quia erat malū culpe¶ Quo ſuppoſito videlicet ꝙ gratia opponitur veniali ⁊ip̄m deleat: cum triplex ſoleat ī homine eſſe gr̄a. quedaꝫin baptiſmo que dicit̉ gr̄a baptiſmi. quedā in penitētiapoſt lapſum ī actuale peccatū: ⁊ hec dicit̉ gr̄a iuſtificāsquedā in fine ꝑſeuerantie ⁊ hec dicit̉ gr̄a finalis. querit̉an quelibet iſtarum gratiaꝝ deleat veniale. aut que ſic⁊ que non? querit̉ ergo de baptiſmali. Fuerunt aūt quidam qui voluerunt dicere. ꝙ gratia baptiſmalis non deneceſſitate tollebat omne veniale. ⁊ ad hoc etiam poteſtadduci ratō talis. Aliquis habēs inordinatā delectatōnem vxoris ſub deo tn̄: accedit ad baptiſmū ⁊ dum accedit ad baptiſmū ⁊ ſuſcipit ip̄m baptiſmū. adhuc eodeminordinato amore diligit vxorē ſuā quo prius. gͦ adhuc ēin ip̄o illud veniale: recipit tamē gr̄aꝫ baptiſmalē. Iſtd̓conſtat. ergo gratia baptiſmalis nō delet ſemꝑ omne veniale. ¶ Sed ꝯtra. gratia ꝑ ſe non opponebat̉ pene. īmoculpe ꝑ ſe. pene aūt non niſi ꝓpter culpā. ſed gr̄a baptiſmalis in baptiſmo tollit omnē penam debita ꝓ actualipeccato. ergo ſi rectius opponit̉ culpe: multomagis tollit omnē culpā. Ꝙ aūt in baptiſmo ꝑ gratiaꝫ tollat̉ oīspena debita ꝓ actuali peccato. pena dico ad quā ſoluēdam obligatus erat baptizatus. iſtud dicit̉ ꝯmuniter ⁊dico pena actualiū: ad differentiā penaꝝ ꝯtractaꝝ quinō tollūtur a baptizato quia ſunt ad exercitiū. ſic̄ vultaug. vt mors ⁊ miſeria ⁊ cetere penalitates nature queſunt cōtracte. ¶ Item ſi ſuo modo reſpondet pulchritudo glorie pulchritudini gratie ⁊ econuerſo. ſicut ſponſaxp̄i in gloria nullā penitus nec paruā nec magnā habetmacula miſerie: ita videt̉ ꝙ qn̄ ſponſa per gr̄aꝫ aſcenditde lauacro baptiſmi. nulliꝰ modi maculaꝫ peccati debethabere. quare aut nō reddet̉ aīa tota pulchra ꝑ baptiſmum. aut in baptiſmo tollet̉ om̄e veniale de neceſſitate.¶ Qd̓ ꝯcedimꝰ. dicētes ꝙ in eo qui recipit gr̄aꝫ baptiſmalem. ⁊ hoc ſi nō fictus accedit: delet̉ oīs culpa taꝫ venialis ꝙͣ mortalis. ſed dicimꝰ ꝙ ad hoc ꝙ fictꝰ non accedat poſtꝙͣ adultꝰ eſt: exigit̉ ꝙ ꝯterat̉ de pct̄is mortalibꝰquoꝝ habet noticiā ſeu memoriaꝫ. ⁊ etiam de venialibꝰſalteꝫ in genere dolendo qd̓ ip̄e fecit. aut habet aliquodveniale. ſi enim non ita faceret: dicimus ꝙ fictꝰ accede̓tid eſt non reciꝑet gr̄am baptiſmaleꝫ. ſed hoc facto vide-