obedientia nō conuertit̉ cum peccato. ¶ Ad quod dicēdum. ꝙ illa duo poſita in diffinitione pct̄i ẜm Ambro.ſic diſtinguunt̉. quemadmodum diſtinguunt̉ lex ⁊ mandata. cum em̄ p̄cipit̉ tunc eſt mandatum. cum at̄ ſtatuit̉tunc eſt lex. Aliud autem eſt iuberi ⁊ ſtatui. ideo differtp̄uaricatio legis ⁊ inobedientia mandatoꝝ. Uel alit̓ vtlex dicat̉ in declinatione a malo ẜm ꝙ lex dr̄ in declinatdis malis. ſancta p̄ceptio. mandatum v̓o ꝑtineat ad illāꝑtem iuſticie q̄ eſt in faciendo bonum. ⁊ ſic diſtinguit̉ p̄uaricatio ⁊ inobedientia ꝓut ad iſta referunt̉. ¶ Ad ſecūdum dd̓m ꝙ illud qd̓ dic̄ Aug. intelligit̉ de exp̄ſſe ꝓhibtis. q̄dam em̄ qꝛ exp̄ſſe ſunt ꝓhibita mala ſunt. q̄ ẜm ſe eſſent indifferentia. alia v̓o qꝛ ſunt mala: ſunt exp̄ſſe ꝓhibita. hic autem ẜm ꝙ accipit̉ hec diffinitio intelligit̉ lexꝯmuniter ad legem nature ⁊ ad legem ſcpͥtam. vtraqꝫ eteſt lex diuina. ⁊ h̓ modo nullum eſt pct̄m qd̓ non in alilege ꝓhibeat̉. ¶ Ad tercium dd̓m. ꝙ licet obedientia nōconuertat̉ cum v̓tute. inobedientia tn̄ pt̄ eſſe ꝯcomitansomne pct̄m. Sꝫ inobedientia accipit̉ duplicit̓. Uno mōcum aliꝗs non facit qd̓ p̄cipit̉. vel facit qd̓ ꝓhibet̉. ⁊ hocmō ꝯcomitat̉ pct̄m. alio v̓o modo accipit̉ inobedientia cūnon facit illud ad quod p̄cipit̉ reſpiciendo ad p̄ceptum.vel cum facit id quod prohibetur reſpiciendo ad prohibitionem.Contra quartam .§. iij.diffinitionem obijcit̉. ſicut dic̄ Aug. in li. de li. ar. libidoeſt radix omnium maloꝝ ⁊ cā. libido at̄ eſt amor indebitus. gͦ omne pct̄m eſt in appetitu. ſuꝑfluum gͦ fuit ponerealteꝝ membroꝝ qd̓ ꝯſiſtit in fuga. ¶ Item fuge̓ q̄ xp̄c ſuſtinuit eſt timoris. appetē q̄ xp̄c ꝯtempſit ē cupiditatis:ſꝫ nō omne pct̄m ē cupiditas vel timor. ſic̄ fornicatio q̄ diuidit̉ ꝯͣ cupiditatem. gͦ non eſt hec diffinitio vniuerſal̓rꝯueniens omni pct̄o. ¶ Contra fuga dr̄ eſſe triſtium. appetitꝰ delectabilium. delectabile at ⁊ triſte circueūt motum in volūtatibꝰ. gͦ omnis volūtas eſt in appetitu vel fua. pct̄m at̄ eſt volūtas vel nō ſine volūtate. gͦ om̄e pct̄mp̄hendit̉ ſub aliqͦ iſtoꝝ mēbroꝝ: appete̓ q̄ xp̄c ꝯtempſit.vel fuge̓ q̄ ſuſtinuit. ¶ Quod eſt ꝯcedēdum. Dicendumeſt igr̄ ad pͥmum obiectum. ꝙ licet omne pct̄m reducat̉ad libidinem tanꝙͣ ad radicem ⁊ cām. libido at̄ principaliter ſit in amore indebito ſiue ī appetitu indebito: nihilominꝰ qd̓dam pct̄m eſt in amore male accēdente. qd̓daꝫex amore male humiliante ⁊ ẜm hoc accipit̉ hec diffinitōlibido em̄ accipit̉ ꝯmuniter vbi vult qd̓ non eſt volendū.vel vbi reſpuit qd̓ volendum eſt. ¶ Ad ſecundum v̓o dicēdum ꝙ licet non omne pct̄m ſit cupiditas aut timor. ẜmꝙ ꝓprie accipiunt̉: tn̄ ẜm ꝙ cupiditas ⁊ timor large accipiunt̉: omne pct̄m ex his orit̉ cauſis.Contra quintamᵐ. §. iiij.diffinitōꝫ obijcit̉. dic̄ Aug. in li. de ſpū ⁊ lit. Nullū pct̄m̄eſt qd̓ non ꝯcupiſcendo ꝯmittit̉. gͦ omne pct̄m eſt ꝯcupitū.gͦ alia duo ſuꝑfluunt .ſ. dictum vel factum. ¶ Item nonexiſtente dicto vel facto vel ꝯcupito remanet pct̄m in aīaactꝰ em̄ trāſit ⁊ macula remanet. gͦ non omnē pct̄m eſt dictum ⁊cͣ. ¶ Item q̄rit̉ ſi ꝯueniat pct̄o veniali ⁊ videt̉ ꝑ hͦꝙ dr̄. vij. ad Ro. ꝯcupīam neſciebam. niſi lex dicēt. Nonꝯcupiſces. ⁊ loꝗt̉ ibi de ꝯcupīa veniali. ꝯcupīa gͦ venialiscadit ſub ꝓhibitōe legis. gͦ pct̄m veniale ē dictū vel fct̄mvel ꝯcupitum ꝯͣ legem dei. gͦ hec diffinitio ꝯuenit venialipctō. ¶ Item ad idem. ex lege ꝑcipit̉ ⁊ cognoſcit̉ ꝙ concupiſce̓ non debemꝰ. ⁊ ꝙ pͥmus motus malus eſt. ſꝫ qd̓ꝑcipit̉ ex lege: cadit aut ſub rōne mandatoꝝ. aut ꝓmiſſionū. aut ꝓhibitionum. aut ꝯminationum: ſed ꝯcnpīa nōcadit ſub mandatis qm̄ mandata ſunt de bono faciendonec ſub ꝓmiſſis qꝛ ꝓmiſſa ſunt de bono futuro habendo.nec ſub ꝯminationibꝰ qm̄ ꝯminatōes ſunt de malo penevitando. gͦ ſub ꝓhibitionibꝰ legis cadit pct̄m veniale. geſt ꝯͣ legem dei. Ad idem eadem eſt ratio circuli maio-

ris ⁊ minoris. ergo ſil̓r eadem erit ratō iuſticie maioris⁊ mīoris. ſed veniale pct̄m fit ꝯtra minorem iuſticiā. qm̄peccās venialiter nō reddit deo honorē debitū: licet ip̄mnō dehonoret. peccatū aūt mortale fit ꝯtra maiorem iuſticiam. quia peccans mortaliter inꝙͣtuꝫ hmōi deuꝫ dehonorat. ſi ergo eadē ſit ratō maioris iuſticie ⁊ minoriserit peccatū veniale ꝯtra dei iuſticiā ſicut ⁊ mortale. ſedomne quod fit contra dei iuſticiam fit contra legem dei.ergo peccatu veniale fit contra legem dei. ¶ Ad qd̓ dicendum. ꝙ hec diffinitio cōuenit tm̄ actuali mortali peccato. ¶ Ad obiectum aūt primo dicendū. ꝙ licet omnepeccatum cōcupiēdo cōmittat̉ tanꝙͣ ex prima radice: nihilominꝰ tamen dicendo peccatū ꝑ materiā circa quaꝫ:erit quoddā peccatū dictū quoddā factū. quoddā concipitum. ¶ Ad ſcd̓m v̓o dicendū. ꝙ peccatū diffinit̉ hic ꝓut eſt actus. actus em̄ aliquo iſtoꝝ modoꝝ ꝑpetrat̉. peccatum em̄ aut eſt cordis aut oris aut oꝑis. peccatū autēꝓut eſt macula ſiue habitꝰ in aīa. ẜm ꝙ dicit aug. in li.de natura ⁊ gratia. Peccatuꝫ eſt mala qualitas mētis:ſic remanet tranſeunte actu. ⁊ hoc modo nō diffinit̉ hicniſi intelligat̉ peccatuꝫ actuale mortale aūt ſit mediante dicto aut facto ⁊ ſic de alijs. ¶ Ad tercium dicendumꝙ eſſe contra legem dei ꝓprie dicitur de actuali mortali.illud em̄ eſt quod ẜm ſe prohibet̉. veniale aūt non vhibetur ẜm ſe: ſed ne ducat ad mortale ꝑ cōtemptū. Undecum dicit̉ non concupiſces. ſenſus eſt. concupiſcētiā nōdeduces ad conſenſuꝫ ratōnis. quedā ergo ſunt directecontra legē dei que ſunt ſimpliciter ꝓhibita. quedā v̓oindirecte: ⁊ hec nō ſunt ſimpliciter ꝓhibita. ſicut eſt cōcupiſcentia venialis. de qua dicit̉. xviij. eccͣi. poſt concupiſcentias tuas nō eas ⁊ a voluntate tua auertere. ſi em̄preſtas concupiſcentias aīe tue: in gaudiū facient te inimicis tuis. ¶ Ad quartum v̓o dicendū. ꝙ quicquid precipitur ex lege. directe cadit ſub aliquo iſtoruꝫ quatuor.primus v̓o motus concupiſcentie implicite cadit in hisque ſunt legis. ⁊ ideo non oportet ꝙ ſit mandatum autpromiſſum. aut prohibitio. aut cōminatio: ſed quod adaliquod iſtorum ordinetur. ¶ Ad quintum dicenduꝫlicet actus venialis ẜm ſe nō ſit ordinatus ad deuꝫ. nōtamen peccans venialiter iuſticia priuat̉ ſicut peccansmortaliter. ⁊ hoc eſt: quia actus venialis peccati nō deformat ſubiectum ſiue ꝑſonam. licet deformet actum. etideo nō dicitur eſſe ꝯtra legem dei. Et ſi obijciat̉ ꝙ peccatum veniale ponit ꝯmunē defectū in ſubiecto mediante actu: hoc nō eſt ꝙ ponat defectuꝫ ſūmi boni. ſꝫ alicuiꝰboni inferioris. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉. ꝙ eadē ē ratiomaioris iuſticie ⁊ mīoris. dicēduꝫ ꝙ hoc verū eſt cum exeadē ꝑte accipit̉ iuſticia. pct̄m aūt veniale nō ponit defectum in ꝑſona reſpectu rectitudinis que eſt a deo. niſi qͦad illū actum. ſed nō ſimpliciter: ſed ponit defectū rectitudinis vel quo ad bonū interiꝰ vel quo ad bonū exterius in ꝑte ⁊ nō in toto.Circa ſextā diffini .§. v.tionē querit̉. dicit̉ em̄ ꝙ pct̄m eſt affectio volūtaria mala. pōt ergo obijci de eo ꝙ dicit pct̄m eſt affectio. videturem̄ ꝙ peccatū ſit nō res. ꝑ hoc qd̓ dicit augu. in li. de natura ⁊ gratia. peccatū dicimꝰ nō eſſe ſubſtātiaꝫ. ſicut abſtinere a cibo nō eſt ſubſtātia. ⁊ ſicut dicit̉ ꝙ claudicatōeſt nō res. ſed affectio ē res. gͦ pct̄m nō eſt affectō. ¶ Itēaug. in li. de natura ⁊ gr̄a. peccatū eſt actꝰ perperā factiſed actus diuidit̉ ꝯtra affectionē. ergo pct̄m non eſt affectio. ¶ Item habitꝰ ⁊ affectio diuidutur ex oppoſito. peccatum aūt ī aīa eſt habitus malus. gͦ pct̄m nō ē affectio.¶ Preterea addunt̉ due differētie .ſ. ꝙ eſt voluntaria ⁊mala. pōt queri a quibꝰ oppoſitis ſeꝑant ille differētie.¶ Ad qd̓ dicendū ꝙ peccatū eſt affectio. ¶ Ad hoc autqd̓ obijcit̉ ꝙ peccatū eſt nō res. intelligit̉ ratōne defectꝰqui adiungitur affectioni ⁊ ratōne illius comꝑat claudicationi et alijs defectibus. ¶ Ad ſecundum v̓o diceſſ-