Queſtio.CLXIIIj.

Nembrum primumUm autem plures ſint diffinitiones quedate ſunt a ſanctis de actuali pct̄o qͣſdamtangemꝰ q̄ principal̓r ꝯgruunt pn̄ti tractatui. Dicit em̄ Aug. ꝙ pct̄m eſt conuerſionoluntatis indebita ad commutabile bonum. ¶ Item inl de li. ar. pct̄m eſt ſpreto incommutabili bono adherecomniutabili bono. ¶ Item Amb̓. pct̄m eſt p̄uaricatō legis diuine. ⁊ celeſtium inobedientia mandatoꝝ. ¶ ItemAug. in li. de vera reli. Pct̄m eſt appete̓ qd̓ xp̄c ꝯtempſitvel fugere q̄ xp̄c ſuſtinuit. ¶ Item in. ij. ſen. di. xxxv. Pecum eſt dictum vel factum vel ꝯcupitum ꝯͣ legē. ¶ IteꝫAng. in li. de li. ar. Pct̄m eſt affectio mala voluntaria.¶Item Augꝰ. pct̄m eſt actus incidens ex defectu boni.¶ Item Anẜ. Pct̄m eſt carentia debite iuſticie ex ꝓpriavoluntate ꝓcedes. ſic em̄ diuidit̉ actuale pct̄m ꝯͣ originale: originale em̄ pct̄m eſt carentia debite iuſticie aliundeꝯtractum. Cum gͦ tot ſint diffinitiones pct̄i. ſic pn̄t interſe diſtingui ẜm comꝑatōꝫ ad cauſas diuerſas vel q̄ ſuntpct̄i vel ſui oppoſiti. Pct̄m em̄ in pͥuatōe ꝯſiſtit. Diffinit̉autem pct̄m actuale penes materiam multipliciter. Eſtem̄ materia in qͣ. ⁊ ē materia ex qͣ ⁊ eſt materia circa quāEſt materia in qͣ vel ex qͣ determinat̉. cum dr̄ pct̄m ē affectio voluntaria. affectio em̄ voluntaria eſt id in qͦ fundat̉ pͥmo pct̄m actuale. Materia v̓o circa quam notat̉cum dr̄. pct̄m eſt dictum vel factum ⁊cͣ. circa em̄ hoc ꝯuenit eſſe pct̄m. Materia v̓o ex qͣ notat̉ cū dr̄. pct̄m eſt actꝰincidens ex defectu boni. nam cum dr̄ ex defectu boni: notari pt̄ defectꝰ potentie vel ſcientie vel bonitatis. ꝓut dr̄pct̄m aliud eſt ex infirmitate ⁊cͣ. Diffinit̉ etiam pct̄m penes formam ſuam .ſ. pͥuationem. cum dr̄ pct̄m eſt carentia debite iuſticie ⁊cͣ. ⁊ adiungit̉ cauſa ꝓpria efficiens cūdr̄ ex ꝓpria voluntate ⁊cͣ. Diffinit̉ etiam reſpectu cauſe finalis ſiue reſpectu finis ipſius pct̄i. cum dr̄. pct̄m ē ꝯuerſio voluntatis indebita ad commutabile bonum. Diffinit̉ etiam reſpectu cauſe finalis a qͣ deficit cum dr̄. pct̄meſt auerſio ab incommutabili bono ſiue ſpreto incommutabili bono ⁊cͣ. Diffinit̉ etiam reſpectu efficiētis a qͦ deficit cum dr̄. pct̄m eſt priuatio legis ⁊cͣ. Diffinit̉ etiam reſpectu exemplaris a quo deficit cum dr̄. pct̄m eſt appetere que xp̄c ꝯtempſit ⁊cͣ. Sic gͦ pt̄ diffiniri ⁊ ꝑ cauſas ꝓprias. ⁊ ꝑ defectus cauſaꝝ ipſius boni. Quedam autemdiffinitiones ſunt communes veniali pct̄o ⁊ mortali. vtpct̄m eſt affectio mala ⁊ voluntaria. ⁊ pct̄m eſt actus incidens ex defectu boni. ⁊ pct̄m eſt ꝯuerſio voluntatis indebita ad commutabile bonum. Quedam v̓o ſunt ꝓprieactualis mortalis. vt pct̄m eſt p̄uaricatio legis diuine.⁊ pct̄m eſt dictum vel factum vel ꝯcupitum ꝯͣ legem dei.⁊ pct̄m eſt appetere ⁊cͣ. tn̄ ⁊ illa poſſet eſſe venialis peccati. ⁊ pctm̄ eſt carentia debite iuſticie que conuenit actuali mortali. ẜm ꝙ debita iuſticia dr̄ eſſe in perſona ẜm ſe.nam ſi referat̉ ad actum tm̄: pt̄ dici ꝙ veniale pct̄m ē carentia debite iuſticie. ¶ Poteſt tn̄ obijci de illa diffinitōne. Pct̄m eſt conuerſio ⁊cͣ. Indebitum em̄ dr̄ qd̓ eſt contrarium debito. ſꝫ veniale pct̄m non eſt ꝯuerſio ad mutabile bonum ꝯtraria debito. pt̄ em̄ ſimul ſtare veniale peccatum cum v̓tute vel gr̄a. gͦ non eſt illa diffinitio communis pct̄i actualis venialis ⁊ mortalis. ¶ Id quod dicendum. ꝙ indebitum pt̄ dupliciter dici vel defectum a debito aliquo. vel contrarium vniuerſal̓r. ſi pͥmo modo: ſicpt̄ ꝯuenire veniali pct̄o. ꝗ em̄ venialiter peccat in locutōnis illo actu deficit a rectitudine locutionis nihilominꝰtn̄ p̄t hr̄e modeſtiam virtutem. ẜm quaꝫ pt̄ elicere aliosactus rectos.Contra ſecundam .§. j.diffinitōem obijcit̉ pct̄m eſt ſpreto incommutabili bone⁊cͣ. p̄t queri cum idem ſit pct̄m ⁊ malum vtrum ex eadeꝫrane dicat̉ malum ⁊ pct̄m. vel malū ꝙͣtum ad auerſione

ſiue ꝯtemptum: peccatū v̓o ꝙͣtum ad cōuerſionē. ⁊ videtur ꝙ ſic. Peccatū em̄ trahit̉ in ſpecies ex ꝑte conuerſionis. ex illa v̓o ꝑte debet accipi genus ex qua ꝑte ſpecies.ergo ex ꝑte cōuerſonis habet eſſe in genere. ¶ Item nullus vult malum. ſed aliquis vult conuerti ad mutabilebonum. ſed nullus vult auerti a ſūmo bono. ergo malūnon eſt ẜm ſuam ratōnem in conuerſione ſed in auerſione. ¶ Contra videtur ꝙ peccatum magis determineturin auerſione. peccatum em̄ ꝯmune eſt originali ⁊ actuali. ſed conuerſio nō eſt ꝯmune vtriqꝫ. auerſio em̄ paſſiuedicta cōmune eſt vtriqꝫ. ergo peccatum conſiſtit in auerſione. ¶ Preterea conuerſio ad mutabile bonum nō dicit de ſe malum. peccatum v̓o dicit de ſe maluꝫ. ergo peccatum magis determinat̉ in conuerſione. ¶ Similitervidetur ꝙ malum ꝯmuniter ſe habeat ad auerſionem etconuerſionē. ꝑ hoc qd̓ dicit̉. ij. hiere. Duo mala fecit populus meus. me dereliquerūt fontē aque viue. ecce auerſio. ⁊ foderunt ſibi ciſternas diſſipatas ecce conuerſio.⁊ vtrūqꝫ eſt malum. ergo malum conſiſtit in conuerſione. ¶ Item peccatum veniale cōſiſtit in cōuerſione ⁊ nōin auerſione ſiue cōtemptu. ⁊ peccatuꝫ veniale eſt malūergo malum conſiſtit in cōuerſione. ¶ Preterea querit̉vtrum auerſio a bono incōmutabili ⁊ conuerſio ad bonum ꝯmutabile ſint vnꝰ motus aut diuerſi. ⁊ videt̉ ꝙ ſicꝑ hoc quod dicit̉. ij. hiere. duo mala fecerūt ppl̓us meusſed duplex malitia nō fundat̉ niſi ſuꝑ duplicem motumergo ꝯuerſio ⁊ auerſio ſunt duo motꝰ. ¶ Cōtra receſſusab vno termino ⁊ acceſſus ad alterū terminū nō dicuntduos motꝰ. idem em̄ motꝰ eſt quo redit̉ a ſancto dyoni.⁊ itur pariſiꝰ. cum gͦ conceptꝰ ſiue auerſio ſit receſſus adeo. cōuerſio v̓o ſit acceſſus ip̄iꝰ volūtatis ad creaturā:erūt ꝯuerſio ⁊ auerſio idē motꝰ. cū ſic referunt̉ ad duostermīos. ¶ Pret̓ ea vno ⁊ eodē actu .ſ. actu mortalis peccati fit ꝯuerſio ab incōmutabili bono ⁊ ꝯuerſio ad ꝯmutabile. gͦ ſunt vnꝰ motus. ¶ Ad qd̓ dicendū. ꝙ licꝫ pct̄m⁊ malū reſpiciāt vtrūqꝫ: in pct̄m actuale reſpicit plus aꝑte ꝯuerſionis indebite: malum v̓o plus ex ꝑte auerſionis. ¶ Ad obiectū aūt dicendū. ꝙ licꝫ pct̄o actuali ⁊ originali ſit ꝯmū auerſio. nō ꝓpt̓ hoc pct̄m actuale inꝙͣtuꝫactuale ꝯſiſtit plus in auerſione: ſꝫ inꝙͣtuꝫ ē mortale. hicaūt loquimur de pct̄o actuali inꝙͣtuꝫ actuali. Pret̓ea ſicut pct̄m actuale duo dicit̉ habere in ſe .ſ. carētiā ⁊ cōcupiſcentiā: ita pct̄m actuale mortale auerſionē ⁊ ꝯuerſionem. ¶ Ad ſcd̓m v̓o dicendū. ꝙ licꝫ ꝯuerſio ꝯmuiter dicta nō dicat de ſe malū. cōuerſio tn̄ ꝓut ē in ratōne pct̄idicit ꝯuerſionē indebitā. ⁊ ſic eſt malū ⁊ pct̄m. ¶ Ad illud v̓o quo querit̉ vtrū ꝯuerſio ⁊ auerſio ſint idem motꝰvel idē malū. dicendū eſt. ꝙ cuꝫ dicit̉. .ij. hiere. duo mala⁊cͣ. intelligendū eſt ſic. vt delictuꝫ ⁊ cōmiſſum ſint duomala. ꝗdā em̄ pōt derelinquere deū ⁊ nō cōuerti ad idola ⁊ eſt vnū peccatū ⁊ vnū malū. quidaꝫ v̓o conuertūturad idola ⁊ ita addunt malum malo. Si v̓o vnico actuvtrūqꝫ fieret: nō dicerent̉ duo mala ratōe duoꝝ ſubiacētium. ſꝫ duplex malū ratōe diuerſoꝝ termīoꝝ. ⁊ hoc mōeſt ī peccato actuali mortali. Unde vnicꝰ eſt motus. ſedille motꝰ ex comꝑatōe ad diuerſos termīos: diuerſaꝫ reſpicit denoīatōeꝫ vt dicat̉ receſſus ⁊ acceſſus.Contra terciā diffi .§. ij.nitionē obijcit̉. videt̉ ꝙ nō cōueniēter ſit aſſignata. ideꝫem̄ videtur deſignari ꝑ p̄uaricatōeꝫ legis ⁊ ꝑ inobedientiam mandatoꝝ. quicūqꝫ em̄ p̄uaricat̉ contra legem inobediens eſt reſpectu mandatoꝝ ⁊ ecōuerſo. ¶ Item dicit augu. ſuꝑ leuiti. quedā ſunt ꝓhibita qꝛ mala. quedāv̓o mala qꝛ ꝓhibita. fiat gͦ ẜmo de malo ante ꝓhibitōeꝫin tali nō eſt p̄uaricatio legis nec inobediētia mandatorum: ⁊ in ꝑpetratōne illiꝰ fit pct̄m. ergo nō eſt vl̓is diffinitio pct̄i. peccatū eſt p̄uaricatio ⁊cͣ. ¶ Itē pōt ſic arguiꝯtrariū nō cōuertitur cū ꝯtrario gͦ ꝓpoſitum nō ꝯuertitur cū ꝓpoſito. ſed obediētia nō ꝯuertit̉ cū virtute. gͦ in-