Queſtio.cxxij.
actuale peccatū. ergo actus originalis pct̄i dicet̉: vel illeactus ꝑ quē eſt pct̄m. vel ille actus ꝑ queꝫ ꝯtrahit̉: ſꝫ illequē ꝯtrahit̉ eſt ipſa feditas carnis. illa aūt tollit̉ in baptiſmo. Un̄ ioh̓. dama. qm̄ duplex eſt hō ex aīa et corꝑduplicē dedit purgatōeꝫ ꝑ aquam et ſpm̄. ſpiritu qd̓ ẜmimaginē vel ſil̓itudinē renouāte. aqua etiā ꝑ ſpūs gr̄amcorpꝰ a pct̄o purgante et corruptōne liberante: ſꝫ hec corruptō feditas eſt. gͦ ꝑ baptiſmum tollit̉ ille actus. Si d̓oactus dicat̉ quo originale pct̄m eſt. nullatenus pōt ſtarecum baptiſmo rōne rei baptiſmi. res v̓o baptiſmi eſt gr̄a.gratia aūt et pct̄m ſimul eſſe nō poſſunt. ¶ Ad qd̓ dicendum. ꝙ actꝰ originalis pct̄i dicit̉ ꝯcupīa. ẜm ꝙ dicit̉ peccatū remanere actu ⁊ tolli reatu in baptiſmo: ſed ꝯcupiſcentia dupl̓r ſe hꝫ cū eſt in ſuo ſummo et tūc dicit̉ regre pct̄m in mortali corꝑe. et hoc mō nō manet ꝯcupiſcentia actu cū dimittit̉ originale pct̄m ꝑ baptiſmū. ꝑ gr̄amem̄ baptiſmi tollit̉ culpa originalis pct̄i. et debilitat̉ vicium oalis ꝯcupiſcētie. ⁊ extenuat̉ vt iam nō regnet.Alio v̓o mō dr̄ ꝯcupīa diminuta q̄ adhuc ē. vt hēat ſpūscū quo pugnet: et hoc mō dicit̉ ꝯcupīa actus originalispct̄i. et ideo dr̄ ꝙ ꝯcupīa carnis dimittit̉ in baptiſmate.nō vt nō ſit: ſed vt nō imputet̉ pct̄m. vn̄ poſt baptiſmumremanet pena nō culpa. ¶ Ad aliud v̓o dicēdū eſt. ꝙ nōſil̓i modo dr̄ actꝰ in actuali pct̄o et in originali pct̄o. ibiem̄ actus p̄cedit hic v̓o actus ſeꝗtur. Nec dicit̉ in originali pct̄o actus peccati quo fit vel quo eſt: ſed quo remanet ad exercitium.Peinde queritur.§. j.vtrum deleat̉ in baptiſmo vel nō. Et videtur ꝙ ſic. quiabaptiſmꝰ delet culpam omneꝫ et penā. Si em̄ baptizatꝰſtatī decede̓t: euolaret. gͦ nō remanet ibi culpa nec pena.pct̄m gͦ originale cū ſit culpa et pena ꝙͣtuꝫ ad vtrūqꝫ deletur. ¶ Contra. ſuꝑ illud ad Ro. bt̄i quoꝝ remiſſe ſunt⁊cͣ. fomes pct̄i an̄ baptiſmuꝫ culpa eſt et pena pꝰ baptiſmū v̓o pena et culpa. fomitē aūt pct̄i dicit originale peccatum ſicut priꝰ exprimit̉ in glo. gͦ pct̄m originale nō dimittitur ꝙͣtum ad penā et culpā. ¶ Item videt̉ ꝙ vtrūqꝫdebeat dimitti. dr̄ eniꝫ. v. ad Ro. vbi habūdauit delictuſuꝑhabūdauit et gr̄a. Et iterū. nō ſicut pct̄m ita et donūSi em̄ vniꝰ delicto multi mortui ſunt. multomagis gr̄ahabūdauit. Ex quibꝰ tollit̉ ꝙ multo potentior eſt gͣtiaꝙͣ ſit pct̄m: ſed ꝑ pct̄m traducit̉ ⁊ pena ⁊ culpa. ml̓tiplexvo gr̄a baptiſinalis opponit̉ illi peccato: gͦ gr̄a baptiſmalis cū ſit potentior. debet auferre ipſaꝫ culpā et omnē ſequelā eiꝰ ſcꝫ penā. vn̄ ergo eſt ꝙ quedā pene remanēt originalis pct̄i quedā nō. Ex hoc em̄ videt̉ ꝙ pct̄m potentior ſit ꝙͣ gr̄a: qd̓ eſt incōueniens. ¶ Ad qd̓ dicendum. ꝙgr̄a baptiſmalis delet originale pct̄m ꝙͣtum ad culpam⁊ ꝙͣtum ad penā ſuffocante. et nō ꝙͣtum ad penā ꝓmouētem. ad idem em̄ tendit gr̄a baptiſmalis et pena promouens .ſ. ad ꝯſecutōnem vite eterne. Addit̉ etiā a ꝗbuſdāꝙ in baptiſmo dimittit̉ om̄e pct̄m ꝙͣtum ad penā. vt nulla debeat̉ ptꝰ baptiſmū ꝓ originali. et ſi aliqͣ pena remanet hoc eſt ad exercitiū bonum dimittit̉: gͦ originale peccatum ꝙͣtum ad culpā ⁊ ꝙͣtum ad dominiū ꝯcupīe que ēpena in pn̄ti: et ꝙͣtum ad carentiā viſionis dei q̄ eſt penain futuro. Sūt alie pene vt fomes et ſitis et mors. et concupiſcentia nō dominās: q̄ om̄es remanēt ad exercitiuꝫbonū. pene em̄ iſte reducunt ad memoriā adiutore in tribulatōnibꝰ q̄ inuenerūt nos nimis. faciunt em̄ cogitarode miſeria huiꝰ incolatus. vt ſic hō defleat pct̄a ſua. huīliat etiā ip̄aꝫ iraſcibilē ne hō extollat̉ per ſuꝑbiaꝫ. cohibent ẜm ꝯcupiſcibilē ne defleat hō per ꝯcupīaꝫ. et ſic valent ad reformatōeꝫ imaginis diuine. ¶ Ad illud v̓o qd̓obijcit̉. ꝙ gr̄a potentior eſt ꝙͣ pct̄m ⁊cͣ. Dicendū ꝙ potentior eſt ſicut exponit apl̓s. Gr̄a em̄ tollit omnē culpamnulla aūt culpa eſt ad quā ex neceſſitate om̄is culpa ſeqͣtur. ¶ Item gratia non tm̄ ſonat a vulnere peccati ſꝫ aperit ianuam regni. non tm̄ ipſis peccatoribus ſed ip̄is iuſſis extendit. ergo ſe ad omnes: etſi aliqui eſſent qui nō
deſcendiſſent ab adairtus autem peccati non ſic. ſicępꝫ ꝙ potētior eſt gr̄a ꝙͣ ſit pct̄m. Pretēa pct̄m ē ex honine gratia v̓o a deo. potētius autem eſt quod dei ꝙ qd̓hominis. Peccatum etiam non om̄e bonum poteſt tollere: ex gratia v̓o om̄e bonum confertur.Nlembrum ſeptimuꝫEptimo querit̉ de ꝯcupiſcentia originalis(peccati que eſt ſeq̄la. Circa quam hec ſūtquerenda. Primo quid ſit. Secūdo quarefomes dicatur et ẜm quā rationem. Tercio in quo ſit. Quarto a quo ſit. Quinto vtrum equalit̓ſit in quibꝰ eſt. Sexto ad quid ſit. Septimo vtruꝫ extiuguatur et qualiter remaneat ⁊ qualiter non. Octauo deꝯparatōne fomitis ſiue ꝯcupiſcentie vt eſt fomēs ad ſtinulum carnis et ad legem carnis et alia cum quibus videtur habere ꝯuenientiam. dicitur em̄ aliquando corruptio. et aliquādo languor et aliqn̄ tyrānus.Articulus prinius¶ G primū ſic dicit aug. ad valentinuꝫ. concupiſcentiā eſt affectus quedā male voluntatisſicut languor. ex quo accipit̉ ꝙ cōcupiſcentiaeſt affectio. Item in eodem libro. ꝯcupiſcentia eſt radixoīm maloꝝ. ¶ Item aug. in li. de ciui. dei. Concupiſcentia eſt malū nobiſcū congenitū. ¶ Itē aug. ad valeriumConcupiſcētia ē vicium qd̓ nō eſt ex deo. Ex his elicit̉ ꝙꝯcupīa peccatū eſt. ¶ Sil̓r dr̄ in quadam glo. ad Ro. ꝙꝯcupīa an̄ baptiſmū pct̄m eſt. ¶ Pteterea aug. in li. yponoſ. libido ꝯcupīa dr̄. et in eodē dr̄ om̄e qd̓ male libet libido eſt. ꝯcupīa gͦ eſt pct̄m. ¶ Item aug. in li. de ciui. dei.dicit apl̓s. Caro ꝯcupiſcit aduerſus ſpm̄ cui vicio ꝯtraria eſt virtꝰ: ſꝫ viciū cui ꝯtrariat̉ virtus eſt pct̄m. gͦ ꝯcupiſcentia eſt pct̄m. ¶ Contͣ aug. ad valeriū. Concupiſcentia eſt vulnꝰ hūano generi inflictum a dyabolo. vt tanq̄de ſuo frutice fructu decerpat: ſꝫ quod eſt vulnus ē pena.gͦ ꝯcupīa eſt pena. ¶ Itē aug. in li. de ci. dei. xiiij. Pꝰ peccatū orta ē hec libido. poſt pct̄m eā natura nō impudēsamiſſa pt̄ate cui corpꝰ ex omī ꝑte ſeruiebat ſiue ſic. gͦ libido eſt pena. ¶ Itē ī eodē. libido eo magis erubeſcēdo exiſtit. qͦ animꝰ in ea nec ſibi efficaciter imꝑat vt oīno nonlibeat: nec om̄i mō corpori vt pudēda membra volūtaspotiuſꝙͣ libido ꝯmoueat. ſꝫ hec libido ē pena: gͦ ꝯcupīa ēpena. ¶ Ad qd̓ dicendū. ꝙ ꝯcupīa eſt ꝑ ſe pena. dicit̉ at̄pct̄m ꝗa ꝓ pct̄o eſt inflicta. Un̄ aug. ad val̓. ꝯcupīa vocatur pctm̄ qꝛ pct̄o facto eſt. pōt tn̄ dici pct̄m: ꝗa cuꝫ eſt inſuo dn̄io annexa ē pct̄o et cauſa pct̄i. et hoc mō loquunt̉aucͣtes ſupͣdicte cū dr̄. ꝙ pct̄m eſt an̄ baptiſmuꝫ. ꝯcupīaaūt pōt accipi ip̄e actꝰ ꝯcupiſcendi hͦ eniꝫ nomē multipl̓rdr̄. ſicut hr̄ ſuꝑ illud. vj. ad Ro. neqꝫ exhibeatis mēbravr̄a. ꝯcupīa aliqn̄ nomē ē fomitis .ſ. vicij innati. aliqͣndoactꝰ interioris ꝗ eſt in motu pͥmo. aliqn̄ ip̄a delectatioeſt in ſcd̓o gradu. aliqn̄ ip̄e ꝯſenſus. vn̄ aliqͣndo pōt eſtculpa. aliqn̄ nomē pene. dr̄ at̄ ꝯcupīa cl̓pa an̄ baptiſmū.et tūc dn̄at̉ et hꝫ carentiā debite iuſticie ſibi ꝯiunctā.Articulꝰ ſecundusEcundo queritur. quare concupiſcentia fomes dicatur et ẜm quam ratōnem? Ꝙ auteꝫfomes ſit peccatum habetur ſuꝑ illud. vij. adRoma. occaſione accepta. glo. fomes peccati .i. viciū cōcupiſcentie. ¶ Item ambro. fomes eſt quidam morbidꝰaffectus qui commouet ad illicitum deſiderium: ſꝫ morbidus iſte affectus nihil aliud eſt ꝙͣ concupiſcentia. cuiꝰdeſideria dicuntur carnales concupiſcētie. Unde. vj. adRoma. Eſt in nobis mala concupiſcentia que nō eſt ꝑmittenda regnare. cuius deſideria ſunt actuales concupiſcentie que ſunt arma dyaboli. ergo cōcupiſcentia eſtfomes peccati. ¶ Contra. ꝯcupiſcentia eſt in aīa. fomesv̓o peccati in carne. Un̄. vij. ad Ro. ſuper illud. Uideo