.cxxij.Queſtio
meas ne meminęris. Glo. i. originale peccatum quodeſt in puulis. ¶ Contra dicit Augꝰ. in de li. ar. Reuera omni peccanti anime duo ſunt penalia. ignorantia ⁊difficultas. Ex qͦ accipit̉. ꝙ ignorantia in originali pctōeſt pena non culpa. ¶ Item Aug. in ench̓. hoc eſt pͥmumcreature rōnalis malum. voluntas deficiens ab incommutabili bono. deinde iam volentibꝰ ſubintrauit ignorantia reꝝ agendaꝝ. ⁊ ꝯcupīa reꝝ noxiaꝝ. Si gͦ volentibꝰ ſubintrauit. erit ignorantia pena non culpa. ¶ Adqd̓ dicendum. ꝙ ignoratia eſt pena. Si autem dr̄ culpahͦ non eſt niſi cauſaliter. ¶ Si autem querat̉ qͣre de integritate pct̄i originalis ponit̉ ꝯcupīa potius ꝙͣ ignorātiahoc eſt: qꝛ pct̄m ꝓprie eſt in voluntate. ꝯcupīa autem penes voluntatem determinat̉. ⁊ ideo magis ad rōem pct̄iꝑtinet. ¶ Ad illud v̓o quod obijcit̉ p̄mo. dicendum eſt. ꝙlicet pena dupliciter aſſignet̉ in duplici carentia. non ꝓpter hoc duo erant formal̓r in culpa. voluntas em̄ ſibi ⁊rōni meret̉ penam ẜm autem ꝙ pct̄m dicit̉ in li. ar. liberum autem arbitrium dicit̉ facultas voluntatis ⁊ ratōnis. ꝯgruenter ignorantia rn̄det rationi ꝯcupīa voluntati. ¶ Ad ſcd̓m v̓o quod dicit Hugo dicendum. ꝙ ignorātia dicit̉ culpa cauſaliter ſed non formaliter. immo pena. ex hoc em̄ ꝙ voluntas eſt auerſa ab incommutabilibono ꝑ peccatum pͥmoꝝ parentum. ꝯſequit̉ ignorantia īratione. culpa tn̄ dicit̉ qꝛ diſponit ad eam vel eſt ei ꝯiuncta. ¶ Ad tercium dicendum de eo ꝙ dr̄ in glo. ꝙ igno.rantia accipit̉ ibi ꝓ pct̄o originali. qꝛ ſimul eſt cum ipſo.⁊ ꝑ originale pct̄m pͥmo deficit rō a cognoſcendo quodneceſſarium eſt.¶ Articulus quartusEinde querit̉. Si originale peccatum eſt culpa ⁊ pena. vtrum carentia debite iuſticie ſitculpa ⁊ pena. ⁊ ita ẜm idem fit culpa ⁊ pena.Ꝙ autem ſic videt̉ ꝑ auctoritatem ſupͣdictam in qͣ dr̄. ꝙinter pͥmam apoſtaſiam ⁊ vltimam penaꝫ gehenne quecunqꝫ ſunt media. pct̄a ſunt ⁊ pene: ſꝫ carentia debite iuſticie media eſt inter illa duo. gͦ ipſa ſimul eſt culpa ⁊ pena. ¶ Contra pena eſt ꝗd inuoluntarium. culpa malumvoluntarium. gͦ non ẜm id erit ordinabile culpa ⁊ pena.cum non ſit idem malum voluntarium ⁊ inuoluntariū.¶ Item culpa eſt iniuſticia. omnis autem pena a deo inflicta eſt iuſta. gͦ originale non erit ẜm idem culpa ⁊ pena cum idem non ſit iuſtum ⁊ iniuſtum. ¶ Rn̄dendumoriginale quo ad carentiam debite iuſticie eſt culpa tm̄.ita ꝙ non eſt pena reſpectu alicuiꝰ qn̄ fit in ipſo originali. nihil tn̄ ꝓhibet ipſam eſſe penam reſpectu voluntatishumane in adam peccantis. cum gͦ querit̉ vtꝝ originalepct̄m ẜm idem ſit pena ⁊ culpa. dicendum eſt. ꝙ ẜm carētiam debite iuſticie eſt culpa. ẜm cōcupīam v̓o eſt pena.nihilominꝰ tn̄ ẜm ipſam carentiam pt̄ eſſe pena non alicuiꝰ quod ſit in ipſo pct̄o originali: ſꝫ eius qd̓ fuit in pct̄opͥmoꝝ parentum. ⁊ pt̄ dici voluntarium. qꝛ voluntate p̄mi ꝑentis ſeminatum ⁊ pt̄ dici penale ⁊ ita inuoluntarium: qꝛ iuſte a deo inflictū. Ꝙ autem dr̄ iuſtum ⁊ iniuſtūad diuerſa referunt̉. Iniuſtum em̄ dr̄ ratione peccantisiuſtum autem ratione penam infligentis. Iniuſticia em̄dicitur eſſe reſpectu ipſius ade vel paruuli in adam peccantis. Iuſticia v̓o dei penam infligentis.¶ Nlembrum tercium.Onſequenter procedendum eſt ad cauſamoriginalis peccati. Et primo queritur vtꝝſolum contrahatur ꝑ peccatum primi paIrentis. an per peccatum etiam alioꝝ ꝑentum. Secundo ſi ꝑ pct̄m primi parentis tm̄. vtrum ꝑ peccatum ade ⁊ eue an tm̄ ꝑ peccatum ade. Tercio que fuitcauſa in peccato ade ꝓpter quam traductum eſt originale peccatum.
¶ Vrticulus primusIrca primum ſic dicit̉ Exo. xx. Ego ſum deꝰzelotes vindicans pct̄a patrum in filios. gͣꝓ pct̄is olioꝝ ꝑentum puniunt̉ poſteri eoꝝ.¶ Item ſic̄ trahunt poſteri naturam humanam ab adā.ita poſteri alioꝝ ꝑentum trahūt humanam naturaꝫ abeis ⁊ ꝓximis. Si gͦ ꝑ pct̄m eſt corruptio nature. dꝫ deſcēdere corruptio pcti ab alijs ꝑētibꝰ ſic̄ a pͥmis. ¶ Contraſi hͦ eſſet qͣnto poſteriores eēnt: tanto eſſent miſerabiliores. qꝛ non tm̄ ꝯͣherent. qꝛ non tm̄ traherent corruptōema pͥmis ꝑentibꝰ. īmo ab alijs ꝑentibꝰ peccantibꝰ. ¶ Preterea cū dr̄ in Exo. Ego ſum deus zelotes viſitans pct̄apr̄m. addit̉ vſqꝫ ad qͣrtam generatōem vel terciam. ⁊ itaponit̉ terminꝰ: ſꝫ in corruptōne ꝯtracta a pͥmis ꝑentibꝰ n̄ponit̉ terminus. gͦ ex pct̄is alioꝝ ꝑentum non nccͣio ꝯͣhit̉corruptio pct̄i. licꝫ ꝯͣhat̉ aliqͣ pena. ſi em̄ ꝯͣheret̉ corruptōpct̄i: nō poneret̉ terminꝰ. ¶ Item dic̄ Anẜ. in li. de ꝯcep.vir. ꝑentum ꝓximoꝝ pct̄a ad originale pct̄m non eſtimoꝑtine. Si em̄ adam nequiſſꝫ ad eos qͦs generaturos eratiuſticiam originalem ꝓduce̓. nequaꝙͣ poſſet eis originaleiniuſticiam tranſmitte̓: qm̄ gͦ nullus ptꝰ adam filijs ſuispotuit originalē iuſticiam ẜuare. non videt̉ ideo cur ꝓximoꝝ ꝑentum pct̄a: filioꝝ aīabꝰ debeant imputari. ¶ Sꝫforte dice̓t aliꝗs ꝙ ꝑentes ꝓximi ad poſteros originalit̓non pn̄t corruptōnem pct̄i tranſmitte ſꝫ augere. Contraqd̓ ſic obijcit̉. vbi nulla eſt iuſticia. ibi nulla pt̄ auferri.vbi autem nulla pt̄ auferri. nulla pt̄ addi iniuſticia. ⁊ita non pn̄t augeri. nulla gͦ corruptio pct̄i pt̄ deſcende̓ original̓r ab alijs ꝑentibꝰ ꝙ a pͥmis. ¶ Ad qd̓ dicendum.ꝙ pct̄m originale non tranſmittit̉ ab alijs ꝙͣ a pͥmis paentibꝰ. ¶ Ad obiettum v̓o in ꝯͣrium dd̓m eſt. ⁊ pͥmo adpͥmum. ꝙ illud qd̓ in. xx. Exo. intelligitur de viſitationepct̄oꝝ in ꝑentibꝰ rōne penaꝝ in poſteris. cum ſint imitatores paterni ſceleris. hoc autem modo non eſt cauſa originalis pct̄i. licꝫ em̄ filij non ſint imitatores paterni ſceleris in pͥmis ꝑentibꝰ. nihilominꝰ in eis ꝯͣhit̉ pct̄m. Un̄Aug. ſuꝑ illud. v. ad Ro. ſic̄ ꝑ vnum hoīem ⁊cͣ. ſic̄ xp̄cp̄ter imitatōis exemplū dat occultiſſimam fidelibꝰ gr̄aꝫquam latent̓ infudit ꝑuulis: ſic ⁊ adam p̄ter imitatōisexempluꝫ occulta tabe carnalis ꝯcupīe tabeficauit in ſeomnes de ſua ſtirpe venturos. ¶ Ad aliud v̓o dd̓m ꝙ nōeſt ſimile de pͥmis ꝑentibꝰ ⁊ de alijs. pͥmi em̄ ꝑentes poterant ꝯẜuare iuſticiaꝫ originalem. qd̓ nō poterāt alij ꝑentes. ⁊ ita ex iuſticia dei poterāt trāſmitte originalē iuſticiam. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉. ꝙ ꝓximi ꝑentes pn̄t augēcorruptōnem peccati. dicendum eſt. ꝙ illud auge̓ nō pniſed ꝙ effectus ex illa corruptione eliciat̉ citius: ſuis demeritis adducere pn̄t.¶ Articulus ſecūdusEcūdo querit̉ ſi pct̄m pͥmi hominis tm̄ ꝯͣhat̉.vtꝝ ꝑ pct̄m adaꝫ ⁊ eue. an tm̄ ꝑ pct̄m ade. Etvidet̉ ꝙ magis ꝑ pct̄m eue. cuꝫ illa pͥor peccauerit ⁊ adam ptꝰ ꝑ illam. ¶ Preterea in inflictione peneinterſerit̉. ꝙ adam vocauit vxorem ſuaꝫ eua: eo ꝙ mr̄ eētcunctoꝝ viuentium. ⁊ intelligit̉ vitaꝫ mortalem hn̄tiumin qͦ innuit̉ ꝙ trāſfuſio moͣritatis facta fuit ꝑ euam: parirōe originalis culpe. ¶ Contͣ videt̉ ꝙ magis attribuat̉ade. dr̄ em̄ ad Ro. v. Regͣuit mors ab adam vſꝫ ad moyſen et̄ in eos ꝗ n̄ peccauer̄t. in ſil̓itudinē p̄uaricatōis adeex qͦ videt̉ ꝙ ab adam facta ē trāſmiſſio originalis culpe¶ Item ei pͥncipal̓r fct̄m ē p̄ceptū. gͦ eiꝰ fuit pͥncipal̓r inobediētia. ¶ Item ſi n̄ adam ſꝫ ſola eua peccaſſet: n̄ ncc̄eerat totū genꝰ hūanū ꝑire. poteritqꝫ deꝰ de adam in qͦ ſemē hoīm erat: aliam face̓ mulierem. ꝑ quam de adam ꝓpoſitum dei ꝓficeretur. ¶ Item adam fuit principiumtotiꝰ humani generis. ergo in ip̄o tota fuit hūana natura. peccando ergo humanam naturam deformauit. non