Queſtio.cxxij.
leſe maieſtatis in eo ꝙ vſurpare voluit ſimilitudinemdeitatis. ꝙ ꝓ pct̄o eius ẜm legem eternam teneant̉ ꝑuuliobnoxij pene. etiāeculpa ſua. ⁊ hanc obnoxietatemale. ẜm iſtosn̄ eſt originale culppellant ipſi ojͣ. qꝛ culpa fuit in ſolo adam. neqꝫ pena eſt ſꝫ tm̄º obligatio ad penam. ¶ Contra iſtos autem obijcit̉ ꝑ auctoritatem Aug. in li. v. rn̄ſionum ꝯͣ Pelagium. ⁊ celeſtinumꝗ dicebant. ꝙ pct̄m non tranſit niſi in imitatores parentum. vnde ſi in ꝑuulis remaneret aliꝗd ptꝰ parentes. dicebant illud eſſe tm̄ penam ⁊ non culpam anteꝙͣ actualiter peccarent. querit gͦ Aug. ẜm quem modum ꝑtranſiuit ſnīa in illos in quos non ꝑtranſibit culpa. niſi forteẜm nos iniuſtꝰ ſit deus ꝗ expertes delicti illoꝝ paſſus ēnos pene vinculo obligari. ex qͣ auctoritate apparet aꝑteꝙ non ſolum in originali ponenda eſt pena ſꝫ etiam culpa. ¶ Ꝙ autem vtrunqꝫ ſit in ipſo originali .ſ. ⁊ pena ⁊culpa. on̄dit̉ hoc modo psͣ. Benedixiſti domine terramtuam ſuꝑ illum locum. aut extendes iram tuam. glo.omnes traximus ab eo penam ⁊ culpam. gͦ ſi qd̓ ꝯͣhimꝰa pͥmo ꝑente originale eſt. in originali eſt pena ⁊ culpa¶ Item Ambro. Uicium naturam ledit. culpa deum offendit. ſꝫ originale deum offendit. qd̓ patet ꝑ hoc. ꝙ ipſidebet̉ carentia viſionis dei. ¶ Item naturam ledit hͦ manifeſtum eſt. tum ex ꝑte corꝑis tū ex ꝑte anime erit. gͦ originale hn̄s ⁊ culpam ⁊ vicium. vicium autem ibi appellatur pena. qd̓ em̄ ledit ⁊ viciat naturam pena eſt. ¶ ItemAug. inter apoſtaſiam pͥmam ⁊ penam gehenne. media⁊ pct̄a ſunt ⁊ pene. ſꝫ originale medium eſt inter primamapoſtaſiam ⁊ pct̄m pͥmi hominis: ⁊ vltimam penam gehenne ⁊ natura ⁊ temꝑe. qd̓ patet. niſi em̄ fuiſſet primaapoſtaſia. non fuiſſet originale ſecutum in ꝑuulis. ¶ Itēꝑuulis decedentibꝰ non redderet̉ gehenna niſi originalepceſſiſſet in illis. In originali gͦ eſt pena ⁊ culpa. ¶ Siautem hoc ꝯcedat̉. on̄dit̉ ꝙ eſt pena tm̄. ꝑ auto. Aug. dev̓bis apl̓i quaꝫ ponit mgr̄ in. ij. ſen. di. xxx. c. in nomine.vult em̄ ibi dice̓ ꝙ originale dr̄ ꝯcupīa ſiue vicium quodparuulum habilem facit ꝯcupiſcere ⁊ adultum etiam cōcupiſcentem reddit. ẜm ꝙ tale eſt: non niſi pena eſt ⁊ nōculpa. qd̓ patet. qꝛ ptꝰ baptiſmum remanet. non remaneret autem ſi eſſet culpa. gͦ originale erit tm̄ pena. ¶ Itemdic̄ hug. hoc vicium originis humane duplici corruptōne naturam inficit. ignorantia mentem: ⁊ ꝯcupīa carnēEt ptꝰ ſubiungit. ſi querit̉ ꝗd ſit originale pct̄m in nob̓.intelligit̉ corruptio ſiue vicium qd̓ naſcendo ꝯͣhimus ꝑignorantiam in mente: ⁊ ꝑ ꝯcupīaꝫ in carne. ſꝫ hec corruptio q̄ ꝯtrahit̉ ꝑ ignorantiam ⁊ ꝯcupīam non eſt niſi pena. gͦnale pctm̄ tm̄ eſt pena. ¶ Item. v. ad Ro. ſuꝑillud. Sic̄ per vnum hominem. glo. Adam p̄ter imitatonis exemplum occulta tābe carnalis ꝯcupīe tabeficauitin ſe omnes de ſua ſtirpe vēturos. ſꝫ hec carnalis ꝯcupīanon ē niſi pena. gͦ originale eſt tm̄ pena ¶ Ꝙ autem ſitculpa. videt̉ per hoc ꝙ dic̄ Augꝰ. ad valerium. Nullumpctm̄ ꝑuuli in ſua vita ꝯmiſerunt ꝓprium. remanet gͦ oriAquod ſub dyaboli pt̄ate captiui ſunt: niſi lauagr nerationis ⁊ xp̄i ſanguinis redimunt̉. Hoc etiam hr̄. .j. apoc̄. Qui dilexit nos ⁊ lauit nos a pct̄is nr̄isin ſanguine ſuo. ſꝫ lauacꝝ ſiue lotio dr̄ eſſe a culpa. gͦ originale pct̄m eſt a culpa. ¶ Item Aug. ad Ualerium. pervnius hominis voluntatem malam omnes in eo peccauerunt. qn̄ omnes ille vnus fuerunt. de quo ꝓ pena ſinguli pctm̄ originale traxerunt. ¶ Item in li. retrac. in primis hominibꝰ natura humana peccauit ac ꝑ hoc nature humane nulla nocuerūt peccata niſi ſua. ⁊ loquit̉ ibide originali pct̄o. gͦ originale pct̄m culpa eſt. Si em̄ noneſſet culpa mortalis. qualiter deberet ei carentia glorie?debetur autem ei ſicut hr̄ ſuꝑ illud. iij. ad Roma. ꝓpterremiſſionem p̄decentium delictoꝝ in ſuſtentatie dei. glo.non videre deum erat eis pena ꝓ peccato pͥmi hominisſiue pro pe
tus regni celorum. ¶ Huiꝰ gratia ſuppoſito ꝙ ſit culpaquerit̉ vtrum eadem culpa ſit noſtra ⁊ primi parentis.Et videt̉ ꝙ ſic. per hoc ꝙ dicit Hugo. Nos qui ab eodem naſcendi originem traximus. quod illi actuale fuitoriginale habemus. quia in nos per ſolam neceſſitatemdeſcendit quod in illo per actionem fuit. ⁊ ita illa queerat illius actualis erat noſtra originalis. ¶ Item per ſimile arguit̉. Filij enim puniunt̉ pro peccato parentis:vtpote. qui de illegittimo matrimonio naſcuntur. ⁊ noneſt niſi culpa in parente. ergo videt̉ ꝙ originale pct̄m nōſit niſi culpa ipſius ade. ¶ Contra cum dictum eſt. iiijReg. v. Lepra naaman adherebit tibi ⁊ ſemini tuo ptꝰte. vnuſquiſqꝫ de ſemine habuit ꝓpriam lepram. ergo a ſimili cum punitus eſſet adam in poſteritate ſua. illi quierant de poſteritate: ſinguli habuerant lepram ꝓpriampeccati. ¶ Item dicit Gregorius. ꝙ quilibet traxit ſaccum id eſt meritum ſacci. ſaccus autem dicitur ipſa mortalitas. meritum autem ſacci ipſa culpa. ergo culpa originalis eſt in ipſo paruulo. Et ſuper illud psͣ. In iniquitatibus conceptus ſum ⁊ in peccatis concepit me matermea. Gloſa. Nemo naſcitur niſi trahens penam ⁊ meritum pene: niſi tu qui de ſpirituſancto conceptus es. ergo cum trahatur illud quod eſt originale erit culpa. hocenim eſt meritum pene. ¶ Ad quod dicendum. ꝙ originale habet vtrumqꝫ in ſe. ⁊ culpam ⁊ penam. culpa eſtcarentia debite iuſticie. ſiue deformitas quedam qua ip̄aanima deformatur. concupiſcentia v̓o eſt ipſa pena quein paruulis dicitur concupiſcibilitas. in adultis v̓o dicitur concupiſcentia actu. ¶ Ad uilld quod obijcitur incontrarium. ꝙ non eſt culpa nec pena ſed tm̄ reatus ideſt obligatio ad penam. Dicendum eſt. ꝙ non eſt ſimilein lege eterna ⁊ lege temporali. In legę enim temporalipunitur proles pro peccato parentis. In lege v̓o eternapunitur homo pro peccato quod ſuum eſt ratione perſone vel nature. Unde Auguſtinus in libro retracta. nonnulli homini ſed nature dixi peccata nocere niſi ſua. lexenim temporalis punit temporaliter ⁊ ex parte carnis.lex d̓o eterna punit eternaliter ex parte anime. pro eoquod eſt ſuum peccatum vel quaſi ſuum. ¶ Ad ſcd̓m v̓odicendum. ꝙ licet peccatum originale ſit concupiſcentia. non tamen eſt tm̄ pena. cum enim dicitur peccatumoriginale eſt concupiſcentia: materialis videtur eſſe predicatio. formalis autem cum dicitur macula ſiue deformitas ex origine primorum parentum contractam. Hugo tamen de ſancto Uicto. dicit. Concupiſcentia ſpiritꝰinordinata eſt culpa. concupiſcentia carnis pena ⁊ culpa. pena precedentis culpe. ⁊ culpa ſubſequentis pene.¶ Ad tercium dicendum. ꝙ illud quod dicit Hugo. intelligitur de originali peccato ratione pene. cum queritur quid ſit originale peccatum ⁊cͣ. Illud v̓o quod premittit dicens. Hoc vicium originis naturam inficit.poteſt intelligi de originali culpa. ¶ Ad quartum v̓odicendum ꝙ illud ꝙ dicitur. v. ad Romanos ſuper illudſicut per vnum hominem ⁊cͣ. de peccato originali loquitur ratione pene que eſt concupiſcentia. ¶ Illa v̓o queobijciuntur ꝙ peccatum originale ſit culpa. non excludunt quin ẜm aliquid ſit culpa ⁊ ẜm aliud pena. ratione enim carentie iuſticie originale peccatum poteſt diciculpa. ratione concupiſcentie poteſt dici pena. ¶ Ad vltimum d̓o dicendum. de eo qd̓ videtur Hugo dicere. ꝙ illud quod illi fuit actuale nobis eſt originale. Dicendum eſt ꝙ hoc dictum eſt per cauſam. non enim per eſſentiam actuale peccatum ipſius ade eſt noſtrum originale. ſicut enim differunt ſubiecta. ita differunt peccataſed per cauſam poteſt dici ꝙ actuale pct̄m illius fuit cānr̄i originalis.