Que ſtio.cxxj.

tione ex ꝑte aīe haberet ip̄a paritatē. nihilominꝰ ex conditōne ex ꝑte corporis habuit quādaꝫ a viro dependentiam. ſed nō exprimebat̉ ibi ſubiectio penalis. qua velitnolit ſubiecta ſit viro. huic aūt ſubiectōni penali nō repuguat ſubiectō voluntaria obedientie. Illud em̄ quodfuit neceſſariuꝫ ex ordine iuſticie diuine poteſt fieri voluntariū. ⁊ ſic de neceſſitate faceret virtutem. ⁊ tūc erimeritorium. Nec repugnat ꝙ ſit penale qd̓ em̄ ſenſualitati vel ratōni ſequenti ſenſualitatem eſt penale rationirecte. potuit eſſe voluntariū ⁊ meritoriuꝫ ſi aſſit gratia.¶ Ad ſequens v̓o dicendum. ꝙ licet ex improba voluntate contingat aliquaꝫ mulierem dominari viro. hoc tamen non eſt ẜm ratōnem ſexus. ſexus em̄ debet eſſe ſubiectus. ⁊ agendo contra iuſticiā diuinā peccat mulier q̄dominat̉. ¶ Ad vltimū dicendū. ꝙ recte poſtꝙͣ dictū eſtin dolore paries filios. ſequitur ip̄e tui dominabit̉ ⁊ erittui conuerſio ad virum. ad oſtendendū ꝙ licet filios habeat ꝑ quos poſſit extolli. nihilominꝰ debet conuerti advirum vt eius ſequat̉ voluntatē. Preterea intelligat ſe.nō habuiſſe ex ſe prolem ſed a viro. ⁊ neceſſitatē in educatione prolis ꝑ virum eſſe ſupplendam. Exponit auteꝫugū. moraliter ſic. Illa pars anime que carnalibꝰ gauijs tenetur cum aliquā malam conſuetudinem volensvincere: paſſa fuerit difficultateꝫ ac dolorem. atqꝫ ita peperit conſuetudinem bonam. cautius ⁊ diligentius obtemperat tanꝙͣ viro. ⁊ ipſis quaſi erudita doloribꝰ conuertitur ad ratōnem. ⁊ libenter ſeruit iubenti. ne iteruꝫin aliam ꝑnicioſam defluat conſuetudinem.Deinde queritur .§. ij.de pena hominis que pene diſtinguūtur in gen. cū dicitquia audiſti vo. vx. tue. ⁊ comediſti de ligno de quo preceperam tibi ne comederes: maledicta terra in oꝑe tuo⁊cͣ. Signatur autem ibi plures pene. quedam em̄ ſunt īablatione boni. ⁊ quedam pene ſunt in impoſitōne maliIn ablatōne boni cum ſubiungit̉ videte ne mittat fortemanum ſuam ⁊ ſumat de ligno vite. In impoſitōne mali cum dicitur. maledicta terra in opere tuo. Ablatō v̓oboni dicit̉ ꝙͣtum ad cauſaꝫ conſeruatōnis vite. ꝙͣtuꝫ adlocum voluptatis. Primū eſt impotentia ſumendi de ligno vite ꝓpter prohibitōeꝫ. Secūdum eſt expulſio de loco voluptatis. Terciū prohibitō reditus cū dicit̉. eiecitadam ⁊ collocauit ⁊cͣ. Prima pena ex ꝑte corꝑis. ſecunda ex ꝑte anime. voluptas em̄ ex ꝑte anime attendit̉. tercia ex ꝑte totius. Etum aūt ad potentiam mali diſtinguūtur pene. tum in vita. tum in morte. cum dicit̉ donecreuertaris in terram. ¶ In vita d̓o diſtinguit̉ ꝙͣtum adinitium ſuſtentatōnis. ꝙͣtum ad progreſſum. ⁊ ꝙͣtum adconſūmatōeꝫ. ꝙͣtum ad initiū cū dicitur. maledicta terra in oꝑe tuo. in laboribꝰ ⁊cͣ. ꝙͣtum ad ꝓgreſſum diciturſpinas ⁊ tribulos germinabit tibi. ꝙͣtum ad conſūmationem cuꝫ dicit̉. comedas herbas terre ⁊ in ſudore veſceris pane tuo. In primo laborandi difficultas que eſt excolendo terrā. In ſcd̓o infructibilitas cum dicit̉ ſpinas⁊cͣ. In tercio victus parcitas ad quem victum alia duotendunt. ¶ Pena v̓o que reſpicit mortem duplex eſt. moriendi neceſſitas. ⁊ incineratio. Incineratio notat̉ cumdicitur donec reuertaris in terra de qua ſumptus es qꝛpuluis es ⁊cͣ. ipſa mortalitas .ſ. moriendi. neceſſitas nōtatur ꝑ tunicas pelliceas quibꝰ erant induti. ⁊ hoc apparet ꝑ hoc ꝙ dicitur ecce adam factus eſt quaſi vnꝰ exnobis ſciens bonū ⁊ malū. ſciens quaſi ꝑ exꝑientiaꝫ bonum vite ⁊ malum mortis. Sciebat em̄ quid eſſet viuere. Sciebat em̄ ꝑ exꝑientiam mortem quā prius ſciebatper ſcientiam nodum ꝑ exꝑientiam illud tamen qͣſi irriſorie dictū eſt. in cōmemorationē p̄cedentis pct̄i. ¶ Sꝫpōt queri ꝓpter quid cum aſſignat̉ pena ip̄ius a deo ratio ꝑ̄mittit̉. cum aūt aſſignat̉ pena eue nō p̄mittit̉ ratō.¶ Ad qd̓ dicendū eſt. ꝙ dyabolo temptanti ꝑ ſerpenteꝫdatū eſt pena p̄miſſa ratōne. ⁊ ip̄i viro. in vtroqꝫ em̄ prī

cipalit̓ vigebat ratō vt īmediate ſe hn̄s ad deū. In genēem̄ angeloꝝ lucifer īmediate habebat ſe ad deum tanq̄principiū viarū. In genere v̓o hominū īmediate adamtanꝙͣ primꝰ homo. ⁊ ideo cū ratōne viriqꝫ infligit̉ penaiſti quia ſuggeſſit tranſgreſſionē mandati. illi quia ꝑpetrauit ex ſuggeſtione tm̄. vnde ex ip̄is verbis exprimentibus penā patet maius eſſe peccatuꝫ dyaboli. dicit̉ em̄maledictus eris facta ꝯuerſione ad dyabolū. facta conuerſione ad adam dicit̉ maledicta terra in opere tuo.Deinde queritur .§. iij.ratione eius ꝙ dicit̉ maledicta terra in opere tuo. ꝓpt̓quid terra maledicatur. cum ip̄a non deliquerit ſed ip̄eadam. ¶ Preterea ſupra alia elementa quare non cecidit maledictio. cum ipſe homo compoſitꝰ ſit ex quatuorelementis qui peccauit. ¶ Preterea grauius fuit peccatum hoc ⁊ damnoſiꝰ quo peccauit adam ꝙͣ quo peccauitchaym. ſed ꝓ peccato chaym infligit̉ pena a domino cūdicitur. maledictꝰ eris ſuꝑ terram. ¶ Ad quod dicendūꝙ licet terra nō peccauerit in ſe. nihilominꝰ maledictiocadit ſuꝑ terrā. qꝛ homo ꝯuerſus eſt ad terrā .ſ. ad delectationem fructus qui erat ex terra peccauit. ⁊ hoc aſſignatur ratio quare tꝑe ieiunij fuit abſtinētia a carnibꝰaīaliuꝫ que nutriunt̉ in terra. nō aūt a carnibꝰ piſciumqui nutriunt̉ in aquis. Etſi obijciatur de volatilibꝰ queoriginē habuerūt ex aquis. dicendū eſt ꝙ nutrimentumſuū accipiūt ab his que oriunt̉ a terra ꝑ ſe. ⁊ nō ẜm accidens. Beatꝰ tn̄ augu. ꝑ maledictōeꝫ terre dat intelligeremaledictōeꝫ concupiſcētie que ꝓuenit ex ꝑte inferiori .ſ.carnis. ¶ Ad ſcd̓m v̓o dicendū. ꝙ maledictō facta terre⁊ nō alioꝝ elementoꝝ ꝓpter hoc. ꝙ mediante fructu terre ꝓhibito ⁊ inclinatōne ad iſtud factū eſt peccatum. licet ergo homo compoſitus eſſet ex quatuor. nō tn̄ inclinatio ad delectabile in alijs traxit hominē ad peccatuꝫ¶ Ad tercium v̓o dicendū ꝙ aliter fuit de chaym ⁊ adāchaym em̄ quodāmodo imitatus eſt dyabolum in peccato ſuo. ex inuidia em̄ ꝑpetrauit homicidiū. ſic ⁊ dyabolus vt dicit Alchuinꝰ. ⁊ ſumit̉ ex illo verbo. viij. ioh̓Ille erat homicida ab initio. ⁊ ideo ſicut dictum eſt dysbolo in ſerpente maledictꝰ ⁊cͣ. ita dictum eſt chaym maledictꝰ eris ſuꝑ terrā. Ade v̓o dictū eſt maledicta terrain oꝑe tuo. vt notat̉ ꝙ ortū habuit pct̄m ex concupiſcertia ſenſuali. que per terram deſignatur.Deinde queriturᵐ. §. iiij.ſuꝑ eo ꝙ dicit̉ in laboribꝰ comedes ⁊cͣ. Non em̄ omnibꝰdatur iſta pena. multi em̄ comedunt ⁊ non in laboribꝰ.¶ Preterea ẜm hoc qui ſunt in vita contemplatiua nonhaberent iſtaꝫ penam. non em̄ ī laboribꝰ comedunt ⁊cͣ.¶ Ad quod dicendū eſt. ꝙ pena eſt ꝯmunis. nullꝰ em̄ ēqui comedit ex ea niſi precedente labore in ſe vel in alio.Contemplatiui etiā comedūt ex ea vel ex laboribꝰ quoshabēt in actiua vel qui habent̉ ab alijs. Pret̓ea tota vita iſta ē in labore ꝯſtituta. ẜm illud. v. iob. homo naſcit̉ad laborē ⁊ auis ad volatū. vnde nō ſemꝑ neceſſe ē ꝙ labor ſit in excolendo terrā. ſed ꝙ labor ſit in vita temporali. Alia tn̄ lr̄a eſt que dicit. in meroribꝰ manducabisex illa. vbi notat̉ ꝙ in iſta ſemꝑ debet eſſe afflictio. Alittamen exponit augu. moraliter dicēs. hocipſum quodhac vita quiſqꝫ natus eſt. difficultatē habet inueniendoveritatis ex corpore corruptibili. ẜm illud. ix. ſapientie.Corpus quod corrumpit̉. aggrauat animam.Deinde queritur .§. v.ſuꝑ hoc ꝙ dicit̉. Spinas ⁊ tribulos germinabit terra⁊cͣ. videt̉ em̄ ꝙ hec pena nō tm̄ ſit maris ſed etiā femineꝑ ſpinas em̄ ⁊ tribulos ſignant̉ punctōnes peccatorumque ex mundo vel carne ꝓueniūt. he auteꝫ non tm̄ ſuntin maſculo ſed in femina. ¶ Sed reſpondendum eſt. ꝙad virum magis refertur iſta pena. propter hoc. ꝙ vi-