¶ Qd̓ concedēduꝫ eſt. vnde dicendū eſt ꝙͥ mors non eſtpena īflicta ip̄is pͥmis parētibꝰ ⁊ accipiētibꝰ exēplū malitie ab eis: ſed his qui deſcendūt originaliter ab eis trahentes culpam originalem ⁊ penam. hi aūt ſunt tam boni ꝙͣ mali. boni em̄ licet liberent̉ a culpa originali. nontamen a pena mortis. vnde augu. Si a peccati vinculoꝑ mediatoris gratiā ſoluūtur infantes mortem illā ꝑpeti poſſunt. que animā ſeiungit a corpore. in ſcd̓am v̓o ſine fine penalem liberati a peccato obligationē nō tranſeunt. ¶ Sed pōt eſſe queſtio cū boni liberētur ꝑ gratiaꝫxp̄i a vinculo peccati quare nō liberātur a pena peccatiſcꝫ mortē. Ad quod rn̄det aug. ad hoc relinꝗt aīe exꝑimentū ſeꝑatōnis a corꝑe ablato iam crimīs nexu ne ip̄afides eneruet̉: ſed regeneratōnis ſacramentū ꝯtinuo ſequeret̉ corꝑis īmortalitas. Item in martiribꝰ nulla eētvictoria nulla gloria. qꝛ nec ibi eſſet certamē ſi poſt lauacrum regeneratōnis ſancti nō poſſent ꝑpeti mortē corporalem. cum paruulis ante baptizandis quis non adxp̄i gratiam propterea curreret ne a corpore ſolueretur⁊ ita non inuiſibili premio probaretur fides: ſed nec fides eſſe ſtatim ſumendo mercedem.¶ Nembrū octauūCtauo querit̉ quando debet dici pena. arante morteꝫ. an in ip̄a morte. an̄ poſt? Adquod ſic. poſt morte nō videt eſſe pena cūiam ſit tranſacta. pena aūt eſt cū ē ſenſusrei triſtabilis in ip̄a aūt morte cū eſt ſeꝑatio aīe a corꝑenō eſt ſenſus rei triſtabilis. ergo ſi eſt pena. eſt ante mortem. Sed ante mortē eſt vita. vita em̄ ⁊ mors immediate ſunt oppoſita. ergo tūc nō eſt mors. ¶ Ad quod dicēdum. ꝙ in ipſa ſeꝑatione aīe a corpore dicit̉ mors penacorꝑalis. Illam em̄ ſentit ipſa aīa a qua corpus ſeꝑatuſeꝑatio v̓o dicit̉ dupliciter. vel cū primo nō exiſtit aīa incorpore. ⁊ tūc eſt ſenſus rei triſtabilis in p̄ſenti. vel cū eſtin ſeꝑando. ⁊ tunc eſt ſenſus ⁊ hoc modo dicit̉ mors eſſein moriente. Alio v̓o modo dicit̉ eſſe in mortuo. vita gͦ ⁊mors prout dicitur mortui immediate opponūtur. vitav̓o ⁊ mors prout dicitur morientis alio modo opponuntur. Nam vita pōt dici dum eſt in quiete. cum aūt tēditad nō eſſe. nō eſt in quiete. ſed dicitur mors morientis.¶ Nembrū nonuꝫOno querit̉ qualiter pena peccati conuera eſt in vſum iuſticie ⁊ pena vicij in vſumvirtutis. Ad quod ſic. mors malū eſt. etſibonū eſt in ratōne pene. Sed vt eſt in ratione pene reſpīcit ad illud qd̓ p̄ceſſit .ſ. peccatū. hoc aūtmodo nō eſt inſtrumētum iuſticie. vt ẜm quā homo mereatur. pena em̄ ẜm ꝙ hmōi eſt. eſt inuolūtariuꝫ. inſtrumentū v̓o iuſticie ẜm ꝙ ex ea eſt meritū eſt voluntariuꝫergo illo modo nō dicetur mors inſtrumētuꝫ virtutis ſiue iuſticie. ¶ Preterea pena reſpicit ad p̄teritum. meritum v̓o reſpicit ad futurum. nō ergo illo modo dicit̉ inſtrumentū ad merendū. ¶ Item mors in ſe malū eſt. malum aūt ꝑ ſe non ordinat ad bonū meritoriū. ergo morsꝑ ſe non ordinat ad bonū meritoriū. Sed quo vtitur virtus vel iuſticia eſt per ſe in bonum meritoriū. ergo morsnon eſt hmōi. ẜm ꝙ malum nō ergo mors eſt in vſum iuſticie vel virtutis. ¶ Contra. bono contingit bene vti etmale vti. lex em̄ bonum eſt. ⁊ ea cōuenit bene vti ⁊ malevti. ergo a contrario malo pene cōtingit ⁊ bene vti ⁊ male vti. ſicut accidit de concupiſcentia quā quis pōt malevti ⁊ bene vti. bene em̄ vtitur qui concupiſcētiam refrenat. male vtitur qui concupiſcentiā relaxat. vnde augin li. de baptiſ. paruuloꝝ. Male vtitur malo cōcupiſcētiam relaxans adulterio. bene vtitur malo concupiſcentiam reſtringens a cōnubio. eodem modo morte contingit vti ⁊ bene ⁊ male. bene cum pro fide vel iuſticia ſuſtinetur. malo cum ad flagitium impellitur vel pro cauſa

inhoneſta ſuſtinet̉. ¶ Ad quod dicendū. ꝙ morte eſt vtibene. cum ꝓ honeſta cauſa ſuſtinet̉ ⁊ neceſſaria. ⁊ licemors vt pena ſit inuolūtariū: ſuſtinere tn̄ illā eſt voluntariū. ⁊ hoc eſt vſus virtutis vel iuſticie generalis. Cuꝫergo querit̉ ẜm quā ratōeꝫ ordinat̉ ad meritū. dicendūeſt ꝙ ordinat ad meritū ꝓut cadit ſub voluntate. etſi reſpicit qd̓ futurū eſt. ⁊ licet ſit malū tn̄ eo contingit benevti. Unde aug. Mali male lege vtuntur ꝙͣuis ſit bonuꝫboni v̓o morte bene vtuntur. ꝙͣuis mors ſit malū.¶ Mlēbruꝫ decimūAbita conſideratōne de penis generalibꝰprimoꝝ parentū. dicendū eſt de penis ſyſcialibꝰ. Et primo agit̉ de penis peccati exarte mulieris. ſcd̓o ex ꝑte viri. ſic em̄ ordinātur in gen. Et ponūtur tres ex ꝑte mulieris. multiplicatio erunarū in multitudine conceptuū. dolor ī partu. ⁊ ſubiectō ſub poteſtate viri. Eſt eniꝫ duplex vis aīecognoſcitiua. ratōnalis ⁊ ſenſibilis. ꝙͣtum ad ratōnalēſumitur pena ſubiectōnis: ꝙͣtum ad ſenſibilem duplepena. vna ẜm multitudinē. cum dicit multiplicabo erūnas: altera ẜm magnitudinē cum dicit in dolore paries.vel aliter indiuiduū ad duo tendit. ad conſeruatōeꝫ ſuiẜm tempus de terminatū. ad conſeruatōneꝫ ſpeciei ſimpliciter. multipliciter v̓o dicit̉ ſexus paſſiui. Iuxta autivtrūqꝫ contrahit ex peccato penā. nam iuxta actū generationis qui eſt ad conſeruatōeꝫ ſpeciei. duplicē penamtrahit. in portando fetum ⁊ parturiendo. quoꝝ vnū ꝑtinet ad ꝓgreſſum: alterū ad conſumatōeꝫ in initio v̓o eſtde lectatio ⁊ ibi videtur eſſe ſine pena. ⁊ fortaſſe hoc voluit deſignare nomine conceptus. vel hoc tacuit proptedelectationeꝫ in qua non videtur eſſe pena. Ex parte v̓oactus qui eſt ad conſeruationem indiuidui cum bonumſit libertas faciendi quod ſibi eſt expediens. malum peroppoſitum eſt ſeruitus. ſubeſſe alterius dominatōni neceſſario. ⁊ hec eſt illa pena que deſignatur cum dicitur.ſub poteſtate viri eris. ¶ Sed poteſt queri ſi multiplicatio erumnarum in conceptibus ⁊ dolorum in partubus contingit pecoribus. ⁊ in illis ſicut dicit auguſ. eſthec mortalitatis conditio potiꝰ ꝙͣ pena peccati. nō ergvidetur ꝙ iſtud ſit pena peccati in mulieribꝰ. ¶ Ad qd̓reſpondet augu. in li. ꝯtra maniche. dicens. pōt fieri ꝙin femīs hominū mortaliū corpoꝝ ſit iſta cōditio: ſꝫ hoceſt magnū ſuppliciū. ꝙ ad iſtam corpoꝝ mortalitateꝫ exilla īmortalitate veniūt. ⁊ ſic eſt differetia ī femīs hoīm⁊ in pecoribꝰ. Addit etiā augu. aliā queſtionem ꝑ hoc ꝙponit alia lr̄a dicens. Multiplicabo dolores atqꝫ ſuſpiria in huiꝰ vite calamitate. ꝑ hoc em̄ videt̉ deſignarenon loquatur de multiplicatōne miſeriarum ratōe cōceptuum: ſed de multiplicatōne miſeriarum in tota vitamortali. ſed hec pena non videtur propria mulieribusꝯmunis em̄ eſt viris. ergo non ſic generaliter intelligendum eſt niſi de doloribꝰ ⁊ ſuſpirijs ratōne conceptuum..§. j.Deinde queriturratōne illius pene qua dicitur. ⁊ ſub viri poteſtate erividetur em̄ non eſſe pena ſed eſſe ex conditōne ſexus. formata enim fuit de latere viri. ergo ſumpſit ab ip̄o orinem tanꝙͣ a principio. conueniebat ergo ei ſubeſſe ex cōditione. ¶ Preterea. ſi ex neceſſitate iuſticie ſunt ſubdte viris. ad quid ergo dicit apl̓us ad ephe. Mulieres viris ſubdite ſint cum voluntarium diuidatur contra penale. ¶ Item videtur in multis mulieribus ꝙ non ſubiecte ſunt viris ſed dominētur ip̄is. ¶ Preterea ẜm aliatranſlationem. poſtꝙͣ dictum eſt in dolore paries ſequit̉erit tibi conuerſio ad virum tuum. ⁊ ip̄e tui dominabit̉.videtur em̄ contrariū. quaſi em̄ dignitateꝫ ſibi additamcredunt. cū mulieres ſunt ⁊ plerūqꝫ ſuꝑbiores exiſtaſit.quid eſt gͦ ꝙ poſt ꝑtū in dolore dicit̉. ꝙ erit tibi cōuerſioad virum tuum. ¶ Ad quod dicendū. ꝙ licet ex condi-