Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.cxxj.

is. ergo de morte corꝑis hoc intelliquitur de mortegebatur. Sidet̉ melius intelligat̉ de morte gehenne vel in aīa vel in corpore. illa em̄ eſt pena ſe debita mortali peccato pͥmo mortali pͥmo debita. Sꝫcontrariū videtur dicitur in quacūqꝫ die come. morte mori. neqꝫ em̄ tunc cum comedit mortuus fuit mortenature nec morte gehenne: ſed tm̄ morte culpe. ergo demorte culpe videtur intelligi. vtrūqꝫ verbum ad ideꝫtempus videtur referri. Ad quod poteſt reſponderiper hoc dicit augu. ſuper Gen̄. diſtinguens quatuorgenera mortis. Prima eſt mors culpe. Secūda eſt quaꝫdicimus mortem nature. ſcilicet pene in preſenti. Tercia eſt mors anime quā patitur cum exit de hoc corpore.QQuarta eſt cum anima receperit corpus in igneꝫ eternum poſt iudicium mittitur. Dicit ergo conſequēter.ad primam mortem tres alie ſequūtur. ex quo innuit.non intelligatur tm̄ de morte nature: ſed de alijs conſequentibus. non de morte culpe. illa em̄ eſt cauſa. Neceſt hoc contrarium quod dictum eſt. illo die eos non eſſemortuos. licet em̄ eo die non eſſent mortui. erant tamenillo die morti obligati. morti pene ex parte corporis primo. conſequēter morti pene ex parte aīe. tercio mortīiuncti. vnde ſenſus eſt. morte morieris .i. morte obligatus es. vel mortis reatus incurres. quia vero omnes inadam erant ẜm corpus. non erant in eo ẜm animam:ideo quodam loco augu. de morte corporis ſic exponit.vt intelligatur tamcito moriebantur. ꝙͣcito comederunt. dicit em̄. ꝙͣuis annos multos poſtea vixerunt: illotamen die mori ceperunt. quo mortis legem qua in ſenium veteraſcerent acceperunt. idem dicit beatꝰ grego.in li. mora. ix. Quo attingit vetitum pertulit decurſum. offenſo creatore cepit ire cum tempore. ſtatu immortalitatis amiſſo: curſus mortis mortalitatis eum abſorNembrū quintūUinto queritur vtrum mors ſit a deo.ſic videtur per dicitur. xj Ecc̄i. Mors vita a domino deo eſt. Quod exponit augu. in li. retract. Malorū pena que a deoeſt. malum quidem eſt malis. ſed in bonis operibus deieſt: quoniam iuſtum eſt vt mali puniantur. Item augu. mors vita a domino deo eſt. vita .ſ. a donāte: morsab ipſo iudicante. Contra videtur in yponoſticon.Uide mortem non a deo auctore ſed per errorem vite veniſſe hominibus in paradiſo delitiarum poſitis. Sapien. ij. Deus mortē non fecit ſed impij manibus verbis acquiſierunt eam. Item ſi deus autor mortis eſt.letari debet in occaſu viuoruꝫ tanꝙͣ in opere ſuo bono.ſcriptum em̄ eſt. Letabitur dominus in operibus ſuis. Item ſi deus mortem fecit cur xp̄c mortuuꝫ fleuit ẜmcarnem. non em̄ quod ipſe fecerat dolere debuit. Iteꝫxviij. ezech̓. dicit dominus. Nolo morteꝫ peccatoris ſedvt magis conuertatur viuat. Si ergo auctor eſt dominus. cur dicendo nolo eam repellit a peccatore. patitur quod ſuum eſt remanere. Item quicquid deumfeciſſe dicimus habet eſſentiam. ſed mors non habet eſſentiam. ergo mors non eſt a deo. Ad quod dicendūẜm augu. in li. retract. deus non eſt autor mortis niſiinꝙͣtum eſt pena. hoc eſt quod dicit mors eſt ab ip̄oiudicante. hoc etiam explanat in queſtionibus ve. teſta.Non deus inuentor mortis ē ſed iudex. quia mortis autor peccator eſt. quomodo ergo deus poterat facere mortem qui neſciebat peccare? Sed dum peccatuꝫ retribuitab ipſo dicta eſt eſſe mors cum non ex ipſo ſit. ſed ex eoqui peccauit. Ad obiectum autem in contrarium patet qualiter reſpondendū eſt. non em̄ deus eſt autor mortis non per peccatum fecit mortem. ſed dicitur bonuꝫopus dei inꝙͣtum eſt pena pro peccato inflicta. autem dicit̉ in li. yp̄o. ſi deus eſt autor mortis letari de-

bet in occaſu viuorum tanꝙͣ in opere ſuo. habens inconueniēti mors ſit opus dei. Dicendum eſt morshabet duplicem reſpectum. vnum reſpectuꝫ ad ip̄m peccatorem vel ad ip̄m dyabolum: cuius inuidia mors intrauit in orbem terrarum. ex illa parte non dicit̉ eſſemors a domino tanꝙͣ autore. em̄ agit aliquid ad qd̓ſequatur mors. Si v̓o fiat ſermo de morte ẜm refert̉ad iuſticiam dei. quod inflictum eſt a domino peccatoiuſtum eſt. quod iuſtum eſt bonum eſt. ẜm hoc mors ēa deo in ratōne pene. Ad illud v̓o quod obijci poſſet. mors aliquid agere dicitur vel corrupere vel damnare. iſta autem non niſi ad aliquid referunt̉. quod autemaliquid eſt a deo eſt autore. ergo mors eſt a deo autore.Reſpondet augu. cuꝫ de morte hec omnia dicunt̉ ad autorem mortis per quem priuatio vite facta eſt .ſ. dyabolum referuntur. ip̄e em̄ que ad morteꝫ pertinent: aut facit dum captiuat perimit: aut patitur dum vinciturdamnatur. opera em̄ mala que vicia dicuntur actꝰ ſuntnon res. que tanꝙͣ per ſe agere aliquid dicuntur: cuꝫ ea per ea totum agat dyabolus.Nlęmbrum ſextuExto queritur vtrum ſit pena tm̄ primoꝝparentum. an aliorum ab ip̄is deſcendentium. Et videtur tm̄ debeat eſſe pena illorum. eis facta fuit illa prohibitō ſicutpatet per verbuꝫ eue dicentis. De fructu eſt in medioparadiſi p̄cepit nobis deus ne comederemꝰ ne tangeremus. ſed quibꝰ fuit p̄ceptum. eorum fuit inobediētiaſi tranſgrederent̉: non alioꝝ. ergo primoꝝ parentumtm̄ fuit inobedientia. ſed quoꝝ eſt culpa eorum eſt penaper ſe. ergo mors fuit tm̄ pena primorum parentū.tra beatus grego. in li. moral̓. Nos in primo homine adn̄o recedentes. a paradiſi gaudijs repulſi. in hac viteerūna mortalis cecidimus. Item augu. in li. de eccle.dogma. Omniū hominū erit reſurrectio. ſi omniū erit.ergo omnes moriunt̉. vt mors in adam data omnibꝰ filijs eius dominabit̉. Ad quod dicendū. ꝓhibitō illa data fuit ip̄i ade homini qͣſi vl̓i cauſaliter loquendo principio oīm hominū. in eo em̄ materialiter erantomnes homines ſiue ſemīaliter. vnde omnes in ip̄o peccauerūt ẜm qd̓ dicit apl̓s ad Ro. Et Anſel. in li. de originali peccato. Quoniā humana natura que ſic erat inadam tota. vt nihil de illa extra vnū eſſet peccando. ſineomni neceſſitate deum exonorauit. vnde per ſe ſatiſfacere potuit. Ex quo accipit̉. mors ꝯmunis debeatpena. non tm̄ ade eue: ſed illorum qui nati ſunt ab ip̄ispeccatoribꝰ. vt tamen perſone erant illi ſoli preceptū domini ſunt tranſgreſſi. non autem filij eorum. pena ergoextenditur ad eos qui ab ip̄is deſcenderūt. inꝙͣtum abipſis deſcenderūt vt peccatoribꝰ. Membrūſeptimū Eptimo querit̉ ſi ſit pena deſcendentiumab ip̄is tm̄ maloꝝ an̄ etiā bonoꝝ. Et videtur tm̄ maloruꝫ. mali em̄ fuerunt ſuntimitatores paterni ſceleris. boni v̓o inꝙͣtum hmōi. ergo pena ſequat̉ culpam mors debereteſſe tm̄ maloꝝ. Item primi parētes ſi ſtetiſſent in bonitate non fuiſſent ꝑpeſſi mortem eadem ratōne em̄ filijeoꝝ niſi peccarent non deberent ꝑpeti mortem. ſed borſunt hmoi. ergo mors debe̓t eſſe pena bonoꝝ.tra augu. in li. de ciui. dei. fatendum eſt primos homīespeccatores ita fuiſſe morte mulctatos. vt quicquid eorūſtirpe eſſet exortum eadem pena teneretur obnoxium. Item in primo homine natura humana viciata atqꝫmutatā eſt. vt repugnantem pateretur in membris inobedientiam concupiſcendi et obſtringeretur neceſſitatemoriendi. atqꝫ id quod vicio penaqꝫ factus eſt. hoc inalijs faceret. id eſt obnoxios peccato mortis generaret.