Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.cxx.

ſe deo auerſus eſt irremiſſibiliter. homo v̓o ratione carnis habuit inclinatiuum trahens ip̄m ad inferius. liceteſſet in ſublimiſſimo ſtatu innocentie ex parte ſpūs.ſi auertit ſe a deo. auerſus eſt remiſſibil̓r. non redeatomnino ad illum ſtatum innocentie. ſꝫ pt̄ redire gr̄amad meliorem. Nlembrum ſextuExto querit̉ vtrum Adam potuit peccarevenial̓r pͥmo. ſic videt̉. qꝛ eandem poſſbilitatem habuit Adam in pͥmo ſtatu quāmodo habemus. ſꝫ modo poſſimus peccarevenial̓r. ipſe tunc potuit. Item Eccͣi. vij. Deus abinitio fecit hominem rectum. ſed rectitudini opponiturcuruitas minor maior. qd̓ autem rectum eſt ſi exeat aſua rectitudine. citius pt̄ inclinare in minorem curuitatem ꝙͣ maiorem. ſꝫ minor curuitas eſt in pct̄o veniali ꝙͣ inmortali. citius pt̄ fieri declinatio in veniale a ſtatu innocentie a quo erat rectitudo ꝙͣ in mortale. adaꝫ in ſtatu innocentie magis potuit peccare venial̓r ꝙͣ mortal̓r. Item pct̄m pͥmum qd̓ erat in ſpū rōnali ꝓpter ordinationem ad carnem. licet eſſet mortale in ſe: tn̄ factum veniale .i. remiſſibile. qd̓ non fuit in dyabolo: vbi nulla fuit ordinatō ſpūs ad carnem. cum iſte due dr̄e pct̄m ſintmortale veniale. non ſint vbi ſpūs ſeꝑat̉ a carne ſedvbi ſpūs coniungitur carni. ergo hoc eſt propter ordinem ſpūs ad carnem. ſed iſta ordinatio ſpiritus ad carnem fuit in ſtatu innocentie. in ſtatu innocentie potuit eſſe veniale mortale pct̄m. potuit venial̓r peccare. Contra in ſtatu innocētie erant ordinate vires aliemotiue ſub ratōne. ita non egrederēt̉ a ſua rectitudineniſi ratō egrederet̉. ſed egredere non potuit a ſua rectitudine niſi mortale pct̄m. non potuit venial̓r peccare pͥmo. Item nondum verſatum erat ſtratuꝫ in infirmitate vt caro concupiſceret aduerſus ſpm̄. ſꝫ ex ꝯcupiſcentia carnis ſequit̉ veniale pct̄m. non tūc potuit venial̓r peccare pͥmo. cum nulla eſſet repugnantia ex partecarnis. Item primus motꝰ qui magis eſt veniale peccatum ſurgit ex fomite. ſed fomes ſecutus eſt peccatumꝙͣ pena peccatū. natura ergo exiſtente incorruptatuit homo peccare primis motibꝰ. ita ſimiliter alijspeccatis venialibꝰ eadem ratione. non ergo potuit peccare venialiter primo. Ad quod dicendum. aliudeſt dicere homo primo potuit peccare venialiter.homo potuit peccare venialiter primo. Cōcedendum ēautem homotuit primo peccare venialiter. hocſoluendum eſt quod primo obiectum eſt. eadem enim eſs nunc que primo ſed aliter diſpoſita. ita efuit primo diſpoſita vt pͥmus egreſſus a rectitudine poſſit eſſe mortalis poſſit eſſe venialis. Ad ſecundum v̓odicendum. licꝫ curuitas ſit in actu venialis peccati ꝙͣ in acortalis. facilius ſit modo egredi in veniale ꝙͣ mortale. tunc tamen rōne ſtatus fuit prior egreſſus ad mortale peccatuꝫ ꝙͣ ad veniale. eo omnes viresregebantur ſuperiori parte rationis. ipſa ſub deo ordnabatur. Sed adhuc poteſt dubitari ꝓpter veniale peccatum poteſt ſtare cum gratia gratum faciente perquam anima habet rectitudinem. mortale autem poteſt. cum ergo anima eſſet tunc in rectitudine. magis videtur potuit peccare primo venialiter ꝙͣ mortaliter.eo peccando venialiter non amitteret rectitudinemeſt ex gratia. peccando autem mortaliter amitteret. Adquod dicendum. eſt duplex rectitudo. vna que eſt ex ſtatu innocentie. hanc non potuit ſeruare peccando venialiter. Eſt alia rectitudo que eſt ex gratia gratum faciente hec eſt in ipſa motiua ſuperiori. non in alijs viribꝰ perſe primo. hec poteſt ſeruari cum peccato veniali. inpeccato veniali egreditur inferior vis a rectitudine. licꝫnon egrediatur ſuperior. Prima ergo rectitudo innocentie eſt vniuerſalis in omnibꝰ viribꝰ. Secunda v̓o eſt in

ip̄a ratione in his que ſe obediunt rationi per ꝯn̄s. qꝛv̓o rectitudo innocētie habuit duplicē reſpectū ad deumſub recte ordinabat̉ ratio. et ad inferiores ſupra quasordinabat̉. ſemꝑ ſeruaret̉ illa pars rectitudinis que eſtad inferiores vires: ſi ſemꝑ ſeruata eſſet illa pars rectitudinis que eſt ſub deo. ideo primus egreſſus a rectitudine fuit mortalis. eo em̄ ratio non ſeruauit rectitudinem que erat ſub deo. ideo nec alie vires ſeruauerunt rectitudinem quā habuerūt ſub ratōne: ideo veniale peccatum ſecutū eſt mortale. Ad aliud v̓o dicendū. duplex fuit ordinatio ad carnem. vel ratōne nature vel ratione corruptōnis. in natura carnis ꝓpter ordinationeꝫnon ipſius ſpūs ad naturam carnis: non fuit peccatuꝫveniale. ẜm diuiditur veniale contra mortale: ſed dicebatur veniale .i. remiſſibile per penitentiam vel aliomodo. propter ordinationem v̓o ipſius ſpiritus ad naturam carnis corruptā. dicit̉ aliquod pctm̄ veniale ẜm veniale diuidit̉ ꝯtra mortale pct̄m. qd̓ eſt ip̄ius ſpūsſeꝑati a carne. nec primo modo nec ſcd̓o dicitur eſſe veniale. Membrum ſeptimumEptimo querit̉ de gradibꝰ peccati illiusdicitur em̄ ſuꝑ illud pͣs. Beatꝰ vir quiabijt in conſilio im. ⁊cͣ. Adam abijt a deo loco ſed diſſil̓itudine: cum perſuaſionedyaboli eue conſentiēs a deo receſſit. ſtetit: vetituꝫ pomum comedens in peccato eſt delectatꝰ. ſedit: ſe ſtulte excuſando culpā in creatore referendo in ſuꝑbiā eſtconfirmatus dicens. mulier quam dediſti mihi ſeduxitme. queritur ergo de illo verbo quod dicitur. conſentiens perſuaſioni a deo receſſit. videtur enim ex hocēhoc eſſet minus peccatum ꝙͣ pomum vetitum comedeꝫin gradibus enim peccati prior gradus eſt minus peccatum ꝙͣ ſecundus. ſecundus ꝙͣ tercius. Sed videturtrarium. in conſenſu enim illo non cohibuit euam prout debuit ſequendo voluntatem ipſius. credendo veniale eſſe peccatum ſi comederet: ſed hoc fuit maius peccatum ꝙͣ comedere de ligno vetito. ſequi enim voluntatem mulieris non cohibere voluntatem ipſius appetentis eſſe ſicut deus. eſt credere de mortali quod eſſꝫ veniale. cum ſciret eſſe prohibitum: maius eſt peccatuꝫ ꝙͣipſum comedere. ergo magis peccauit in primo gradu in ſecundo. Item videtur conſumatio peccati ſitipſa excuſatio. eo ibi eſt vltimus gradus. propterfit grauiſſimum. ſed pro grauiſſimo infligitur tanta pena.o pro excuſatione tanta fuit pena inflicta ade etſue poſteritati. Contra. excuſatio fuit peccatuꝫ intute interpretatiua. guſtatio v̓o fuit comeſtio ſiue peccatum in virtute que vtitur alimento. ſed hec propinquiorſe habet ad generatiuam ꝙͣ interpretatiuam. cum enimlingua in duo congruat opera: in guſtum et loquelam.guſtus propinquius ſe habet ad generationem ꝙͣ locutio. ſed ẜm generatiuam tranſfuſa eſt corruptio que fuitpena maxima huius peccati in preſenti. ergo magis videtur pena eſſe inflicta propter peccatum inguſtatumꝙͣ inlocutam. ita grauiſſimum dicitur peccatum quoguſtauit de pomo vetito. Ad quod dicenduꝫ eſt.ſentire eue potuit dupliciter. vel ad comedendum de pomo vetito. ſic fuit minus peccatum ꝙͣ ipſum comederevel potuit conſentire ei in appetendo ſimilitudinem deiin ſcientia. quēadmodum ipſa appetijt. ſic diceret̉ maius peccatuꝫ in comꝑatione appetibilis ad appetibile. ꝙͣcomedere de pomo vetito. non tamen ita damnoſum humano generi ex inobedientia: cum in comedendo dehibito ſecutum eſt damnum humani generis. autem dicitur recedere a deo in primo gradu et ita mortaliter peccare. Dicendum eſt. licet non prohiberet dominus niſi comeſtionem. in illo prohibuit conſenſumad comedendum. Et ita conſentiendo in comeſtionem