peccauit mortaliter. ⁊ a deo receſſit. Si v̓o aliquo modoopetijt eſſe ſic̄ deus in ſciendo bonum ⁊ malum. ⁊ ſic appetendo fecit ꝯͣ ꝓhibitōꝫ diuinam. nunꝙͣ exp̄ſſe facet dn̄sv̓bo ſꝫ quam inſcripſit in lege mentis. ¶ Ad aliud v̓o dicendum eſt. ꝙ maiꝰ fuit pct̄m excuſatōis ꝙͣ comeſtionisvno modo. vn̄ dic̄ Aug. in li. de ci. dei. xiiij. Peior eſt dānatiorqꝫ ſuꝑbia. qͣ in pct̄is manifeſtis ſuffugium excuſationis exꝗrit̉ ſic̄ fuit pͥmoꝝ hominū. nuſꝙͣ em̄ ibi ſonatpetitio venie. nuſqͣ imploratio medicine. Unde illd̓ fuitguiſſimum pct̄m inꝙͣtum ad ꝑſonas p̄moꝝ ꝑentum. peccatum at̄ comeſtionis de pomo vetito alio mō dr̄ gͣuiſſimum. qꝛ ꝑ illud qͣſi ꝓximo ſecuta eſt nature corruptio.Unde Aug. elatus ſuꝑbia ſuaſioni ſerpentis obediensp̄cepta ꝯtempſit. ⁊ hec cā extitit: vt mortis periculum īcurreret. ⁊ ab vno homine natura viciata atqꝫ obnoxiaexiſteret. ¶ Sed adhuc q̄rit̉ rōne iamdictoꝝ. ſi tangerepomum fuit ꝓhibitum. ⁊ ſi ꝓpter hͦ eſſet ſecuta damnatiohumani geueris. qd̓ videt̉ ꝑ hͦ ꝙ dic̄ Aug. in li. de natura boni. melior eſt creator ꝙͣ creatura illa quam ꝯdidit.cuiꝰ imꝑium non erat deſerendum vt tanget ꝓhibitumꝙͣuis ꝓhibitum. qm̄ deſerto meliore bonum creature appetebat̉. qd̓ ꝯͣ creatoris imꝑium tangebat̉. Ex qͦ videt̉.ꝙ ꝓhibitum fuit tange̓. ſꝫ ſi ꝓhibitum tange̓. tangēdo ſolum inobediens efficeret̉ ꝑ inobedientiaꝫ. ſic̄ dr̄. v. Ro.pct̄ores ꝯſtituti ſunt multi. gͦ damnatio humani generisſecuta eſſet ꝓpter tactum pomi. ¶ Sed videt̉ ꝯͣrium. dr̄em̄. ij. Gen̄. In qͣcunqꝫ die comederis morte morieris.ꝓhibitio gͦ facta fuit de eſu. gͦ nonſolum ꝑ tactum pomiſecuta eſſꝫ damnatio. ¶ Preterea tange̓ poterat nō ad comedendum nunꝗd ex hͦ peccaret. non videt̉ ex ipſa ꝓhibitione facta in li. gen̄. videt̉ tn̄ ex hoc qd̓ dic̄ Aug. in. viij.li. ſuꝑ gen̄. vbi dr̄. Non potuit meliꝰ ⁊ diligentiꝰ ꝯmendari qͣntum malum ſit ſola inobedentia. cum ideo reꝰ iniꝗtatis factus eſt homo. qꝛ eaꝫ rem tetigit ꝯͣ ꝓhibitōꝫ. quāſi non ꝓhibitꝰ tetigiſſet non vtiqꝫ peccaſſet. ¶ Ad qd̓ dicēdum. ꝙ fuit ibi ꝓhibitō directa ⁊ indirecta. ſiue exp̄ſſa ⁊implicita. ꝓhibitio explicita fuit de eſu. ꝓhibitio v̓o inplicita fuit de tactu ad comedendum. ſic̄ cum dn̄s dixit īlege. Non ꝯcupiſces vxorem ꝓximi tui. implicite fuit ꝓhibitum non vide̓ ad ꝯcupiſcendum. qd̓ exp̄ſſe fuit ꝓhibitum in euangelio. aliter em̄ moralia legis euangelicen̄ eſſent in moralibꝰ legis moſayce. cum ergo loꝗt̉ Aude ꝓhibitione tactus. intelligendum eſt de tactu ordinato ad guſtum. vel de guſtu ꝓut eſt ꝗdā tactus. ¶ Adhucetiam querit̉ vtꝝ ꝓhibitio facta ade. ad mulierem ſe extēderet: cum nondum eſſet formata mulier de latere eius.v̓ba etiam que ponunt̉ in gen̄. non vident̉ illud deſignare. cum dr̄. In qͣcunqꝫ die comederis morieris. ⁊ ſi hͦ eſſꝫtunc non erat ꝯn̄ pct̄m Ade ⁊ eue in comeſtione. necerat isgͣdus in pct̄o pͥmo hominis. vt pͥmo mulier comederet de ligno vetito ⁊ poſtea vir. ſꝫ tm̄ vir comedit de ligno vetito. ¶ Ad qd̓ videt̉ dd̓m. ꝑ hͦ ꝙ dr̄ in trāſ. lxx. inte rp̄. vbi dr̄ de omni ligno qd̓ eſt in ꝑadiſo edes. d̓ lignoautem cognoſcendi bonum ⁊ malum non māducabitis.qua die autem ederitis ab eo: morte moriemini. quod p̄ceptum datum fuit mulieri non tm̄ viro. ẜm autem nr̄aꝫtranſlationem p̄ceptum datum fuit mulieri ꝑ virum. vn̄dicit Aug. ſuꝑ Gen̄. Sicut datum eſt p̄ceptum ꝑ quemꝑuenit ad feminam: ita vir pͥmo interrogat̉ ſecundo femina. vt notet̉ ꝙ maior fuit p̄uaricatō ex parte viri ꝙͣ exparte femine. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ qd̓ nondum eratfemina. dd̓m ꝙ erat aliquo modo. ⁊ alio modo non. eratem̄ materialiter in adam. non erat autem ẜm formam vltimam. ſicut autem erat ita preceptum erat ei datum.¶ Nembrum octauumCtauo querit̉ de temꝑe pct̄i. ⁊ videt̉ ꝙ inveſpere ꝑ hoc qd̓ dicit̉ ſuꝑ illud psͣ. ad veſperum demorabitur fletus. Glo. veſperaeſt qn̄ ſol in occaſum declinat: quo tempo

re adā peccauit. ⁊ lux veri ſol̓ .i. xp̄i ab eo cecidit. ¶ Sꝫvidet̉ ꝯtrarium ꝑ hoc qd̓ dicit heda ſuꝑ Marci. xv. ⁊ facta hora ſexta tenebre facte ſunt ſuꝑ totā terrā. qua horꝫprimꝰ homo adamcādo mūdo meruit mortē. eademhora ſcd̓us adam moriēdo mortem deſtruxit. ergo videt̉ꝙ nō fuit in veſpere. hora enim ſexta facte ſunt tenebre.¶ Ad qd̓ dicenduꝫ ꝙ licet hora ſexta facte ſint tenebre.nō tamen illa hora mortuus fuit xp̄c. ſed hora nona velcito poſt ipſam. tunc aūt eſt in declinatōne ſolis. ⁊ ideodicitur in Gen̄. cum deambularet dn̄s ad aurā poſt meridiem abſcondit ſe adam. ſic ergo ea hora qua primuꝫadam peccando mortem meruit: eadem hora ſcd̓us mriendo mortem deſtruxit. veſꝑe aūt dicitur large ꝓtempore quo ſol declinat ad occaſum.¶ Nembrū nonūOno querit̉ de effectu illiꝰ peccati ſiue nocumento qd̓ ex illo peccato prouenit. ⁊ eſtImultiplex nocumentū quēadmodum tangitur in li. gen̄. vbi tangunt̉ pene. Eſt aūtprima pena quā tangit Anſel. ꝙ perſona peccans corrūpit naturā. ſicut habet̉ in li. de concep. vir. ¶ Sed viditur ꝙ incōgruat. quod em̄ minus eſt. nō habet poſſe ſupͣillud qd̓ maius eſt. ſed ꝑſona in minus eſt ꝙͣ natura. qꝛperſona quid ſingulare eſt. natura v̓o quid ꝯmune ⁊ vl̓evl̓ autem plus potens eſt ꝙͣ ſingulare. nō autem ꝑſonaaliquid ſuꝑ naturam ſed magis ecōtrario. non ergo excorruptione perſone accidit corruptio nature ſed econuerſo. ¶ Hoc etiam videtur per ſil̓e in corruptōne naturali. ſingulare em̄ ſi corrūpatur non ꝓpter hoc corrūpit̉vl̓e. ꝓut corrupto ſocrate non ꝓpter hoc corrūpit̉ homoniſi prout eſt in ſocrate. ergo a ſil̓i ī ſpirituali corruptine corrupto ſingulari non ꝓpter hoc corrumpit̉ vl̓e. niſiprout eſt in illo. ergo ex corruptione ade ẜm ꝙ fuit ſingularis ꝑſona non fuit corrupta humana natura. ¶ Itēactus ⁊ operationes ſunt circa ſingularia. ⁊ precipue hͦverum eſt de actibus voluntarijs. Voluntas ergo quahomo peccat ſingularis eſt. ſed corruptio que fuit in pͥmo peccato ex voluntate proceſſit. quod autem peccat hdebet puniri. Uidetur ergo ꝙ ex corruptione primi peccati que fuit circa ſingularem perſonam. non debeat ſequi corruptio humane nature. ¶ Ad quod dicendumeſt. ꝙ de humana natura eſt loqui dupliciter. vel proueſt ꝯmunis ad omnem hominem. ſiue deſcendit ſeminaliter ab adam ſiue non deſcendat. ⁊ ẜm hoc corruptionefacta ſingularis perſone ipſius ade. nō propter hoc corrumpitur humana natura ī quocūqꝫ poteſt eſſe. ſed corrumpitur in illo qui deſcendit ſeminaliter ab adam. prout dicit augu. ꝙ ſeminaliter deſcendere eſt ẜm corpulentam ſubſtantiam ⁊ inuiſibilem rationem originem hbere. non ergo corruptione facta in adam facta eſt cōruptio nature humane ẜm ꝙ fuit in eo. non ẜm ꝙ potuit eſſe in alio. ¶ Ad ſecūdum v̓o dicendum. ꝙ non eſt ſimile in corruptione naturali ⁊ corruptione ſpirituali.corruptio enim naturalis non attingit niſi ẜm ꝙ eſt inillo particulari. vt cum corrumpitur iſte homo. corrumpitur homo in iſto. in corruptione v̓o ſpirituali. quia illa fuit ex lege iuſticie generalis que data fuit ipſi ade.non tm̄ vt erat homo iſte: ſed vt habebat in ſe totam naturam per quam deſcenderet ſeminaliter genus humanum. ideo pena que ſecuta eſt totum genus humanumnon tm̄ ipſum reſpiciebat. Unde Anſel. in li. de concep.virgi. Quia tota humana natura erat in illis ⁊ extra illos de illo nihil erat tota infirmata ⁊ corrupta eſt. corpus etiam quia tale poſt peccatum fuit qualia ſūt brutorum animalium corruptioni ⁊ carnalibus appetitibꝰſubiacentia. anima v̓o que ex corruptōne corporis ⁊ elſdem appetitibus atqꝫ ex indigentia bonorum que perdidit carnalibus affectibus eſt infecta. ¶ Ad tercium podicendum. ꝙ licet peccatum proceſſit ex voluntate ſin-