Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.clx.

ciſe apetit. et ſic dicitur ſuꝑbia amor ꝓprie excellentie.et ſic fuit in primo peccato dyaboli. et ideo eius primūpeccatum fuit ſuperbia. cum eius radix fuit cupiditas.ẜm quod in eo fuit appetitus proprie excellentie. et hoceſt quod dicebatur in auctoritate aug. ſcꝫ cupiditasiſta eſt. non qua amatur pecunia ſed qua amatur poteſtas propria. Sed notandum eſt. ſuperbia ſpecialiter accipitur modo predicto. ẜm dicitur eſſe primumpeccatum angeli. Alio em̄ modo accipitur ſuperbia generaliter. et ſic dicitur eſt initium cuiuſlibet peccati.et etiam ſuperbie dyaboli ſpecialiter accepte. et cupiditas ſimiliter dicitur dupliciter. poteſt dici cupiditasamor inordinatus cuiuſqꝫ rei. et ſic accipitur generalit̓amor inordinatus pecunie. vel bonorum vel huiuſodi rerum tranſeuntium. et ſic accipitur ſpecialiter. Ad illud v̓o quod obijcitur de omiſſione. dicenduꝫ eſtvomiſſio accipitur dupliciter. Uno modo generaliteret ẜm hoc dicitur deſiſtentia a bono. Alio modo ſpecialiter ẜm addat actū impeditiuū debiti actus. vt cumaliquis facit cōtrarium actum ei ad quem tenetur. prīomodo omiſſio eſt ſpecies peccati. ſed eſt concomitāspeccatum et ſic ſuperbiā cōcomitatur omiſſio. et hoc modo potuit omittere dyabolus. ſecundo v̓o modo omiſit. Ad id d̓o qd̓ obijcitur de infidelitate. dicendū eſt. licet appeteret p̄eſſe alicui. non oportet ex hoc crederetvtrūqꝫ ſe poſſe. ſcꝫ preeſſe et ſubeſſe. dic em̄ aug. ambitioſa volūtas quid poſſit ſed quid velit attendit. volūtas em̄ impoſſibiliū eſt. Ad illud v̓o quod poſſet obijci de hoc quod dicitur. xiiij. yſa. Dixiſti in corde tuo ſimilis ero altiſſimo. vbi videtur credere ſe poſſe equiꝑari deo. Reſpondendum eſt. dicitur equiꝑantia ſimpliciter. et appetijt ſic̄ deus ẜm quorūdam expoſitōeꝫ. ſꝫ appetijt preeſſe et ſubeē. quod ſi eēt: eēt deuset ē equiꝑantia ꝙͣtum ad quid. nec ſequit̉ appetijt huiuſmodi equiꝑantiam. ergo appetijt deus. nec ſequiturappetijt equiꝑantiam diuīam. ergo credidit ſe poſſe attingere. cum verbo em̄ appetitus non tenet argͦ. ab vnoappetibili ad ſuum cōuertibile. nec a verbo appetendi adverbū credendi. credere tn̄ multipliciter dicitur. Unomodo dicitur credere a fide. et ſic non credidit. Alio v̓omodo dicitur credere a ſimplici eſtimatione boni. etmodo potuit credere equiꝑantiam bonam ſibi. fuiteſtimatio erronea non precedens peccatum ſed in ipſopeccato ẜm li. ar. dr̄ facultas volūtatis et rōis. et heccredulitas erronea non opponitur fidei. non em̄ reſpicit complexum. Nlembrū terciumUeritur conſequēter quod fuerit motiuūad peccādū. et dr̄ equiꝑantia ad deum.qd̓ videt̉ hoc qd̓ dr̄yſa. xiiij. Aſcēdā ī celuꝫ ⁊cͣ. ſꝫ tunc angelus ille erat in celo empirreo. appetebat aſcēdere in celū empirreū. ſꝫ ſupͣillud celū ē niſi celū trinitatis. qd̓ eſt ip̄e deus. appelebat aſcendere ad equalitatē dei. Item in psͣ. querapui tūc exoluebā. glo. rapuit diuītatē eua. p̄ſumēs vtbyabolꝰ. et qꝛ raꝑe voluerūt diuinitatē: amiſerūt felicitatē. ſꝫ xp̄c illud exoluit rapiēdo diuinitatē. ij. phil rapinam arbitratꝰ eſt ſe equalē deo. ergo dyabolus voluit raꝑe diuinitatē. Iteꝫ aug. in. q. ve. teſ. Ip̄aelatione inflatus voluit dici deus. Item greg. Angelus iſte celſitudinis diuine culmen aſpiciens ius ꝑuerſe libertatis appetijt vt preeſſet ceteris et nulli ſubeēt. ſꝫpreeſſe ceteris et nulli ſubeē eſt ꝓprium dei. ergo appetijtequalitatem dei. Item Anſel. Non ſolum voluit eſſeequalis deo. quia preſumpſit habere propriam voluntatem: ſed maior voluit volendo quod deus ip̄m nolſe volebat. ergo voluit eſſe equalis deo preſumēdo equiꝑantiam in habendo propriam voluntatē quod eſt deiſolius. Contra certiſſimum eſt creaturam non poſſeadequari ſuo creatori. hoc ſciuit angelus cum haberet

ꝑſpicaciſſimam rationem. ergo nunꝙͣ appetijt equalitatem dei. Item anſel. appetebat illud ad quod aſcendere potuiſſꝫ. et ꝑueniſſet ſi ordinate appetiuiſſet. ſedꝙͣ potuit ꝑuenire ad hoc vt eēt equalis deo. ergo nūqͣappetijt. Item anſel. ſic opponit. ſi deus non poteſt cogitari niſi ita vt ei ſimilis cogitari non poſſit. eſt eſtimandum ita dyabolus eēt obtuſe mentis. appeteret illud quod non poterat cogitare. ergo nunꝙͣ appetijtſe equalem deo. autem equalis creatura excogitari non poſſit. patet per hoc quod dicitur ī psͣ. deus quisſimilis erit tibi. Simile em̄ accipitur ibi pro ſimilitudine equiꝑantie. yſa. xl. Cui ſimilem feciſtis deum. Et īpsͣ. dicitur de xp̄o homine. Mirabilis facta eſt ſciētiatua ex me confortata eſt et non potero ad eam. ergo creatura non potuit ad equalitatem creatoris. cum nonpoſſet humana natura in xp̄o. Ad quod dicendum non appetijt equalitatem diuinam in hac ratōne vel ſicut deus in hac ratione ſimpliciter. ſed appetijt illudquod ſi obtinuiſſet eo modo quo appetijt: eēt equalis vl̓ſicut deus: preeē enim omnibus et nulli ſubeē hoc ē proprium dei. ſimiliter habere beatitudinem ex nullo merito ſuo vel alieno. eſt conueniens ſoli deo. vnde appeterehoc: eſt appetere illud ex quo conſequitur equalitas. ſedcum verbo appetendi non tenet. ergo appetijt equalitatē Ad obiectum ergo primo reſpondendum eſt. illudaſcendere luciferi de quo dicitur in yſa. non fuit niſi aſcēdere per appetitum. appetitus v̓o ille fuit reſpectu illiusrei ſicut dictum eſt. que propria eſt dei. ita quo ad hoceēt ſicut deus. nec tamen ſequitur. ergo appetebat aſcendere ad equalitatem dei. Similiter intelligitur illuddicitur ibi in glo. eſt ſolium dei cupiebat aſcende̓. ſolium autem dei dicitur ibi diuina maieſtas. diuine maieſtatis eſt omnibus p̄eē et nulli ſubeē. Ad ſecunduꝫ v̓odicendum eſt. dyabolus appetijt ſimilitudinem potētie diuine ſicut dictum eſt in preeſſe et ſubeē. ſicut habetur a beato bern̄. exponente illud psͣ. Domine ne ī furore tuo arguas me. lxix. ca. expoſitionis cant̉. Nonrguas me in furore ſicut angelum extollentem ſe ī celoeqꝫ in ira tua corripias me. ſicut hominem in paradilo. ambo iniquitatem meditati ſunt. altitudinem affectantes: iſte potentie. ille ſcientie. Ad tercium dicendum. velle dici deus vel eſſe. non eſt niſi per quandāinterpretationem quia voluit quod ſi haberet quaſi deus diceretur. Ad illud v̓o grego. dicendum eſt. ſuūappetere non fuit primo et principaliter eum eſſe deumſed eſſe ſicut deum. in hoc preeſſet alijs et non ſubeēt.vnde premittitur in auctoritate. b. grego. Itadeus ſuomnia eſt. vt ipſe ſub nullo ſit. ſic autem appetijt dicensAſcendam ſuper altitudinem nubium. ſimilis ero altiſſimo. Ad illud v̓o quod dicit anſel̓. ſimiliter reſpondidum eſt. quia appetere beatitudinem ſine omni meritoſuo vel alieno eſt ꝓprium dei. vnde appetendo hoc. exſequenti dicitur appetiuiſſe ſicut deus. Preterea.hr̄e ꝓpriam voluntatem illud eſt proprium dei vno.et alio pt̄ extendi. Si em̄ habere ꝓpriam voluntateꝫdicit̉ hr̄e volūtatē ſub alio ordinata. ſed ad quā alidebent ordinari. ẜm hoc ſolus deus habet ꝓpriam volūtatē. et preſumēdo ſic hr̄e ꝓpriā voluntatem: eſt velle illud in quo conſiſtit equalitas cum deo. Alio v̓o modohabere propriam voluntatem. poteſt dici habere voluntatem non conformatam diuine voluntati. vnde anſelin li. de īcarnatōe v̓bi. ꝓpria volūtas angl̓i ſiue homīs ē ꝯtra volūtatē dei ē. vult aliꝗd qd̓ deꝰ velle ꝓhibꝫnhꝫ actorē ſue volūtatis niſi ſeip̄ꝫ. et ſua ꝓpria ē. pct̄or dr̄ hr̄e ꝓpriā volūtatē. ẜm hūc modū p̄ſumēdohr̄e ꝓpriā volūtatē. ē p̄ſumere eqͣlitatē diuīam.Adhuc queritur deᵐ. §. j.hoc qd̓ dr̄ yſa. xiiij. Ero ſil̓is altiſſimo. videt̉ īpeccauerit appetēdo ſil̓is deo. appete ſil̓itudīeꝫ dei ēappetere bonū. qd̓ patet hoc quod dicit̉. .j. ich̓. iij. cum