Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſimilitudine. ſicut em̄ lucifer mane oritur vicinior ſcꝫeſt ſoli: ita et ille vicinior erat natura ſup̄mo ſoli ſcꝫ deo.vnde ſignaculū ſil̓itudinis dr̄ ezech̓. xxviij. qd̓ exponitbt̄s greg. Signaculū ſil̓itudinis dicit̉ vt ſubtilior ē naturā eo in illū ſil̓itudo dei pleniꝰ credit̉ expreſſa. qd̓ videtur pleniſſime exp̄ſſa ſil̓itudo ẜm naturā dicereturille angelus ſicut ꝯtingit in ipſa creatura. Preterea.videtur hoc ex ſuo īordinato appetitu ſicut dr̄. xiiij. yſa.Conſcendā in celū. et ꝯſtat fuit in celo empirreo. gͦīillo celo intelligit̉: ſꝫ ſi eſſet de inferioribꝰ angelis. ſuſficeret ei in ꝑuerſo appetitu parificari ſuꝑiori angelo: ſꝫiſte voluit quodāmodo parificari deo qui intelligit̉ perillud celū qd̓ eſt trinitatis ad qd̓ dixit ſe aſcenſurū. yſa.xiiij. fuit ſup̄mus angelꝰ Sed obijcit̉ in ꝯtrarium ſiſup̄mus erat angelus. ſuppoſito angeli ꝯditi ſint in naturalibꝰ et gratuitis: eminētiorē habuit naturā eminentiorē etiā gr̄am. plura habuit inclinātia li. ar. eius. vtꝯuerteret̉ ad deū. inclinantia vt auerteret̉: magis ordinatus erat vt ꝯuerteret̉ ꝙͣ auerteretur. ſꝫ cum auerſusſit magis alijs auerſi ſunt: hūit plus de inclinatōne adauertendū: fuit ſup̄mus. Ad qd̓ dicendū. fuitſup̄mꝰ ſicut ex p̄dictis aucͣtibꝰ accipit̉. Ad illud v̓o qd̓obijcit̉ in ꝯtrariū. licet hr̄et pl̓a inclinantia ad cōuerſionē: et magis eēt inclinatꝰ ad hoc. tn̄ ꝗa ſuꝑ alios erat.et reſpexit ad inferius ꝯſiderando ſe eſſe ſuꝑ alios. pluseſtimauit de ſe vt p̄eſſet et nulli ſubeſſet. Und̓ dicit beatꝰgrego. Relicto eo pͥncipio cui inherere debuit. ſuuꝫ ſibiquodāmodo pͥncipiū eſſe appetijt. relicto eo vere poterat ei ſufficere: ſe ſibi poſſe ſufficere iudicauit.Articulꝰ quartusO vel creatꝰ ſed factꝰ a ſeipſo. qd̓ videt̉. dicit̉Oſtmodū querit̉. vtrum creatꝰ fuerit malusem̄ in iob. xl. ẜm aliā litterā. hoc eſt initiuꝫ fimenti dn̄i qd̓ fecit vt illudat̉ ab angelis eiꝰ. Et in pͣs.draco iſte que finxiſti ad illudendū ei. Si fuit initiuꝫfigmenti: fuit figmentū. ſꝫ figmentū dicit̉ ip̄a natura ſe. ſed aliꝗd qd̓ fictuꝫ eſt: fictio aūt dr̄ malicie. ergomalus creatꝰ fuit. Qd̓ etiā videt̉ ꝓpter hoc ſeꝗtur vt illudat̉ ab angelis eiꝰ. Non illuſio ē ab angelis bonisrōne nature ſꝫ rōne malicie: creatꝰ fuit malus. Itemviij. ioh̓. ab initio in veritate ſtetit. ſꝫ quid ē ab initioniſi ab inſtanti ꝯditōnis in inſtanti ꝯditōnis fuit mal̓ꝰſꝫ in inſtanti ꝯditōnis potuit eſſe a ſe malus. cuꝫ priꝰſit eſſe ꝙͣ velle: fuit malus creatus. Contra. a ſūmobono ꝓcedit pͥmo qd̓ diſſimile ē bonitati ſꝫ maluꝫ eſtdiſſimile a ſummo bono ꝓcedit pͥmo malū. ſꝫ angl̓sille ſicut dictū eſt. pͥncipiū fuit viaꝝ dn̄i: pͥmo creatꝰ fuit ex creatōne malus. Iteꝫ ſicut hr̄ ī luc̄. x. Uidebam ſathanā ſicut fulgur celo cadentē: cecidit. ſed cecidit ſi talis eſt factꝰ. Un̄ augꝰ. ſuꝑ gen̄. putaturnunꝙͣ dyabolꝰ in veritate ſtetiſſe. nunꝙͣ angelis vitaꝫbeatam duxiſſe: ſic accipiēdus ē. vt ꝓpria voluntate deprauatꝰ. ſꝫ malus a bono deo creatus putet̉. alioꝗn ab initio cecidiſſe diceret̉. em̄ cecidit ſi talis eſt factus: ſꝫ factus ꝯtinuo ſeſe a luce veritatis auertit. Iteꝫaug. xj. de ci. dei. accipiēs illud verbū Ezech̓ .xxviij. ambulaſti ꝑfectꝰ in vijs tuis a diebꝰ cōditiōis tue donec eſtinuēta iniquitas in te dicit. intelligitur ex hoc fuiſſe aliqn̄ ſine pctō. vn̄ hanc lr̄am ponit ambulaſti in diebꝰ tuis ſine vicio. Ad qd̓ dicendū. angelus ille non fuitmalus ex creatōne ſiue ꝯditōne. ſꝫ ꝓpria voluntate deprauatus. Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ pͥmo in ꝯtrariū dicendūeſt. ob hoc dr̄ initiū figmenti. qꝛ ab initio malūꝯdidit: ſꝫ quia ſciret ad hoc ꝓpria volūtate malumfuturū. vt bonis noceret creauit ad illuꝫ: vt de illo bonis ip̄e ꝓdeſſet. hic em̄ vt illumīat̉ ab angelis eiꝰ. qm̄ ſicilludit̉. ſct̄is ꝓſunt temptatōnes eiꝰ quibꝰ eos deprauare conat̉. vt malicia in ip̄e eſſe voluit. eo nolente ſitvtilis ſeruis dei ſicut dicit aug. Figmentū aūt dr̄ ibi ꝓfactura. non ſicut ydola dicūtmenta vel peccata. et per

hoc patet qualiter reſpondēdum eſt ad primo obiectum Ad ẜm v̓o obiectū dicēdū eſt. illud ioh̓. viij. ab inicio in veritate ſtetit. intelligitur in inſtanti conditionis fuerit malus. ſꝫ poſt. Un̄ aug. in li. de correptione et gratia. dictū eſt de dyabolo in veritate ſtetit. qꝛibi fuit ſed ꝑmāſit. Et. xj. de ci. dei. dicit̉ ab iniciodyabolus peccat. ab inicio peccare putandus eſt. ſedab inicio peccati. ab illius ſuperbia ceperit eſſe peccatum. Alembrū ſecundūOnſequēter queritur qd̓ fuit eius peccatum. et videtur ſuꝑbia. Dicit em̄ augꝰ.ſuꝑ gen̄. factus cōtinuo ſe a luce veritatisauertit. ſuperbus. tumidus. et ſue poteſtatis delectatōe deprauatus. Itē Albinus ſuꝑ gen. ad ſeipſos cōuerſi ſunt. et ſua ꝓpria ſunt delectati poteſtate.iſte eſt primus defectus et prima inopia rationalis creature. et hoc viciū quid aliud niſi ſuperbia nuncupatur. Item aug. xij. de ci. dei. hn̄tes elationis faſtum excellentiſſima eternitate. vanitatū aſtutiā certiſſima veritate. ſtudia ꝑtiuꝫ indiuidua caritate. ſuꝑbi. fallaces.inuidi. effecti ſunt. ī hac ſerie primū eſt ſuperbia. ſuꝑbia fuit primū peccatuꝫ. Item aug. in li. de vera reli.Suꝑbia quendā apperitū vnitatis et om̄i potentie habꝫſed hoc fuit in primo angelo. appetijt em̄ ſubeſſe et ſuper alios eſſe peccauit peccato ſuꝑbie. Item aug. inli. de vera reli. angelus magis ſeip̄ꝫ ꝙͣ deū diligēdo ſubditus ei eſſe noluit et intumuit ſuꝑbiā. Item luc. x.Uidebā ſathanā ⁊cͣ. glo. qui ſingulariter erat. vt in eiruina diſcerēt quid de elatōne timerēt. maīfeſtū eſteiꝰ ruina fuit ſuꝑbia. Item yſi. Lucifer eminētiā nature et ꝓfunditatem ſcīe ſue ꝓpendens in creatorē ſuumſuꝑbiuit intantū. etiā deo equari voluit. Sed contͣvidetur. cupiditas fuit initiū ſui peccati. Anſel. diſtiguit duo appetibilia ſcꝫ honeſtū et cōmoduꝫ. Hugo dſct̄o vic. Loco honeſti ponit iuſtitiā. Un̄ dīc. duo appetibilia. iuſtitiā et cōmoduꝫ: ſed aliqn̄ deſerit̉ iuſtitiavel honeſtū ꝓpt̓ cōmodū. ſꝫ ſic fecit angelꝰ primo peccauit. deſeruit honeſtū vel iuſtitiā et appetijt qd̓ ſibi videbatur cōmodū. ſꝫ appetitus cōmodi fixus eſt in cupiditate. et ita videtur eius peccatū fuit cupiditatis. Iteꝫaug. ſuꝑ gen̄. ad lit. Auaricia radix omis mali. hac dyabolus cecidit. huic morbo contraria eſt caritas. que nonquerit ſua ſunt. Et ibideꝫ dīc. iſta auaricia eſt.amatur pecuīa ſed amatur ꝓpria pt̄as. ſi dyaboluprīo cecidit auaricia. pꝫ auaricia ſiue cupiditas eiusprimū pct̄m fuit. Item videt̉ omiſſio fuit primūcatū ip̄iꝰ. ideo em̄ cecidit primꝰ angelꝰ quia cōſiderauitpulcritudīem ſuā et non contulit. ergo tenebatur conferre. Preterea. idē illd̓ ꝓbat̉ ſic. Iſte em̄ tenebatur vitare motū. et poterat niſi conferēdo vel ratiocinādo. ergo tenebatur conferre. et ꝯtulit omiſit. Pretereatenebat̉ vitare et vitauit omiſit. Item videturēprimū peccatū angeli fuit peccatum infidelitatis. nihem̄ appetitur qd̓ eſtimetur bonum. qn̄ em̄ angelꝰ appetijt p̄eſſe et ſubeſſe: eſti mauit ſibi illud bonum.credidit hoc bonū erat ſibi. quia regula eſt. eſtimatio precedit appetitum. ſed vera fides dicit creaturadebꝫ ſubiecta creatori. et iſte credidit ſe poſſe ſubijci creatori. etiā anteꝙͣ illud appeteret. primū peccatū ſuum fuit peccatum infidelitatis. Reſpōſio concedendum eſt. primum peccatum dyaboli fuit ſuperbia ēradix eiꝰ auaricia vel cupiditas. eſt oppoſitio int̓ hecadinuicem ſic ſe habentia. ſuperbia em̄ quod eſt ſpeciale peccatum. eſt amor ſiue appetitus proprie excellentie.ita hoc quod dico proprie ſonet in culpaꝫ. quiaaliquis amare p̄eſſe propter deum. quod eſt apoſtatare. nec tunc amat propriam excellentiam. ſed excellentiam. quaſi cōmunem. quia propter cōmunem vtlitateappetit preeſſe. ſed apoſtatare eſt cuꝫ homo propriū pre-