Queſtio.ciiij.
¶ Nembrū quartūUarto querit̉. vtꝝ modus. ſpēs. ⁊ ordo.equalit̓ priuent̉. Ꝙ nō videt̉. modus .n.appropriat̉ potētie ſiue v̓tuti. ſpēs v̓o pulchritudini. ordo v̓o bonitati. ſꝫ ꝯtingit defectū eē in potētia. nō exn̄te defectu in pulchritudine vlbonitate. Sil̓r in pulchritudine ꝯtingit eē defectū. nōexn̄te defectu in potētia vel bonitate. ⁊ eodē mō ꝯtīgiteſſe defectū in bonitate nō exn̄te defectu in pulchritudine aut potētia. ꝯtingit gͦ minui modū ſine diminutione ſpeciei ⁊ ordinis. ¶ Preterea. in v̓tutibꝰ naturalibus ꝯtingit intenſionē fieri vniꝰ ſine intenſiōe alteriꝰ.⁊ diminutōꝫ vniꝰ ſine diminutiōe alterius: vt caſtitasnaturalis pōt minui vel intēdi ſine pietate naturali vl̓ſine iuſticia. pari gͦ rōne cū modus. ſpēs. ⁊ ordo ad bona naturalia referat̉. poterit minui modus ſine ſpecievel ordine. vel ecōuerſo. ¶ Cōtra. modus. ſpēs. ⁊ ordoſunt ipſius hītudinis potētie. prout ordinabilis ē adbonū gratie. quēadmodū gͦ eſt in bono gratie qd̓ ẜm īmortalitatē gratie eſt minoritas virtutū gratuitoruꝫ.⁊ cum minor eſt fortitudo gratuita. mīor eſt caſtitas gͣtuita. ⁊ ita de alijs. eodeꝫ mō videt̉ eſſe de mō. ſpecie. ⁊ordine: vt cū minuit̉ modus minuat̉ ſpēs ⁊ ordo. ¶ Itēſi minueret̉ modus ꝑ malū culpe. nō facta diminutōeſpēi ⁊ ordinis. cū ad diminutiōeꝫ modi ſequat̉ ꝙ minꝰhabilis ſit aīa ad bonū. nō facta aūt diminutōe ſpeciei⁊ ordinis ſit aīa habilis ad bonū eſſet ſiml̓ habilis adbonū ⁊ inhabilis. quod ē incōueniēs. nō gͦ ꝑ malū cule fit priuatio ſiue diminutio modi. qn̄ inſimul fiat dirinutio ſpēi ⁊ ordinis. ⁊ ecōuerſo. ¶ Iteꝫ cū voluntashūana ꝯformat ſe voluntati diuine. rectitudinē habetin ſua oꝑatōne. cū aūt hꝫ rectitudinē in ſua oꝑatōe. ordinat̉ debito mō ad ſuū fineꝫ ⁊ ecōuerſo. gͦ defectu exn̄te in aliquo hoꝝ. eſt defectus in alijs. ſꝫ hitudo natural̓refert̉ ad omīa iſta. ⁊ pōt reciꝑe intenſionē ⁊ diminutionē. gͦ cum diminuit̉ reſpectu vniꝰ iſtoꝝ. diminuiturreſpectu alioꝝ. ⁊ ecōuerſo. ¶ Ad quod dd̓m. ꝙ ſimulſit oīm iſtoꝝ diminutio ꝑ maluꝫ culpe mortalis. ¶ Adobiectū aūt dd̓m eſt. ꝙ lꝫ modus appropriet̉ potentieſiue virtuti. ⁊ ita de alijs: tn̄ qꝛ potētia dicit̉ dupliciterUno mō appropriat̉ hic modus potētie. alio mō nō appropriat̉. Si .n. accipiat̉ hic potētia ꝓ ipſa habitudīenaturali volūtatis ad ſummā bonitateꝫ. ẜm hoc modꝰappropriat̉ potētie. ⁊ ꝯtingit minui ẜm ꝙ minuit̉ illaitudo naturalis. Si v̓o accipiat̉ potētia ꝓ fortitudine naturali. ẜm hͦ modus nō appropriat̉ potentie. qꝛꝯtingit fortitudinē naturalē eſſe ſine pulchritudine vl̓bonitate. ⁊ etiā in ipſa aīa. ẜm hoc modus h̓ nō appropriat̉ potentie. ⁊ ẜm hͦ nō dicit̉ h̓ ꝑ malū culpe fieri pͥuatio modi. ſpēi. ⁊ ordinis. eodē mō dd̓m eſt de alijs .ſ.ſpecie ⁊ ordine. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m. ꝙ ſecus eſt in bonisnaturalibꝰ que dicūt̉ virtutes. ⁊ in bonis naturalibusque dicūt̉ modus. ſpēs. ⁊ ordo. pōt .n. vna virtus naturalis ineſſe ſine alia. ⁊ ecōuerſo. Modus aūt ſpēs ⁊ ordo ſic ſe hn̄t. ꝙ ſi vnū pōt ineſſe. nō pōt ineſſe ſine alijs.nec ecōuerſo. eo ꝙ ſunt vniꝰ ꝯditōis. ⁊ ꝓpter hͦ cū vnuꝫintendit̉ alia duo intēdūt̉. cū vnū minuit̉ alia duo minuūt̉. Attendendū eſt aūt ꝙ loꝗmur hic de mō. ſpecie.⁊ ordine ꝓut hoꝝ priuatio nō eſt ipſa eēntia boni culpe. ſꝫ eſt defectus ꝯſequens malū culpe.¶ Queſtio. cxiij. de malo īgenereſid ſit ⁊ de eius oppoſitōne.Ompleto tractatude malo ⁊ de primis drn̄tijs mali. tͣnſitum faciētes ad ꝯſideratōꝫ pct̄i. Primo dicamꝰ diſpoſitōꝫ quandā materialeꝫ ad pct̄m ẜm quandā mali culpa-
bilis diuiſionē. Malū .n. culpabile aut eſt malū ex genere actus. aut ex circūſtantia actus. aut ex intētiōe finis indebiti. Quia v̓o prīor eſt in̄ hac ꝯſideratōe malicia ex genere actus. deinde v̓o malicia ex circūſtautia.Tercio v̓o malicia ex intētōne. pōt .n. actus eē bonusin genere ⁊ circūſtantie bone: nihilominꝰ tn̄ malus exintentōne. bonitas v̓o intētionis nō pōt eē niſi fundet̉ſuꝑ bonitatē ex genere ⁊ ex circūſtātijs. ideo primo dicendū eſt de malo in genere circa quod eſt ꝯſideratio.¶ Primo quid ſit malū in genere vel ex genere. ¶ Secūdo de oppoſitōne mali in genere reſpectu boni ī genēvtꝝ ſit oppoſitio ꝯtrarietatis ⁊ oppoſitio immediata.¶ Tercio v̓o de ꝯꝑatōne malicie in ꝓportionabilitateipſius habitus ad actū. ¶ Quarto de oppoſitōne ꝓportionabilitatis malicioꝝ int̓ ſe reſpectu bonitatū.¶ Membrū primūIrca primū ſic eſt ꝓcedendū. querit̉. vtꝝmalū in genere ſiue ex gene. dicit̉ illd̓ qd̓nullo mō ꝑ circūſtantia formari p̄t vt ſitbonū. ⁊ hoc videt̉. Fornicari .nē tale malū quod ꝑ nullā creaturā p̄t formari vt ſit bonū. ⁊ ph̓sdicit quedā ſtatī noīata mox ꝯiūcta ſunt malo. vt adulteriū. Si gͦ hoc mō dicit̉ malū in genere tūc malū ī genere. ꝯtinebit in ſe malū ex circūſtantia. nullū .n. malūeſt oīno informabile ad bonū. niſi ꝯtineat in ſe defectūcircūſtantie vel circūſtantiaꝝ: ſꝫ hoc nō videt̉. cuꝫ malū in genere diuidat̉ ꝯtra malū ex circūſtantia. ¶ Preterea. nō dicet̉ malū in genere qd̓ genꝰ eſt maloꝝ: ẜm hͦenī nō cōnumeraret̉ malū in genere cū ſpēbꝰ mali. genus enim nō cōnumerat̉ cū ſuis ſpēbus. relinquiturꝙ malū in genere dicet̉ malū quod eſt ex genere actuqn̄ in ipſo actu ẜm ſeipſuꝫ ꝯſiderato inuenit̉ defectꝰ. ſꝫ īnullo actu ẜm ſeip̄m ꝯſiderato inuenit̉ ita defectus ꝗnpoſſit cū aliqua materia ꝯiūctus dici bonū. verbigr̄a.odire ſi reſpiciat ꝑſonā dicit malū. ſi reſpiciat pecccatū: ẜm ꝙ dicit̉ in pͣsͣ. iniquītateꝫ odio habui. dicet boī. gͦ odire ẜm ſe ip̄m ꝯſideratū dicit bonū. aūt nec dic̄nū nec malū. Et ſil̓r eſt de hͦ qd̓ eſt iraſci. Iraſci eniꝫſi fit ex odio ꝑſone malū eſt. ſi v̓o fit ex odio vicij bonūeſt. Sil̓it̓ ille actus occidere ſi fit aucͣte legis ab eo adqueꝫ ſpectat. ⁊ reſpectu eius materie que debita eſt. bonū eſt. ſi v̓o alio mō malū eſt. gͦ occidere ẜm ſeipſuꝫ conſideratū erit indifferens. ⁊ ſimilit̓ in alijs actibo. gͦ malū in genere nō dicet̉ ex genere actus. quo gͦ mō dicet̉malū in genere? Si aūt dicat̉ genus ꝓ ſubiecta materia que cōuenit actui. ẜm hoc dicet̉ occidere hoīeꝫ malum in genere. ſꝫ hoc qualiter dicet̉ cum precipiatur inlege occidere maleficū. occidere aūt maleficū eſt occide̓hoīeꝫ. ⁊ ita malum implicabit̉ in bono. Similit̓ precipit dn̄s abrahe immolare filiū ſuuꝫ. ⁊ immolare filiūeſt occidere hoīem. gͦ in bono meritorio implicabit̉ malum. quod nō videtur. gͦ malum in genere dicet̉ nō ẜmhūc moduꝫ. ¶ Dicūt aliqui ꝙ interficere hoīeꝫ eſt malum in genere. qm̄ eſt malū in ſe. ſꝫ non ẜm ſe: ſꝫ que eſtiſta differentia? Si .n. aliquid eſt malum in ſe. gͦ de ſeimportat maliciam. ſꝫ quod importat de ſe maliciā. dr̄eſſe malum ẜm ſe aut ꝑ ſe. gͦ interficere hoīeꝫ eſt maluꝫẜm ſe. ¶ Ad quod dd̓m. ꝙ lꝫ multis modis poſſit dici malū in genere. vt quod ꝑ nullam circūſtantiaꝫ pōtformari vt ſit bonū. vt fornicari vel adulterari. vel qd̓dicit genus maloꝝ: ſpēaliter tn̄ hic accipit̉ maluꝫ ī genere. qn̄ actus dicit defectum boni. ⁊ reſpicit materiaꝫindebitam. vt genus ſubiectum. dicatur ipſa materiaindebita. nomen v̓o actus determinet defectum. ſic̄ .n.bonū in genere multis modis pōt dici. vel ꝙ eſt genusbonoꝝ ſicut eſt virtus que dicit̉ bonū in genere. vel qd̓ꝑ circūſtantiā nullatenꝰ pōt fieri malū. ſicut habere caritatē. vel quod dicit bonum in genere actus ⁊ reſpicitmateriā debitā. vt dare elemoſinā. vel paſce̓ eſurienteꝫ