Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.ciij.

bonis naturalibꝰ ip̄ius aīe ordīabilis ad bonū. velipſa natura aīe. Si accipiat̉ natura ip̄ius aīe ẜm eſt verū qd̓ corrūpit̉ quid exn̄tium ẜm eſt natura. Si d̓o accipiat̉ ipſis naturalibꝰ eius inqͣtumordinabilis eſt ad bonū ſicut corumpit̉ natura. Sꝫad hoc attendendū eſt. duplex eſt corruptio. ſimplex ẜm quid. Corruptio ſimplex dicit̉ oīmoda deſitio.ẜm hoc bonum nature corrumpit̉ malum culpe.Si v̓o dicat̉ corruptio ꝑmutatō ab eo qd̓ eſt magis inminus. ẜm hoc corrumpit̉ quid exn̄tiuꝫ rōne hmōi boni naturalis. Queſtio. ciij. de terco effectu mali. eſt ꝓuatio modi. ſpēi. ordinis.Onſequenter querit̉ de tercio effectu mali qui eſt priuatio modi. ſpēi. ordinis. circa quē effectū querūt̉ hec quatuor. Primo ꝗdvnūquodqꝫ hoꝝ dicat̉. que ſit interilla differentia. Scd̓o qualiter priuent̉ malū culpe. Tercio. v. ſimul priuent̉. Quarto. v. equaliterpriuentur Nembrum primū.D primū ſic eſt ꝓcedendū. modus. ſpēs ordo ſicut dicit aug. in li. de ciuita. dei.inſunt om̄i rei exn̄ti. ideꝫ pōt haberi īli. de natura boni. Sed ẜm dicit augper gen̄. Modus ſumit̉ ẜm eſt diſpoſitio rei ineſſermīate. refert̉ ad ipſaꝫ cauſaꝫ efficientē: cuiꝰ ēdare eſſe terminatū menſuratū. Spēs v̓o eſt diſpoſitio rei formate ẜm ab alia diſtinguit̉. vn̄ eſt in relatione ad cauſaꝫ formaleꝫ. Ordo d̓o eſt diſpoſitio rei ꝓutrefert̉ ad finē. vnde relatione ad cauſaꝫ finalē deſignatur. Sed ſi hoc accipiūt̉. modus. ſpēs. ordo. nonerit dicere maluꝫ ſit priuatio. modi. ſpēi. ordinis.illud aūt qd̓ eſt cōmune homī om̄i creatura priuat̉. oꝑtet ſub alia rōne deſignare. Preterea. ma culpe aufert ab aīa habitudinē ad ſuaꝫ cauſaꝫ efficiētē. vel ad ſuā cauſaalē. eniꝫ aīa eſt minusaīa ēcet. modus ſpecies ẜm dictā rōneꝫuant̉ vel minuūt̉ malū. ſed ordo tm̄ videt̉ priuari vlminui. Iteꝫ bonū quod priuat̉ malū culpe. eſt bo habitudinis naturalis. oꝑtet hec tria. modus.ſpēs. ordo. determinēt̉ circa habitudinē. ſꝫ hītudo illa dicit̉ in ordine ad finē. videt̉ modꝰ. ſpēs ordoẜm hic accipiūt̉: ex ꝑte ordinis accipiant̉. ſꝫ qual̓rꝯtingit vt ordo diuidat̉ modū. ſpēꝫ. ordinē: cuꝫdus ſpēs dicant̉ ꝑtes ordinis. Preterea. om̄i rei īſunt hec tria. accipit̉ res coīter. inſunt hītudini. habitudoībebit modū. ſpēꝫ. ordinē. ſꝫ ſicut dictū eſtmodus. ſpecies. ordo. accipiehāt̉ in eēntia ſiue natura in relatōe ad tres cauſas. efficientē. formalē. exemplarē finalē. habitudo habeat hec tria: habebitilla in relatōne ad has tres cauſas. modus dicet̉ penes ipſius habitudinis terminatū. ſpēs penes habitudinis formatū diſtinctū. ordo penes ipſuꝫ habitudinis ordinatū in finē. Sꝫ videt̉ ꝯtrariū: ſi .n. habitudo illa infinita dicit̉ in diminuēdo. videt̉ ex illa ꝑte habere terminū. nec eſt termīatū. videt̉ hr̄imodūpēs dicit diſtinctōꝫ hītudinis ad habitudinē. habitudinis ab hītudīe ma culpe priuat̉ ſpēs malū culpe. ſꝫ priuat̉: ẜm hanc rōneꝫ intelligit̉. Iteꝫ fuerūt q dicere itn. ordinē tercio diſtingui. vt ſpeciesattenderet̉ ẜmē actōnis. modus v̓o ẜm circūſtantias actōnlo v̓o comꝑatōe ad fineꝫ: ſꝫ his modis videū culyſit priuatio. modi. ſpēi. ordīsquia ſpēs actōnis ī malū culpe. Preterea.

modus eſt diſpoſitio antecedēs ſpēꝫ ẜm aug. non dꝫattendi ẜm poſterius. ſpēs ẜm prius. ſꝫ actio ẜm ſpeciē ſuā eſt prior ꝙͣ circūſtantia actiōis. modus dꝫdetermīari penes circūſtantiā ſpēs penes ſpēꝫ actionis. Ad quod dicendū. modus. ſpēs. ordo accipiunt̉ ẜm ſunt in volūtate originali ad finem. necaccipiūt̉ hic modus. ſpēs. ordo. ꝓut ſunt ī natura vl̓eēntia ipſius aīe. vel ꝓut ſunt in potentia vt potētia eſtin ſe ꝯſiderata. modus .n. ſpēs ordo aīe inqͣtū ē ſubſtantia quedaꝫ modus potētie. verbigr̄a. rōnalis irrōnalis ꝯcupiſcibilis cum ſpecie ordine recipiunt priuatōꝫ malū culpe. .n. aīa rōnalis minꝰ eſtrōnalis cum peccat: nec minꝰ habet potentiā rōnabilēvel ꝯcupiſcibileꝫ vel iraſcibileꝫ. ideo ẜm illū modūaccipiunt̉ modus. ſpēs. ordo. ꝓut dicūt̉ modus. ſpecies. ordo priuari vel corrumpi malū culpe. Perhoc pōt patere qualit̓ reſpondēdū eſt ad pͥmo obiectūloquit̉ .n. ibi aug. de modo. ſpecie. ordine. ẜm ī hisꝯuenit eis oīs creatura eſt veſtigiū dei. ẜm eſtpriū creature rōnalis inqͣtū eſt ī ea malū culpe. Adſecūdum v̓o dd̓m eſt. malū culpe aufert vel minuit modū. ſpēm. ordinē. ẜm inſunt nature ip̄ius aīevel eēntie. ſꝫ ẜm inſunt volūtati ordinabili ad bonū. Ad terciū v̓o dd̓m. tm̄ hec tria inſunt habitudinipeccatū priuant̉. de illa tn̄ habitudīe volūtatiseſt loqui multipl̓r. ẜm hoc pōt habere modū. ſpecieꝫ ordinē. Eſt .n. modus ip̄ius volūtatis inqͣtū hꝫ hītudinē ad ſummā bonitateꝫ boni effectiuā. Modus enīdicit menſurā. menſura aūt dicit̉ volūtatis. in eoꝯformat voluntatē ſuā volūtati diuine. hec aūt eſt mſura volūtatis. vt preferat volūtateꝫ ſuam volūtatidiuine. ſꝫ ſequat̉ eam. Sil̓r ſpēs dicit̉ eſſe ip̄ius voluntatis ẜm voluntas hꝫ rectitudinē naturalem. hecrectitudo naturalis dicit̉ ſpecies eius. aūt loqͦrde illa rectitudine naturali cuiꝰ carentia dicit̉ peccatūoriginale quā habuit homo a principio: ſꝫ de rectitudine naturali que ſequit̉ ipſaꝫ volūtatē. lꝫ deformeturmalū culpe. .n. oīno tollit̉ ſpecies rectitudinis ſꝫ minuit̉. Ordo v̓o attendit̉ in ipſa voluntate ẜm refert̉ad fineꝫ. Nec oꝑtet dicere. lꝫ hec habitudo ſit voluntas ordinabilis ad fineꝫ. omēs ille tres ꝯditōes accipiant̉ penes ratōꝫ ordinabilis in fineꝫ. ſꝫ in comꝑatiōead tres cauſas ẜm genus illud. voluntas .n. dei bōa dr̄efficiens. dicit̉ etiā forma dr̄ finis. voluntas autēnalis pōt habitudinē habere debitā ad voluntateꝫ ſicvel ſic dictā. ẜm hec in ea dicūt̉ eſſe modus. ſpeciēsordo. Ad quarto obiectū dd̓m. ſicut dictū eſt habitudo hꝫ iſta tria in ſe que priuāt̉ vel minuūt̉ per pct̄m. aūt dicit̉ habitudo hꝫ eſſe ſuū vtrobiqꝫ determinatū. ita hꝫ modū. Dicenduꝫ eſt quodāmō habet terminatū quodāmodo hꝫ. Uno .n. dr̄ hechītudo volūtatis. mediū inter volūtatē diuinā ipſaꝫaīaꝫ volenteꝫ. ſic dr̄ hr̄e menſuratū terminatū. citenī ſummā volūtatē ē. ꝓgredit̉ ab ipſa aīa volente. hūc modū bn̄ dicit̉ eſſe modus ip̄iꝰ volūtatis rōalistermīatꝰ. Alio v̓o dr̄ hītudo volūtatis rōnalis hr̄emēſurā ẜm quātitatē. vt dicat̉ tanta hītudo poſſit vlteriꝰ aſcēdere. in magis ſit habilis. nec deſcendere vt citra ſit minꝰ habilis. ẜm hūc moduꝫ necdicit̉ hr̄e terminū vtrobiqꝫ. .n. tam habilis eſt quinpoſſit eſſe habilior. nec etiā minꝰ habilis qn̄ etiā poſſitminui. in creatura rōnali ē dicere ſūmū ſic̄ ī xp̄o.enī habilis fuit. vltra erat habilitatio rōnalis creature. ſꝫ in ſummū eſt ponere. .n. aliqͣ hītudo itadecreuit qn poſſit vlteriꝰ decreſcere. Ad illud d̓o qd̓vltimo dictū eſt. ẜm opinionē quorundā dd̓m ē. ẜmintentōꝫ aug. de. ſpecie. ordine recte diſtinxer̄t.modus .n. p̄cedit naturalit̓ ſpēꝫ. ſpēs natural̓r ordi. ip̄i d̓o ſpēꝫ p̄poſuer̄t. vn̄ illa diſtinctō hꝫ locūin. ſpecie. ordīe. ẜm dicūt̉ pͥuari vel minui per