tia oculoꝝ. aut ꝯcupiſcētia carnis ⁊cͣ. ¶ Ad qd̓ dd̓m.ꝙ noīe ꝯcupiſcētie ibi deſignate intelligit̉ ꝯcupiſcentiaque eſt radix maloꝝ. hic aūt intelligit̉ ꝯcupiſcētia q̄ eſtſequela peccati. ꝯcupiſcit .n. aliꝗs peccare. ⁊ ſic efficit̉peccās. peccādo v̓o fit pronꝰ ad ꝯcupiſcēdū. ⁊ hec ꝓnitas ꝯcupīe eſt ſequela peccati p̄cedētis. ¶ Iteꝫ querit̉.cum ꝯcupīa ſit pena. pena aūt nō eſt ſine afflictōe. hꝫ gͦin ſe afflictōꝫ. ¶ Cōtra. ꝯcupīa eſt rei amate. res auteꝫamata cū ꝯiungit̉ ſonat delectatōꝫ. cū aūt nō eſt habita ſꝫ ſperat̉ hr̄i: nihilominꝰ adducit delectatōꝫ. ſpes .n.⁊ gaudiū nō ſunt ſine delectatōe. ꝯcupīa gͦ de ſe penaꝫimportat. ¶ Iteꝫ dicit Eriẜ. Indigētia eſt principiuꝫꝯcupīe. aucͣta gͦ ꝯcupīa fiet aliꝗs indigētior. ſꝫ aucta penaͣ iaꝫ dicta auget̉ ꝯcupīa. gͦ aucta pena iam dicta fietaliꝗs indigētior. ¶ Sꝫ ꝯtrariū videt̉. qꝛ auget̉ ꝯcupīaapproximatōe ad ꝯcupiſcibile. gͦ cū minor ſit indigētialucta ꝯcupīa minuit̉ indigētia. ¶ Ad qd̓ dd̓m. ꝙ ꝯcupiſcētia reſpectu rei debito mō ꝯcupiſcēde nō ſonat ī rationē pene. ſicut nec dilectio ſummi boni. Sꝫ ꝯcupiſcētia rei indebito mō ꝯcupiſcēde cedit in penā. nullꝰ .n. īea inueīt ſatietatē. ſꝫ quatoplus credit ſatiari. tātomagis euacuat̉. ⁊ ideo hmōi ꝯcupīa inducit afflictiōꝫ. etſinō ſemꝑ ſentiat̉. quidā .n. ꝑaliticāt̉ ſpūal̓r. Cuꝫ .n. lomur ꝙ ꝯcupīa eſt pena. intelligendū ē de ꝯcupīa rei nōꝯcupiſcēde. vel nō in his circūſtātijs ꝯcupiſcēde. ⁊ ideocedit in rōneꝫ pene. ¶ Quod aūt obijcit̉ in ꝯtrariuꝫ. ꝙꝯcupīa ꝯiūctā delectabili inducit delectatōꝫ. Rn̄dēduꝫeſt. ꝙ hec nō eſt vera delectatio que nō eſt ſine afflictōeſꝫ eſt mixta cū afflictōe. de qua dicit̉ ꝓuer. xiiij. Riſusdolore miſcebit̉. vn̄ lꝫ delectatio ſit ẜm ſenſualeꝫ ꝑtemnihilominꝰ tn̄ vere eſt pena ſiue afflictio ẜm rōneꝫ in ſeꝯſideratā. ¶ Ad ſecūdū v̓o dd̓m. ꝙ cū indigētia ſit pͥncipiuꝫ ꝯcupīe. maior pōt dici ꝯcupīa duobꝰ modis. velꝓpter defectū ex ꝑte ꝯcupiſcibilitatis. vel ꝓpter attractionē ꝯcupiſcibilis. ſi ꝓpter defectuꝫ ex ꝑte ꝯcupiſcibilitatis. tūc maior indigētia eſt maioris ꝯcupiſcētie prīcipiū. ⁊ maior indigētia atteſtat̉ maiori concupiſcētie.Si d̓o fiat ꝯſiderato ꝙͣtū ad attractiōeꝫ ꝯcupiſcibilis.eo ꝙ magis attrahit quod ſibi approxīatū ē. qͣnto maior eſt approximatō: tāto maior erit ꝯcupīa .i. feruētior⁊ intelligit̉ hoc de motu naturali. eſt .n. quidā appetitꝰnaturalis ꝯcupiſcētis reſpectu ꝯcupiſcibilis.¶ Articulus quintusIs habitis de diuerſis vulneribꝰ ꝗbꝰ vulnerata eſt hūana natura ꝑ malū culpe. ꝯſequēter dd̓m eſt de mō bulneris ⁊ cauſa vulneratōis. Ad quod ſic obijcit̉. Malū culpe nō corrūpit niſi agendo. actio aūt illa eſt alicuiꝰ nature. natura aūtbona eſt in illo quod hmōi. gͦ cū ei attribuat̉ corruptiocuiꝰ eſt actio. bonū erit corrumpēs: ⁊ non aliud ꝙͣ ſe. gͦbonū ſeipſuꝫ corrūpit. ¶ Ad ideꝫ facit quod dic̄ dyo.de di. no. nō agit malū in bonū niſi ꝑ virtutē boni. ſedactio mali eſt corruptō. gͦ malū nō corrūpit niſi ꝑ virtūtē boni: ſꝫ malū nō corrūpit niſi illud in quo eſt. gͦ bonūꝑ virtuteꝫ ip̄ius boni corrumpit̉. ¶ Iteꝫ dyo. in eodeꝫ.Boni ſuꝑexcellens magnitudo ⁊ priuata ſui priuationē poſſe facit. ẜm ꝙ vniuerſalit̓ eſt ſui ꝑticipare. ſꝫ pͥuata nō ſunt niſi mala. priuatio non eſt niſi malicia.malū vel malicia nō hꝫ poſſe niſi ꝑ bonū. ⁊ ſicut ſe habet ad poſſe ita ad agere. gͦ agit ꝑ bonū. ſed actio ip̄iusmali eſt corruptio. gͦ malū ꝑ bonū corrumpit̉. ⁊ ita habet̉ ꝓpoſitū. ẜm ꝙ aliꝗd ſeip̄m corrumpit. quod eſt impoſſibile. coīs animi ꝯceptio eſt ꝙ nihil in ſę agit. eo ꝙnihil oīno vnum eſt ꝑ ſe agens ⁊ patiēs. ¶ Ad qd̓ dicedum. ꝙ malum eſt in eo ꝙ malum vulnerat bonū. cumauteꝫ dicit̉ malum dicit̉ priuatio in ſubiecto ſiue ſubiectum priuatum. vt vulneratio nō attribuat̉ priuatōitm̄. nec ipſi bono ẜm quid tm̄. ſed ipſi toti. nihilominꝰquia corrumpit non dicit ꝑ ſe agere. ſed ꝑ ſe deſtruere

bene conuenit ipſi priuationi exiſtenti in ſubiecto ẜmꝙ huiuſmodi. Aliter enim debet fieri iudicium cuꝫ hͦverbo corrumpere. ⁊ cum hoc verbo agere. ſi enim ponatur cum hoc verbo agere. retorquetur actio principalius ad ipſum bonum. Si v̓o ſumatur hoc verbumcorrumpere principalius refertur ad malū ſiue ad maliciam. Cum ergo dicit Dyoniſius. ꝙ malum nō agitin bonum niſi per virtutem boni. aut corrumpere ſumitur ibi vt dicatur agere quadam cōmuni ratione. ⁊tunc dicendum ꝙ non eſt verum. Si v̓o ſumatur agereproprie. tunc verum eſt ꝙ malum non agit niſi per virtutem boni. ⁊ ita ex predictis non ſequit̉ ꝙ aliquis ſeipſuꝫ corrumpat. accidit tamen ꝙ aliquid in ſeipſo deficit. ⁊ hoc modo poteſt dici. ꝙ creatura ē cauſa ſui defectus prout in defectum vertitur. ſed hoc non eſt ex ratione boni. quia tunc oporteret primam cauſam bonitatis eſſe cauſam horum defectuum. ¶ Similiter reſpōdēdū eſt ad aliam auctoritatem Dyoniſij quā dicitur.ꝙ malum habet poſſe per bonum. Eſt enim poſſe duplex. vel poſſe a potentia actiua. vel poſſe a poſſibilitate defectiua. Si poſſe a potentia actiua: non habꝫ malum niſi a bono. Si d̓o poſſe a poſſibilitate defectiua:ẜm hoc malum inꝙͣtum malum. id eſt ſubiectum priuatum dicitur poſſe. vt eſt poſſe corrumpi vel minui. ⁊ita de alijs. Et eodem modo eſt de poſſe corrumpere vtad malum ſiue maliciaꝫ retorquatur. Unde dicit Auguſtinus in libro de natura ⁊ gratia. Abſtinere a cibo non eſt ſubſtantia. ⁊ tamen ſubſtantia corporis ſiomnino abſtinetur a cibo ita langueſcit. ⁊ inequalitate morbi corrumpitur. ⁊ a laſſitudine debilitatur ⁊ frāgitur. ⁊ ſic etiam eſt de malo quo natura anime corrūpitur. ¶ Item vulneratur potentia naturalis per malum culpe. non niſi ipſa potentia liberi arbitrij: ſꝫ ipſapotentia liberi arbitrij eſt potentia peccandi. ergo potentia peccandi vulneratur per malum culpe. ſed hecpulneratio non eſt niſi boni diminutio. ergo quantomagis homo peccat: tantomagis diminuit̉ in eo potentia peccandi. ergo quantomagis peccat. tantominus poteſt peccare. ¶ Contra. quantomagis peccat.tanto fragilior eſt ad peccatuꝫ. ergo quantomagis peccat. tanto poteſt magis peccare. ¶ Ad quod dicendū.ꝙ cum dicitur potentia liberi arbitrij vulnerari ꝑ malum culpe. ⁊ vulneratio illa eſt boni diminutio: intelligitur non ex illa parte qua liberum arbitrium eſt potentia peccandi: ſed ex illa parte qua dicitur potentianon peccandi. ex illa enim parte ſicut dicit Anſelmusdicitur libertas. non dico a coactione: ſed illa libertas que eſt a miſeria. qua dicitur qui magis peccat minus liber. Unde dicit in libro de libero arbitrio. Potentia prout huiuſmodi nec eſſe libertatem nec parteꝫlibertatis. ſed non ſic eſt de potentia non peccandi ſiuebenefaciendi. ẜm hoc enim qui magis peccat peccatomortali minus poteſt. vnde in predicta ratione eſt commutatio ab eo quod eſt quid in quale. ¶ Uel quomodoſe habeat cum dicitur. malum vulnerat libeꝝ ar. ⁊ libeꝝ arbi. eſt potentia peccandi. gͦ vulnerat potentiampeccandi vulneratione que eſt diminutio. libeꝝ .n. ar.dicit quid. potētia d̓o peccandi dicit qūo ſe hꝫ. ¶ Itemdicit dyoni. ī li. de di. no. Nihil corrumpit̉ a malo ẜmꝙ eſt eſſentia vel natura. gͦ non vulnerat̉ ipſa natura.ſed natura nihil aliud eſt ꝙͣ ipſum bonum. natura ergo non vulneratur bonum nature. quid ergo vulneratur? ¶ Ad hoc reſpondendum per hoc quod in eodeꝫlibro dicitur. Non corrumpitur quid exiſtentium ẜmꝙ eſt eſſentia vel natura. ſed ex defectu iuxta naturamordinis armonie ⁊ communis commenſurationis. circumloquitur ergo per ordinem armoniam ⁊ commeſiſurationem bonum modi. ſpeciei. ⁊ ordinis. ratōe quorum dicitur eſſe diminutio ſiue vulneratio in ipſa potentia habituali. Natura autem dicitur duplicit̓. vel