Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.cij.

lꝫ ſit pena peccati originalis. tn̄ ſemꝑ eſt ꝓpria pēapeccati actualis. qui .n. perpetrat homicidiū. multotiens nouit homicidium eſſe mortale peccatum. Eſt etiāignorantia que opponitur ſcientie exꝑientie ſiue ſciētieapprobatōnis. hec ignorantia rn̄det tanꝙͣ ꝓpria peſa mortali peccato. ita diuerſo peccato mortali rn̄det diuerſa ignorantia. ẜm hunc modū dicitur a ph̓o.Omīs malus ignorat. cuꝫ enim peccat aliquis mortaliter. non noſcit bonum oppoſitum noticiā approbationis: cum enim noſcere malum noticia approbatōnis noſcere bonum noticia approbationis ſint oppoſita.peccator auteꝫ noſcat malum noticia approbatiōis. abeo remouet̉ altera noticia. ignorantia ẜm hunc modum auget̉ per augmētuꝫ peccati. Adhuc etiā queritur. cum ſit malum veniale ſicut mortale. vtrū malum veniale inducat vulnus ignorantie. non videt̉vulneratio enim naturaliū ſequitur ad ſpoliatōꝫ gratuitorum. ſed ſpoliatio gratuitorum non fit niſi motale peccatum. non ergo ignorantia que eſt vulnus ſequitur ex veniali peccato. auteꝫ ad ſpoliationeꝫgratuitoruꝫ ſequatur vulneratio naturalium. apparetper ordineꝫ contētum in parabola euangelica luc̄. x.dicitur enim ibi. homo incidit in latrones qui etiāſpoliauerunt eum plagis impoſitis abierunt ſemiuiuo relicto. prior ergo eſt ſpoliatio conſequens eſtvulneratio. Contra. peccatum veniale diminuit ſpeciem. modum. ordineꝫ. ẜm ſunt bona naturalia.dicit beatus Gregorius. peccatuꝫ veniale obſcurat.rgo per peccatum veniale fit vulneratio naturalium.inducitur vulnus ignorantie. Preterea. qui perpetrat peccatum veniale. pct̄m noſcit illud noticia approbationis. ergo ignorantia oppoſitum bonum. ceciditin vulnus ignorantie. Ad quod dicendū. lꝫ peccatum veniale non per ſe inducat ſpoliatōneꝫ gratuitorum. inducit tamen quendam defectum bonoruꝫ naturalium. vnde pena ignorantie cuiuſdam poteſt conſequi ad peccatum venialꝰ. Ad illud v̓o quod obijcitur in contrarium dicendum eſt. ordo ille paraboleeuangelice attendit vulnerationem illam naturaliumque conſequitur ex peccato mortali per ſpoliationemgratuitorum. hic autem loquimur de illa vulneratiōeque immediate cōſequitur ex peccato ipſo veniali. quenon eſt tanta. quanta eſt illa que conſequitur ex peccato mortali. non enim in veniali peccato fit vulneratioaut diminutio boni niſi ꝙͣtuꝫ ad quendam actū ip̄iuspotentie. per mortale auteꝫ fit vulneratio ipſius potētie naturalis. ꝙͣtum ad omēꝫ actum ipſius potentie ordinabiliin ſaluteꝫ. Articulus. iij.Oſtmoduꝫ queritur de tercio vulnere quodeſt malicia. Et queritur primo de differētiamalicie ẜm vna differentia peccati ē. quaquis peccat ex malicia. de malicia ẜm eſt tercia pena. Cum enim malicia hic dicta ſit pena peccati. malicia v̓o ibi dicta ſit cauſa peccati. differunt malicia hicdicta malicia ibi dicta. ita non ideꝫ ſupponetur pervtrunqꝫ. Sed videtur contrarium per differentiascondiuidentes. differentie enim cōdiuidentes ſunt infirmitas ignorantia. infirmitas auteꝫ ignorantiaprout dicuntur diſpoſitōnes ad peccatum. ſunt idemcum penis hic dictis. ergo a ſimili diſpoſitio que ē adpeccatum. erit idem in ſubſtantia cum malicia que eſtdiſpoſitio peccati. Preterea. malicia ẜm eſt penadicetur vulnus alicuius boni naturalis. cuius boninaturalis dicetur vulnus eſſe? videtur enim indifferenter omne bonum. ſicut enim malicia culpabilisdillinguit aliquod bonum ſibi oppoſitum: ita nec malicia penalis. Preterea. malicia ẜm eſt pena cōtrahitur ex malo culpe. ex differenti malo culpe erit dif-

ferens malicia. ẜm eſt pena. ex augmēto culpe eritaugmentum ipſius pene. in quo dicetur ipſe deteriorratione iſtius pene. Ad quod dicendum. maliciaẜm hic ſumit̉. prout ſumit̉ in illa diuiſione. peccatum aliud ex infirmitate. aliud ex ignorantia. aliud excerta malicia. different̉ ſumit̉. hic ſumit̉ malicia pene que ex peccato mortali ꝯſequit̉ ibi v̓o ſumit̉ malicia culpe. que ncc̄io p̄cedit pct̄m in ſpiritūſanctū. ſꝫdicit̉ certa malicia homo ſcient̓ peccat. eo modo quodicit̉ peccare ex certa malicia impugnādo gratiā ſpirituſſancti. quā fit remiſſio pct̄oꝝ in eccīa. dicit̉ certa malicia qꝛ certitudo p̄cedit reſpectu hꝰ generis pct̄i ita different̉ ſumit̉ malicia. dicit̉ quis peccat excerta malicia. dicit̉ peccās cadit in maliciā pene. Ad ſecunduꝫ v̓o dd̓m. malicia cuꝫ ſit defectibilitas boni naturalis. accipit̉ malicia ẜm eſt pena defectu cuiuſcūqꝫ boni: potentia .n. dicit̉ bonū. ſcientia dicit̉ bonuꝫ: ſꝫ accipit̉ defectu boni ſimpl̓r. aquis dicit̉ bonus. ita nerit malicia cōmune ad aliagenera penaꝝ. ſꝫ e diuerſo diuidet̉ ſicut bonū different̉ſumit̉. Si v̓o querat̉. vtꝝ ex quocūqꝫ pct̄o mortaliueniat hec pena. ſicut p̄cedētes pene infirmitas ſcꝫignorātia. Dicendū eſt ꝓueniūt ſingule iſte pene exquolibet genere pct̄i mortalis. hec aūt pena eſt niſidefectibilitas recedēdi a bono ſimpl̓r vel elongandi ſe.Et ſi obijciat̉ iſta defectibilitas nihil aliud ē ꝙͣ infirmitas. ita hec pena differt ab illa. Dicendū eſtinfirmitas reſpicit penā aīe ẜm ꝯtrahit debilitatemquandaꝫ carnis adiuncte. malicia v̓o dicit defectibilitateꝫ volūtatis ẜm ſeip̄am. que tn̄ naſcit̉ ex corruptiōevolūtatis p̄cedentis. ita differt potentie ẜm infirmitas dicit̉ defectus potentie. ẜm malicia dicitdefectibilitateꝫ potentie. que eſt volūtas ex ꝓpria corruptōne. Ad aliud dd̓m. malicia ẜm eſt pēa delinquit̉ ex malicia culpe. creſcente malicia culpe creſcit etiā malicia pene. malicia aūt illa pene reddit ip̄mdeterioreꝫ. qꝛ plus elongat̉ a bono ſimpl̓r. ita magisinhabilis eſt. nec dicit̉ deterior eo quo ille magispeccat malicia culpe dicit̉ deterior. ſed eo quo penareddit hoīeꝫ deterioreꝫ.Articulus. iiij.Uarto querit̉ de vulnere ꝯcupiſcentie. Circa quod querit̉. que ſit iſta ꝯcupiſcētia quedicit̉ eſſe pena peccati. Si .n. dicit̉ ꝯcupiſcētia illa que eſt fomes peccati: ẜm hoc erit pena origīalis peccati. aūt dicet̉ eſſe pena pctōꝝ ſingl̓orūmortaliū: ſꝫ dicit̉ illa de qua dicit̉. vj. Ro. ſuper illud.Neqꝫ exhibeatis mēbra veſtra ⁊cͣ. Glo. longior ille tyrānus eſt qui ꝯmouet in nobis mala deſideria. eſt innobis mala ꝯcupiſcētia eſt in nobis ꝑmittēda regnare. ſunt eius deſideria que ſunt actuales ꝯcupiſcētie. que ſunt arma dyaboli. hec ꝯcupiſcētia ē pēa orirunt̉ ad originale pct̄m tm̄. hoc non videt̉. Infirmitasenī vel ignorantia reſpiciūt indifferent̉ quodcūqꝫ morcale peccatum. concupiſcētia que eſt pena cōdiuidēsſimiliter reſpiciet indifferenter quodcūqꝫ peccatū mortale. Ad quod dd̓m. concupiſcētia de qua fit ſermo eſt circuiens tanꝙͣ pena quodcūqꝫ peccatū mortaleꝯcupiſcentia v̓o de qua dicit augꝰ. ſuꝑ epiſtolā ad Ro.eſt ꝓpria pena originalis peccati. dicit̉ ad omne peccatum ſiue veniale ſiue mortale. ꝯcupiſcētia v̓o prouthic ſumitur eſt pronitas ad aliud peccatū quod eſt ſequela p̄cedentis. vel ad illud quod eſt eiuſdeꝫ generis.ex peccato enī mortali prouenit concupiſcentia apparētis delectabilis que ꝯſequentiā habet ad illud. Itēqueritur de differentia ꝯcupiſcentie illius qua queritur. j. Io. ij. Omne quod eſt in mūdo aut eſt ꝯcupiſcen