Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

v̓o diuiſio accipit̉ ẜm defectū ꝑtinētē ad tplicē vim anime et cauſam eius extrīſecā. error accipit̉ ẜm rōem.difficl̓tas v̓o vitāde ꝯcupiſcētie ad cōcupiſcibilē ſiue affectiuā. tediū benefaciēdi ad oꝑatiuā ſiue iraſcibilē ẜmaliū modū. tempeſtas v̓o ſeculi cauſaꝫ extrīſecam dicit.Sunt aūt tres vires anime ẜm prius poſterius. ratōſiue cognitiua et affectiua et oꝑatiua vel vis rōnaliscupiſcibilis iraſcibilis. Diuiſio aūt ſeptimēbris accipit̉ ẜm defectus ſunt in cognitiua motiua. defectꝰ at̄multiplex ē ī cognitiuā ẜm differentē modū cognitōiseſt em̄ cognitio finis. et eoꝝ que ſunt ad finē. ꝯgnitio at̄finis ē duobꝰ modis. vl̓ in rōe veri ſic dr̄ intellectus.vel ī rōe boni ſic dr̄ ſapīa. ꝓpter qd̓ duplex ē defectusſiue penalitas rn̄dens. ſtulticia .ſ. et ebetudo. vt ſtulticia ſit cōtra ſapientiā. ebetudo cōtra intellectū. Reſpectu aūt eoꝝ que ſunt ad finē duplex ē cognitio. arduorū arduoꝝ. defectus aūt cognitōis arduorū dr̄ p̄cipitatio. ſicut cōſiliū qd̓ ei opponit̉ eſt reſpectu arduorum.Ignorātia v̓o que opponit̉ ſciētie ē reſpectu arduorūque tn̄ ſūt ad ſalutē ſicut ſciētia eſt cognitio talium. Exꝑte v̓o motiue accipiūtur tres penalitates. Ex ꝑte enimip̄ius concupiſcibilis vnꝰ defectꝰ ſiue pena. que dr̄ duricia que eſt circa pietātē. Ex ꝑte v̓o iraſcibilis duplex attēdit̉ defectus ẜm exceſſum. excellētia ſiue ſuꝑbia. quando ꝓnus eſt ſupra id qd̓ pōt ex quadaꝫ temeritate etita opponit̉ timori. reliquus v̓o defectus eſt ẜm indigentia vel diminutōem dr̄ timiditas. que eſt cōtra fortitudinē donū. ſic ergo ſunt ſeptē penalitates ī ꝗbꝰ vulneratur anima et reꝑatur per. vij. dona. Nembrum terciumErcio querit̉ de ſingl̓is vulneribꝰ illisenumerat beda. et habet quīqꝫ pluſtrāda.Primo de vulnere infirmitatis. Secūdode pena ignorātie. Tercio de pulnere malicie. Quarto de vulnere cōcupiſcētie. Quinto de modovulneris et cauſa vulneratōis. Articulus primusRimo q̄rit̉ de vulne̓ infirmitatis. Infirmitas aūt ē impotētia reſiſtēdi malo ſꝫ qui nonpōt reſiſtere malo. i. peccato neceſſitatē habꝫſed dicit aug. in li. de natura gr̄a. quis peccat in eo qd̓vitare poteſt? q. d. nullus. ergo videt̉ habēti hmōiinfirmitate imputet̉ peccatū. Ad qd̓ rn̄dendum ē hoc dicit aug. in eodē li. ex vicijs nature exditōe ſit quedā peccādi neceſſitas. Audeat atqꝫ vt ea neceſſitas ſit diſcat deo dicere. de neceſſitatibꝰ meis educ me. quia in hmōi orōne certamē ē aduerſus temptatorē de ip̄a cōtra nos neceſſitate pugnātem. ex verbo aug. patet quedā eſt neceſſitas ex vicio. et alia ē neceſſitas ex cōditōne nature. ſi peccaret ex neceſſitatenature ꝯdite. imputaret̉ ad peccatū. quia vitarepoſſet. Sed peccat ex neceſſitate que ē ex vicio nature cuius ortū fecit volūtas. imputatur ei ad peccatum.eo ſe in hanc neceſſitateꝫ precipitauit. eſt auttalis neceſſitas que poſſit tolli adiutorio gr̄e. et ideopetendū eſt adiutoriū gr̄e. ne talis neceſſitas vl̓ infirmitas p̄ualeat. Itē ex peccato primo ꝓuenit infirmitasſi ergo addat̉ peccatū erit maior infirmitas. quātūcūqꝫ multiplicet̉ peccatū erit maior infirmitas. ergo ea facilitate ſurgit ī ſecūdo peccato vel in tercio quāfacilitate reſurgit ī peccato primo. quod videtur per ſimile de homine cādēte in foueā profundiorē. et de cadente in minꝰ ꝓfundam. Ad qd̓ dicēdū ē. ē quedā facilitas vel difficultas ex ꝑte hominis. eſt facultas alia exꝑte eius quē reſurgit. Ꝙtum ad illū per quē reſurgitequalis eſt facilitas reſurgēdi a prima infirmitate et aſecūda vel tercia. ꝙͣtum aūt eſt ex parte ip̄ius hominis. eſt equalis facilitas ẜm maior vel minor infirmitas. illud deſignat̉ in ceco cui dn̄s impoſuit manus

poſtea ſequitur video homines velut arbores ambulantes. deinde iterū impoſuit manus ſuꝑ oculos eius cepit videre et reſtitutus eſt. ita vt videret clare omnia. v.habetur marci. viij. non em̄ ex parte dei fuit difficultasquin ſtatiꝫ cl̓are videret: ſed on̄dere voluit dominꝰ infirmitatē maiorem vel minorē ex parte peccantis. Adhuc etiā queritur ſi per peccatū vulneratur vulnereinfirmitatis. ergo maximū peccatum cadit in maioreꝫinfirmitatē. ſꝫ maximū peccatū ē peccatū hereſeos. ſicuthabet̉ in li. de bap. contra donatiſtas. ergo peccans illopeccato cadit in maximā infirmitatē. Sed videt̉ contrariū. quia quidā illoꝝ: vtpote hereſiarche qui magispeccāt fortiores ſunt. aggrediūtur mortē que eſt de rebus difficilimis ſicut dicit ph̓us. ex quo videt̉ ex peccato ꝓueniat infirmitas. īmo ex aliquo peccatoueniat maior fortitudo. Similiter obijcitur de deſperato. qui ex deſperatōne aggreditur mortē deſperatōſit maximū peccatū. Ad quod dicendū. ex peccateẜm quātitatem peccati accidit infirmitas maior vl̓ minor. aūt in quodam peccato eſt fortitudo ſuſtinendi ardua vtpote tribulatōem maximā vl̓ mortem. hoc ē ꝓpteropinionē vel eſtimatōem fidei recte. que eſt apd̓ illū quieſt hereticus. ſi recte crederet et ſe crederet recte credere. eēt apud ip̄m hec rectitudo. ſꝫ quia recte credit credit ſe recte credere. innuit ex hac opinione fidei apparētis fortitudinē quādam ſimilē fortitudini fidei. que tn̄ vſqꝫquaqͣꝫ tāta eſt. quāta eſt fortitudofidei. Ad illud v̓o quod obijcit̉ de deſperatōe. rōnepeccati deſperatōis maxima ꝓuenit infirmitas reſpectutemptatōis. aūt aggredit̉ mortē hoc ē ex quadā opinion euadēdi miſeriā illam que duxit in deſperatiōemvel que eſt cuꝫ deſperatōne. nullus em̄ ſimpliciter eligitmorteꝫ. Un̄ aug. in li. iij. de li. ar. nullus recte poteſt eligere vt ſit. ſed eligit ex quadā opinione recta. eſtimat em̄ euadere miſeriā. Un̄ aug. in eodē. Cum quiſqꝫcredens poſt mortē erit. intolerabilibus tn̄ moleſtijs ad tota cupiditatē mortis impellitur. decernit atqꝫ arripit mortē. in opinione habet errorē omnimode defectōis. in ſenſu aūt naturale deſiderium quietis. om̄isitaqꝫ appetitus in volūtate mortis eſt vt qui moriturnon ſit. ſed vt requieſcat intēditur. Adhuc etiā queritur de illo peccato quod dicitur peccatū ignorātie ẜmquod dicit. b. ambro. grauiſſime peccat qui ignorat. ſuper illud em̄. ij. ad ro. an ignoras ⁊cͣ. em̄ maximuꝫ ſitpeccatum. inducit maxima infirmitatē. talis aūt ſertit ſuā infirmitatē. Un̄ ꝑaliſim habet ſpiritualē. ſed quiparaliſim habet ſpūalem timet adiungi nociuo. cuꝫ ſentiat. ſicut ē de palitico corꝑaliter. ex hmōi peccato cōſequitur quedā fortitudo ad ſuſtinedū nociuū. nonergo ex maiori peccato maior infirmitas. Ad quod dicēdum ſicut in p̄cedentibus peccatis rōne eſtimationis cōſequebat̉ quedā fortitudo. ita in hoc peccato rōe eſtimatōis ꝯſequitur quedam fortitudo. eſtimat em̄de nociuo eſſe nociuū. et hoc eſt in p̄cedentibꝰ peccatis. In hoc aūt eſtimat nociuū quod ē nociuū. exhabet quandā fortitudinē ſuſtinēdi. ex alio ergo ſurgitinfirmitas .ſ. ex infirmitate morbi ſpiritual̓. ex alio ſurgit fortitudo .ſ. eſtimatōne recta vel non eſtimatione recta. Articulus ſecundusEinde queritur de pena ignorantie. Si eniꝫpena ignorantie conſequitur ad peccatum.ergo ad maius peccatum maior ignorantia.quod tamen videtur dupliciter eſſe falſum. tum qꝛ peccator aliquando magis nouit quid ſit agendum iuſtus. tum quia in maiori peccato exiſtens magis nouitaliquando ꝙͣ ille qui eſt in minori. non ergo videturanima per peccatuꝫ vulneretur vulne ignorātie. Adquod dicēdum. eſt duplex ignorantia. Eſt enim ignorantia que opponitur ſciētie ſpeculatiue. tal̓ ignoratia