Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCenteſima

Articulus ſecundusEcundo queritur. vtrū malū opponatur bono creato. Ad quod ſic. dicūtur cōtrariaquoꝝ alterū ſuſtētificat alteꝝ. bonū v̓o ſuſtētificat malū. ergo bonū creatū malū ſunt cōtraria Cōtra. malū nocet bono creato. qd̓ nocet bono creato dicitur ei cōtrariū. malū bonū creatū ſunt contraria. Ad quod dicēdum malū dicit̉ dupliciter ſicut ſupra habitū ē. Uno em̄ dicitur cōtrariū. qd̓ viciſſim ꝑmutabile ē in eodē ſubiecto. hoc accidit hocyviciſſim vnū nocet alteri. ẜm hoc bonū creatum etnalū dicūtur ꝯtraria. quia hec inuicē ſibi nocēt.bonū em̄ nocet malo. Alio v̓o dicitur cōtrarium alterū alteri. alterum nocet alteri. ſꝫ viciſſimꝑmutatur ī ſubiecto. ẜm hoc malum ē cōtrarium bono. in quo etiā ſubſtātificatur. ẜm hec ꝓcedit p̄dicta. nihilominꝰ tn̄ ē bonū quoddā qd̓ opponitur malo viciſſim. vtpote bonū ī habitibꝰ bonis et malū in habitibus malis. que in creaturis rōnabilibus ſibinuicē ſuccedunt Articulus terciusEinde queritur malū opponat̉ bono creato. Utrū idē ſit malum quod opponitur bono gr̄e bono nature. ſic videtur. malūpponitur bono gratie. em̄ poſſunt ſimul ineſſeiun habere ſubiectū cui inuiceꝫ ſuccedūt. intelligihoc de malo culpe. ſꝫ malū culpe ē corruptio modi. ſpeciei ordinis. hoc aūt opponit̉ bono nature. malū idēopponitur bono nature bono gratie Contra bononature opponit̉ malum pene. bono gratie opponitur malum culpe. aūt idem ē malū pene malū culpe. ergo malum idem opponitur bono gratie bono nature. aūt malū pene opponat̉ bono nature patet hocmalū pene eſt vulneratio bonoꝝ naturaliū. ſꝫ dulneratio bonoꝝ naturaliū opponitur bono nature. ergo malūpene opponitur bono nature. Ad quod dicēdumē idē malū quod opponitur bono gratie et bono naturevt tangatur proxima oppoſitio. ſi v̓o dicatur idem malūquod vni per ſe primo opponitur. alteri v̓o per conſequens. ẜm hoc maluꝫ culpe dicetur opponi bono gratieet virtutis et bono nature. primo et ſe opponiturbono gratie et virtutis. ſecundario v̓o opponitur bononature. quia ē cauſa vulneratōis bonoꝝ naturaliū.aūt dicitur malū ē corruptio modi. ſpeciei et ordinis. ethoc dupliciter pt̄ dici vel vt dicatur corruptio formalit̓vel effectiue. ſi effectiue: ẜm hūc modum dicit̉ malū culpe corruptio. pōt idē malum quod opponitur bonogratie et bono nature. Si v̓o accipiat̉ formaliter. ẜm erit malū culpe quod opponit̉ bono gratie et virtutis malū ē qd̓ corruptō modi ſpeciei et ordinis. aūtbono nature. ſe et primo opponitur maluꝫ pene. patet hoc malū pene eſt inuolūtaria defectio. defectio v̓oopponitur perfectioni. ꝑfectio aūt illa ē bonū nature. etita malo pene opponitur bonū nature. ſed malū culpe ēdefectio volūtaria. defectio aūt volūtaria opponitur diſpoſitōe bono volūtarie. ergo bonum virtutis vl̓ gr̄oſit diſpoſitio bona volūtaria. a volūtate data vel facta. ſed cui cōſonat volūtas. ergo malum culpe opponit̉ratie vel virtutis.Articulus quartusUarto queritur vtrū idem ſit bonū nature qd̓malo opponitur quod ei ſubſternitur.videtur. bonum em̄ quod ſubſternitur eſt ſubiectū. ſubiectū aūt dat eſſe ei quod ē in ſubiecto. ergo ēDei cōtrariū. cōtrariū em̄ tollit a ſuo cōtrario. Itemcoīs animi cōceptio ē. nullū oppoſitū ſit in ſuo oppoſito. ſed malum ē in bono quod ſibi ſubſternit̉. ergo ē

oppoſitū et macōtrarie. Itē quod denominat alid̓ deſtruit ip̄m. ſꝫ cōtrariū ſiue oppoſituꝫ deſtruit illudcui ē cōtrariū vel oppoſitū. ergo malū eſt cōtrariumilli bono quod ei ſubſternit̉. Cōtra. omne corruptiuūē cōtrariū ei cuius eſt corruptiuū. ſꝫ malū ē corruptiuūboni quod ei ſubſternitur. ergo ei ē cōtrariū. Itē dic̄aug. in ench̓. hic fallit regula dyaleticoꝝ dicit̉. contraria ſunt ſimul in eodem. qd̓ innuit maluꝫ qd̓ineſt bono. ē cōtrariū ei. ita cōtrariū eſt in ſuo contrario. Item qd̓ diminuit alterū inqͣtū hmōi cōtrariatur ei: ſꝫ malū diminuit ip̄m bonū nature quod ei ſubſternitur. habitudinē .ſ. naturalē ad bonū gr̄e vel virtutis. Un̄ dyo. li. de di. no. Corruptō ē nature infirmitas defectus naturaliū habitudinū oꝑatōnuꝫ virtutūergo malū cōtrariat̉ bono quod ei ſubſternitur. Adquod dicēdum malū culpe ē ī bono nature cui etiamaduerſatur. ita quodammō ē in ſuo cōtrario ſicut diaug. in ench̓. Sꝫ ſciendū duplex ē bonū nature. Eſtem̄ quoddā bonuꝫ nature quod poteſt tolli malūculpe. in tali bono nature ē malū culpe. nec eſt ei contrariū. Eſt et aliud bonuꝫ nature qd̓ poteſt diminui veltolli per malum culpe vel pene. huic bono aduerſaturdiminuendo vel tollēdo. aūt diminuit. aliquod ē qd̓remanet. ī illo etiā dr̄ eſſe ſicut in ſubiecto. Uerbigr̄aaīa habet quoddā bonū nature quo eſt anima. habetbonū nature .ſ. habitudinē quādā naturalē ad bonū moris vel gratie. primū bonū ē in quo cōtingit eſſe malumculpe. aduerſatur illi nature tollendo nec diminuendo. quātūcūqꝫ em̄ fiat corruptio malū culpe. minus eſt anima rōnalis aīa rōnalis. ſed aliud bonū nature .ſ. habitudo naturalis. vt vult dyo. diminui pōt. etei quod diminuitur aduerſatur malū culpe. ei v̓o quodremanet ineſt tāꝙͣ ei quod ſubſternitur malo culpe. hocaūt pōt aduerſari. cōtingit aīam minus habilē adbonū ꝙͣ prius. etiā bonū nature qd̓ pōt tolli maluꝫpene vel malū culpe tāꝙͣ meritoriū illius. ſicut vita incorꝑe humano tollit̉ ab ip̄o corꝑe ex merito p̄me culpehominis. qd̓ aūt tollit ē malū pene .ſ. mors. ſic ergo eſtquoddā bonū qd̓ nec poteſt tolli. nec diminui malumculpe vel pene. ē et aliud quod poteſt diminui ſed nonpōt tolli. ſicut habitudo naturalis ē terciū qd̓ oīno pōttolli ſicut vita in re animata. bonn̄ ergo nature ſecūdo dictū. ē cui malū aduerſatur diminuendo ſed tollit. Un̄ aug. in ench̓. natura corrūpitur ma ē eiꝰ corruptio. qꝛ qualicūqꝫ priuat bono. ſi nullo priuat nocet. nocet aūt a diminuēdo bonuꝫ. ꝙͣdiu ergo natura corrūpit̉: ineſt ei bonū quo priuet̉. athoc ſi nature aliꝗd remanebit qd̓ corrūpi nequeat. ꝓfcto natura incorruptibilis erit ad hoc tāmagnū bonūcorruptio ꝑueniet. ex quo accipitur. ē bonū qd̓ pt̄corrupi malū. et eſt alid̓ bonū qd̓ p̄t corrūpi malum. et eſt aliud bonum quod non poteſt corrumpi.huic ergo aduerſabitur malum. illi non aduerſabitur.tanꝙͣ cōtrario. et cui aduerſatur nihilominus eſt in eo.ſed ẜm aliam et aliam rōem ſicut dictum eſt. Ad obiectum ergo primum dicendum eſt. bonum ratione cuius malum dicitur habere eſſe non eſt ei cōtrarium. ſedratōne eius malum priuat eſſe ſiue bonum. ratōe v̓opriuationis dat ei. et ita ex alio habet eſſe. et ex aliohabet cōtrarietatem. Ad ſecundum d̓o dicendum.contrarium accipitur duobus modis vno modo proprie ẜm contraria nata ſunt fieri circa idem viciſſimincomperabilia eidem ineſſe. ẜm hunc modum cōtrarium non eſt in contrario. ſed ſeſe adinuicem expellunt.ſicut ſeſe habent malum culpe et bonum gratie vel virtutis. Alio modo dicitur cōtrariū quod nocet alteri adiminuēdo aliꝗd de ip̄o. ẜm hūc modum contrariumpoteſt eſſe in ſuo contrario. illa autem communis animi conceptio. contrarium non eſt in ſuo contrario. ītelligitur de cōtrarijs pͥmo modo dictis. Ad terciū v̓o