QueſtioCenteſima

niſſio maloꝝ eſt ad oſtenſionem iuſticielligiturdicendū. ꝙ ꝑmiſſio maloꝝ eſt ad oſtenſioAd qunem oīm ſupradictoꝝ. ſed altera ⁊ altera ratōe. Ad on̄ſionem em̄ potentie eſt vt ſupra plura declaret̉ potētia diuina. nō ꝙ in hoc ſit magna potētia. Ad oſtenſioneꝫ v̓oapientie vt bona decentius collocent̉. collocat̉ em̄ tuncecētius cū malo ſuꝑfert̉. Preterea. qꝛ ꝯtraria iuxta ſepoſita magis apparet. bonū iuxta qd̓ eſt malū pulchriꝰapparet. Ad on̄ſionem v̓o benignitatis eſt ꝑmiſſio malivt in hoc natura laudet̉ ⁊ ꝑ ꝯſequēs actor nature. Unde aug. xij. de ciui. dei. Cuius recte vituꝑatur viciū. ꝓculdubio natura laudat̉. ſicut cū dicit̉ viciū oculoꝝ cecitas. id on̄dit̉ ꝙ ad naturā oculoꝝ viſus ꝑtinet. ita cumviciū ratōnalis creature dicit̉ ꝙ nō adheret deo. hīc declarat̉ eius natura vt deo adhereat ꝯſuetudinē. Ad on̄ſionē v̓o iuſticie. vt nullū malū ſit impunitū. Auguſ. ⁊natura boni. Melius ordinatur natura vt iuſte doleat īſupplicio. ꝙͣ vt impune gaudeat in peccato.¶ Nembrum quintumUinto queritur in quo ſit malum. Et habet tres articulos. Primus in quo ſit malū ſicut in ſubiecto. Secundus in quo ſitmalū culpe. Tercius in quo ſit maluꝫ qd̓¶ dfectus nature.¶ Articulus primusD primū. Cū em̄ malū ſit priuatō. malū eſtin aliqͦ ſicut in ſubiecto qd̓ priuat̉ alio bono.¶ Querendū eſt ergo. cū malū nō poſſit eſſe ſine ſubiecto. Utrū ſit in bono vel in malo. Si em̄ eſt ī bono. aut in bono qd̓ nō pōt corrūpi. aut qd̓ pōt corrūpi.Si in bono qd̓ nō poteſt corrūpi. gͦ nō pōt eī noce̓. gͦ malū nō eſt in eo. Si in bono qd̓ pōt corrūpi. opponit̉ malum ei. oppoſitū aūt nō eſt in ſuo oppoſito. gͦ maluꝫ nō eſtin bono. ¶ Item ꝙ malū nō ſit in bono videt̉ dice̓ dyo.in li. de diuinis nō. Nō eſt frigidū in igne ſic nec malūin bono. ¶ Itē nō eſt aliquid ſibip̄i ꝯtrariū. ſed ſi idemſit bonū et malū. aliquid ſibi erit ꝯtrariū. nō gͦ idem eſtbonū et malū: ſed ſi malū eſt in bono idē diceret̉ bonuꝫet malū. gͦ idē ſibi ꝯtrariū. ſꝫ hoc eſt impoſſibile. gͦ malūnō eſt in bono. Si v̓o eſt in malo in infinitū eſſet abire.qd̓ cū nō ſit. nō videt̉ malū eſſe in ſubiecto. qꝛ neqꝫ in bono neqꝫ in malo. Ꝙ aūt ſit in bono aug. in li. de moribꝰmanich. Malū ē corruptio. corrupto aūt nō ſeip̄m corrūpit. gͦ malū nō corrūpit malū. et corrūpit bonū vl̓ malū. gͦ corrūpit bonū. ſed corrupto illa eſt minuenda. gͦ bonū minuit̉. ſꝫ cū bonū minuit̉ adhuc bonū eſt. gͦ malū eſtin bono. ¶ Item priuatō eſt in eo qd̓ priuat̉. et eſt in aliquo. gͦ in bono. et hoc eſt qd̓ dicit Dyo. bonū ſuſtentificat ſuam priuatōem. ¶ Ad quod dicendū. ꝑ hoc qd̓ dic̄aug. in enche. ꝙ malū eſt in bono qd̓ ſignat his verbis.Pala ex bonis orta eſſe dicimꝰ. et iteꝝ. Nō pōt eē maum niſi in aliquo bono. nec poterat eſſe aliud vn̄ oriret̉mali natura. Nec eſt hoc ꝯtrariū ei qd̓ dicit̉. v. yſa. Uehis qui dicūt bonū malū et malū bonū. ibi em̄ accipiuntur bonū et malū vt ꝑ ſe ꝯtraria. ſicut dicimꝰ de bonitate ⁊ malicia. et de hoīe hn̄te bonitatē ꝙ ſit malus. et dehn̄te maliciā ꝙ ſit bonus. hic aūt cū dr̄ malū eſſe ī bonobonū accipit̉ ꝓ bono nature: maluꝫ v̓o pro malo culpe¶ Per hoc p̄ntſolui ea q̄ obiecta ſunt ꝓ vtraqꝫ parte.Nam cū dr̄nū eſt ꝯtrariū malo ꝑ ſe. hoc intelligiturratōne boni in eſſe moris. Si v̓o dicatur ꝙ malū ē contrariū bono nature. rōne illius ꝑtis boni quā abijcit. etrōe illius nō eſt ſubiectū. Et ſi dicat̉ ꝙ ei ꝯtrariat̉ paulatim dinnuendo: hec ꝯtrarietas dr̄ ẜm aliū modū ꝙͣẜm illu. eo ꝙ dr̄ ẜm hoc bonū et malū. ꝓut bonū et maſum ſunt ꝯtraria. ſed ei attribuit̉ bonū nature. et ꝙ abeo tollit̓ vel diminuit̉ bonū moris vel bonū nature ī ꝑte¶ Ad hoc aūt qd̓ ſupra obijcit̉ auctoritate Dyoni. Di-

cendum. ꝙ loquitur ibi de bono quod eſt ꝑ ſe ꝯtrariummalo. ſicut virtus eſt ꝯtrariū vicio. neqꝫ em̄ v̓tꝰ ē in vicioneqꝫ viciū ī v̓tute. et ꝑ hͦ et̄ ſoluit̉ incōueniēs qͦ dr̄ eē idēbonū et malū. nā ſi bonū qd̓ ē v̓tus eēt ſubiectu vicij idēdiceret̉ tūc bonū ⁊ malnō ſic aūt accipimꝰ cuꝫ dicimmalū eſſe in malo. ſꝫ bonū ẜm qd̓ eſt maluꝫ alio modo.Articulus ſecundusEinde ſuppoſito ꝙ malum ſit in bono qd̓ eſtdefectus nature. Reſtat querere de malo culpe in quo ſit. cū ſit illud ꝓpter qd̓ aliquid dicitur culpabile. culpabile aūt nō eſt niſi volūtariuꝫ. eritergo malū culpe in voluntate: voluntas autem in ip̄o libe. ar. quod dr̄ facultas voluntatis ⁊ rationis. ergo malum erit in libe. ar. tanꝙͣ in ſubiecto. ¶ Ꝙ nō videtur diſtant em̄ naturaliter agens et recipiēs. et faciēs et illudin quo fit. ſed liberū arbitriū eſt cauſa efficiens mali ſicut habitum eſt. ergo libe. ar. nō eſt in quo fit malū. nōergo eſt ſubiectum mali. ¶ Qd̓ etiā ꝑ ſimile apparet. n̄em̄ ignis caliditatē facit in ſe ſed in aere. et ita eſt ī alijset ſi in ſe ẜm alterū eſt faciens et ẜm alterum recipiens¶ Preterea diuerſe ſunt vires ip̄ius anime: vtpote ratōet volūtas. ſed ẜm ratōem ꝯtingit errare. error aūt malum eſt culpe. ergo malū culpe eſt in ratōne. ¶ Item ſic̄dicit aug. li. de trinitate. duplex eſt portio ratōnis. vnaſuꝑior altera inferior. ſed ẜm vtrunqꝫ cōtingit eſſe defectum culpabilem. vna em̄ comꝑatur viro ⁊ altera muleri. ſicut dicit augꝰ. xij. de trinita. ergo cū malum culpeſit defectus culpabilis. malum culpe eſt tam in ſuꝑioriꝑte rationis ꝙͣ in inferiori. ¶ Ꝙ autē ſit malum culpein ſyndereſi. videt̉ ꝑ hoc quod dicit. b. Gre. ſuꝑ illd̓ ezechi. facies aquile deſuꝑ ip̄orū quatuor. vbi dicitur. hācprecipitare videmus ⁊ amittere locum ſuum. ſed precipitatio eſt ꝑ peccatuꝫ. ergo in ſyndereſi eſt malū culpabile. ¶ Item videtur eſſe malum culpe in intellectu. qꝛmalū culpe opponitur fidei. ſed oppoſita ſunt in eodē tāꝙͣ in ſubiecto. fides aūt eſt in intellectu. ergo malum culpe quod opponitur illi erit in intellectu. ¶ Item videtureſſe in ſenſualitate. primus em̄ motus qui dicitur eē ſerpens ẜm aug. eſt ī ſenſualitate. diſtinguit em̄ in li. de trinitate ſuggeſtionē dyaboli ꝑ ſerpentem. et primus dicitur motus qui eſt in ſenſualitate et delectatione que eſtin muliere. ⁊ conſiliū in viro. vt mulier dicatur inferiorportio rationis. ſuꝑior v̓o comꝑetur viro. ſed primꝰ motus eſt malum culpe. ergo malum alibuod culpe eſt ſineſenſualitate. ſed differt liberum ar. ab intellectu. a ſyndereſi et a ſenſualitate. ergo nō tm̄ eſt libe. ar. ſubiectummali culpe. ¶ Item ſi malum culpe ineſt libero arbi. vl̓alteri potentie ip̄ius anime. et nō ineſt alijs viribus ſiue potentijs. ergo alia ratio eſt ex parte libe. arb. ꝓpterquam ꝯuenit ei malum culpe. et non conuenit alijs viribus. cum in alijs cōtingat eſſe defectus. ¶ Preterea. cūlibe. ar. ſit facultas ratōis et voluntatis. et ꝯueniat vtriqꝫ malum culpe ꝑ ſe. ſed potius volūtati. propter quoddicitur conuenire voluntati potius ꝙͣ rationi. cum rationem contingat eſſe rectam et non rectam ſicut et voluntatem. ¶ Ad quod dicendum. ꝙ malum culpe eſt inlibero arbitrio. non tm̄ vt agente ſed etiam vt recipiēteEt ſi obijcit̉ ꝙ differt agens a recipiente. Reſpondeturꝙ hoc intelligitur vbi ſunt vere actōnes ⁊ vere paſſiōeshic autem quia ꝑ quendam modum loquimur de actione et paſſione. agens differt a patiente ẜm rationem. vnde ꝙ dicitur agens hoc eſt ratione eius ꝙ eſt materialeet ſic ad differentiam eſt reducere. ¶ Ad ſecundum dicendum. ꝙ loquitur ibi de vere actionibus ⁊ vere paſſionibꝰ cum dicitur. ignis agit in aera. hic aūt non eſt ſimile. ¶ Ad tercium v̓o dicendum. ꝙ ſunt differentes vires in anima ẜm quas ſunt actus. Sunt em̄ vires partis irrationalis cū cognitiue et motiue. ẜm motiuaꝫ nōeſt motus culpabilis niſi inꝙͣtum motus ille eſt ex lib̓.