adiuuat ip̄m in actōnē in qua eſt malum. quia dat potētie ſiue libe. arbi. qd̓ poſſit operari. ſed n̄ ꝙ poſſit maleoꝑari. ¶ Ad tercium quod obijcit̉. ꝙ nō poteſt arbor bona fructꝰ malos facere. dicēdū ꝙ mala actio ẜm ꝙ actōnō eſt fructus malus. ẜm em̄ ꝙ actio eſt aliquid. om̄e autem qd̓ eſt. inꝙͣtum eſt bonū eſt. ẜm ꝙ opponebat̉ ꝓ altera ꝑte. ergo mala actō ẜm ꝙ actō bona eſt. et eſt ab arbore bona. ſcꝫ deo. ¶ Ad quartū quod obijcit̉. vidit decuncta que fecerat ⁊cͣ. dicendum ꝙ illud nō intelligiturita ꝙ ſingula ſint valde bona ī ſe. ſed intelligitur de ip̄ovniuerſo quod eſt valde bonū. et ꝓpter hoc non ſequiturſi hoc nō eſt valde bonū in ſe. quod nō ſit a deo.Ilembrū quartūUarto queritur de permiſſione mali. Ethabet duos articulos. Primus vtrum deus ꝑmittat mala fieri. Secūdus quare ꝑmittat fieri.Articulus primusD primum. Utrū deꝰ ꝑmittat malum fieri.Ꝙ nō videtur. dyoni. de di. noībꝰ. Optimieſt optima adducere. meliores aūt eſſent res.ſi eſſent malis imꝑmixte. gͦ dei ſumme potentis ⁊ ſumme boni ⁊ ſumme ſapiētis nō eſt permittere mala fieri.¶ Ad idem. nullus rex potens ſufficienter ꝑmitteret ſcienter in regno ſuo fieri aliquid quod regno ſuo aduerſaretur. ſed malum aduerſatur ei in quo regnat deus. ergo nō ꝑmittit deus malū fieri in mundo. ¶ Item ꝑmiſſio dei eſt actio eius. Unde aug. in queſtionibꝰ vete. teſlvj. q. Omne quod ꝑmittit deus facere dicitur. qꝛ ſi nonꝑmittat nō fit. Un̄ Ioh̓. xix. Nō haberes in me poteſtatē niſi datum tibi eſſet deſuper. ſed actō eius eſt eſſentiaeius. ergo qd̓ fit a ꝑmiſſione fit ab eſſentia. ſed malū nōfit ab eſſentia. gͦ nec a ꝑmiſſione. gͦ deus non ꝑmittit mala fieri. ¶ Cōtra. augꝰ. xx. de ci. dei. Nullus hoīm agitrecte niſi diuino adiuuet̉ auxilio. nullus demonum authoīm agit iniquū. niſi diuino eodēqꝫ iuſtiſſimo iudicioꝑmittat̉. gͦ nullū malū fit niſi diuina ꝑmiſſione. ¶ Itemidem in eodē. Nō dubitauit apl̓s dicere. mittet deꝰ illisoꝑatōem erroris. vt credant mendacio. deus em̄ mittetqꝛ dyabolum iſta facere ꝑmittet. Unde Iob. mitte manū .i. ꝑmitte. ⁊ da poteſtatē. ¶ Itē ſuꝑ illud psͣ. Gixit etfacta ſunt. glo. ideo nihil pn̄t. niſi qd̓ ꝑmittit. cupiditatē nocendi ꝑ te habes. ptātem aūt nocendi. ſi ille nō datnō habes. ¶ Item ſuꝑ illud pͣs. Indignatōem ⁊ irā ettribulatōem. glo. hec immiſit deus in eos nō in ꝑticipādo maliciā. ſꝫ gratie ſubtractōe et hec eadeꝫ ꝑmittendo.¶ Itē ſuꝑ illd̓. Eduxit eos cū argēto ⁊ auro ⁊cͣ. glo. p̄cepit vt facerent. ſed cum ꝑmiſit nō p̄cepit vt ita facerentqualitas gͦ facti fuit in ꝑmiſſione. ſꝫ factum fuit in preceptōe. ſꝫ ꝯſtat ꝙ qualitas facti illis ꝗ aſportauerūt ex cupiditate fuit mala. ergo mala fuit ex ꝑmiſſione diuina.¶ Item ſꝑ illud pͣs. ante faciem frigoris eius ꝗs ſuſtinbit. glo. frigus dicit̉ eſſe eius. nō ꝙ faciat illud. ſꝫ qꝛ fieriꝑmittit. ¶ Item aug. in enche. Nō fit aliquid niſi om̄ipotens fieri velit. vel ſinendo vt fiat vel ip̄e faciendo. ergo cū illud intelligitur de malis. om̄ipotēs deus ꝑmittit mala fieri. ¶ Ad qd̓ dicenduꝫ ꝙ deus ꝑmittit malafieri. ¶ Ad obiectū aūt primo in ꝯtrariū. dicendū ꝙ melius dicitur dupliciter. vel ẜm primū ſtatuꝫ in quo resſunt ꝯdite: et ẜm hoc verū eſt ꝙ res meliores eſſent imꝑmixte malis. Uel ẜm ſtatū ſecūdū in quo res reparant̉a lapſu. et ẜm hoc meliores dicūtur res quia magis ꝓficiunt ꝑ malorū exercitatōem. vnde niſi meliores fierentaliquo mō. nō ꝑmitteret ſumme potens ⁊ ſumme bonus⁊ ſumme ſapiens mala fieri. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ malum vno mō aduerſat̉ bono quod eſt in regno dei. Aliomō eſt occaſio ꝓfectus. et nō eſt extra dominiū ip̄ius ſū-
me potentis. ip̄m em̄ malū cuꝫ eſt ſub dominio ⁊ ꝓficitad aliquod bonum. immo ad maius aliquando ꝙͣ deſtruit. ¶ Sed adhuc obijcere poteſt aliquis quod nō eſſet ꝑmittendū malum in regno dei. id eſt in hͦ mundo. eoꝙ elicit bonū ex illo. quia bonū qd̓ corrumpitur a malmagis eſt ꝙͣ elicit̉ aliquando. ⁊ ita nō eſt ꝑmittendū. nōem̄ rex hoc ꝑmitteret .ſ. regnū ſuuꝫ damnificari plus invna ꝑte. vt ex alia parte minus bonum adderet̉. ꝓpterqd̓ dicendū. ꝙ oībꝰ ꝯſideratis que ſunt in mundo plus ēbonum vel numero vel quantitate qd̓ elicit deus ex malo. ꝙͣ ſit bonum quod deſtruit̉ ꝑ malum. ¶ Ad terciū dicendum. ꝙ ꝑmiſſio nō dicitur actio ſicut impletio. Und̓ſicut impletū dicit̉ ab impletōe que eſt actio diuina. nonſic eſt ꝑmiſſio a ꝑmiſſione diuina. nec ꝓprie dicitur permiſſio actio. ẜm ꝙ actio dicit̉ eſſentia diuina. non em̄ dicendum eſt ꝙ permiſſio ſit eſſentia diuina. cum tn̄ dicit̉deus ꝑmittit nota eſſe diuina et ꝯnotat̉ nō impedimentū libe. arbi. quod eſt ex parte creature vertibilis in malum.¶ Articulus ſecundusDſecundum quare deus ꝑmittit mala fieri.ꝑmiſſio em̄ diuina cū ſit actio vt ſupra habitum eſt. actio v̓o principaliter reſpicit vel otenſionem potentie diuine. vel ſapientie. vel benignitatis. vel iuſticie. ergo queritur ad quod illoꝝ principaliter ſit ꝑmiſſio mali. Et videtur ꝙ ſit ad oſtenſionē potētie: plus em̄ eſt poſſe cum ex bonis eliciuntur bona ⁊ exmalis bona. ꝙͣ cum ex bonis tm̄. ¶ Itē poſſe ſuꝑ bona ⁊ſuꝑ mala ē āpliꝰ poſſe ꝙͣ ſuꝑ boa tm̄. ſꝫ poſſe ſuꝑ mala n̄eēt niſi deꝰ ꝑmitteret mala fieri qꝛ n̄ eēt mala gͦ ꝑmiſſioē ad oſtenſionē potētie. Ꝙ āt ſit ad on̄ſionē ſapiētie habet̉ ꝑ hoc qd̓ dicit yſid̓. in li. de ſum. bono. Nō ꝑmitte̓tdeꝰ mala oboriri. niſi ex ꝯtrarijs malis nature bone decor emineret. ſed pulchritudo eſt ad on̄ſionē ip̄ius ſapiētie. gͦ ꝑmiſſio mali eſt ad oſtenſionē ſapientie. ¶ Ad idēaug. xj. de ciui. dei. Sicut ꝯtraria ꝯtrarijs oppoſita ſermonis pulchritudinē reddunt. ita quadam nō v̓boꝝ ſꝫrerum eloquentia contrariorum oppoſitione ſeculi pulchritudo componitur. Et in eodem alubi. ſicut picturacum colore nigro ſuo loco poſita: ita vniuerſitas reruꝫſi quis poſſet intueri cum peccatoribus pulchra eſt.uis ꝑ ſeip̄os ꝯſideratos ſua deformitas torpet. ¶ Ꝙ atem ſit ad oſtenſionem benignitatis. haberi poteſt ex hͦ.ꝙ mali ſunt ad exercicium iuſtorum. ſed ꝙ exercitentuiuſti hoc eſt benignitatis diuine ſicut patuit in Iob. Dixit enim ſathan. mitte manum tuam ⁊ tange os eius etcarnē. et poſtea dixit dominus. ecce in manu tua eſt vbinotatur permiſſio diuina. ex malis autem illatis eiꝰ patientia probabatur. ¶ Et Yſidorus in libro de ſummobono. Non amplius temptat dyabolus ꝙͣ dei volūtasp̄mittat. temptando aūt ſanctoruꝫ profectibus deſeruitet ſic nolens vtilitati ſanctorum ſeruit dyabolus. quando eos temptationibus ſuis non decipit ſed potius erudit. Nam temptationes quas ad humanum īteritū mouet. xp̄c ad exercitium virtutum ſalubri vtilitate cōuertit. ¶ Ꝙ aūt ſit ad oſtenſionem iuſticie patet in glo. ſuper illud. xiij. Roma. Non eſt poteſtas niſi a deo. Iniuſtum non eſt vt improbis accipientibus nocendi poteſtatem. malorum iniquitas puniatur. ¶ Preterea malapene non eſſent niſi mala culpe preceſſiſſent. ſed non precederent mala culpe niſi diuina permiſſione. ergo malapene per ſe ſunt ad oſtenſionem iuſticie. ꝙ ergo permittit deus mala culpe fieri hoc eſt ad oſtenſionem iuſticiein penis. Unde Auguſtinus in li. de natura boni. Peccantes in ſupplicijs ordinantur que ordinatio quoniamnature eorum non competit ideo pena eſt. ſed quia culpe conueniens eſt iuſticia. Et iterum Auguſtinus in libro de libero arbitrio. Melius eſt ordinata natura vtdoleat pro peccato. ꝙͣ vt gaudeat ſine pena. Ex hiqͥ em̄