mortuus eſt pct̄o. glo. non deo actore fit homo deterior.ſꝫ voluntatis vicium eſt. qͦ homo deterior eſt. gͦ vt ſupͣ. deus non eſt actor mali. ¶ Item ſuꝑ illud psͣ. Ut dolum facerent in ẜuos eiꝰ. Glo. iſtoꝝ tam gͣuium pct̄oꝝ non eſtactor deus. ꝗ nulliꝰ et̄ pct̄i leuiſſimi actor credendus eſtItem Aug. j. li. lxxxiij. q. nullo ſapiēte hoīe fit homo deerior. eſt at deus omni ſapiente hoīe p̄ſtantior. multominus igr̄ non fit deo actore homo deterior. cum qd̓ dr̄ illoactore deus dr̄ illo volente: ſꝫ deus nō vult malum. gͦ nōeſt actor mali. ¶ Item ſi eſt actor mali. vel cā eſt in deo vl̓in hoīe. aut in eo qd̓ nec ē homo nec deꝰ. Sꝫ non ē in d̓obonoꝝ em̄ deꝰ eſt ca. gͦ eſt in hoīe vel in aliqͦ alio. ¶ ItemDyo. malum non eſt in d̓o. ⁊ malū non ē res mota a d̓o.gͦ deꝰ non eſt cā mali. ¶ Item Aug. li. de li. ar. Uide quoꝑtineat defectꝰ. ⁊ ad deū ꝑtine̓ non dubites. ſꝫ malum ēpͥuatio vel defectꝰ boni. gͦ nullo mō ꝑtinet ad deū. gͦ deꝰnon eſt cā mali. ¶ Item ſuꝑ illud Lu. vj. licꝫ aīam ſaluaꝫface̓ ⁊cͣ. Glo. non eſt actor mali deꝰ. Ex his ꝯcludit̉ ꝙ n̄eſt malum a deo. ¶ Rn̄º. malum culpe non ē a deo. ſꝫ malum pene eſt a deo inꝙͣtum eſt pena. ⁊ rn̄dendum eſt adobiecta. ¶ Ad pͥmum gͦ dd̓m. ꝙ illud v̓bum Aug. intelligit̉ de malo pene. Pct̄m em̄ eſt aliqn̄ pct̄i pena. qn̄ .ſ. hōincidit in pct̄m ex merito ſuo. ⁊ inꝙͣtum pena eſt a deo.inꝙͣntum d̓o pct̄m ab homīe ē. ⁊ hͦ patꝫ ꝑ hͦ ꝙ dic̄ AugIudicio dei aliqn̄ aꝑto aliqn̄ occulto ſꝑ tn̄ iuſto. ¶ Sil̓imō rn̄dendum ē ad ſcd̓m obiectū. Naꝫ obduratio in nōaudiendo ammonitōꝫ ſalubrem. eſt pena pct̄i p̄cedentis.⁊ ſic a de o eſt. ¶ Ad tercium dd̓m ꝙ hͦ qd̓ dr̄ in glo. ſuillud psͣ. Conuertit cor eoꝝ ⁊cͣ. non ideo dic̄ ꝯuertit deꝰcorda eoꝝ. ꝙ deꝰ ſit actor mali. ſꝫ qꝛ cum ipſi ſuo vicio eſſent mali. ille de malo illoꝝ bn̄ fecit. Un̄ in eadem glodum auxit felicitatem ⁊cͣ. vt ſupͣ. ⁊ ſeꝗt̉. ꝯuertit cor eoꝝ n̄itaqꝫ cor illoꝝ malum faciendo. ſꝫ ppl̓o ſuo bn̄faciendo. inqͦ notat̉ ꝙ illud qd̓ factum fuit a dn̄o .ſ. ꝓſꝑitas iſrl̓. eſſeoccaſio q̄dam ipſis mali. non ꝙ deꝰ ſit occaſio vel cā mali. ¶ Ad qͣrtum dd̓m ꝙ illud intelligit̉ de bonis tꝑalibꝰq̄ dant̉ a deo. ⁊ ſunt mala vel occaſio cadendi in aliquodmalum. non ꝙ deꝰ faciat cade̓ in malum. ⁊ ꝙ dr̄ in doloſi more nō intelligit̉ ꝙ deꝰ habeat morem doloſi. ſꝫ q̄daꝫremota ſimilitudo vel ꝓportio intelligit̉. ¶ Ad ꝗntuꝫ qd̓dic̄ Anẜ. dd̓m ꝙ non dr̄ deus dare ꝓprie malam voluntatem. ſꝫ dat voluntatē ⁊ homo efficit eaꝫ malam. ſꝫ darer̄ſpct̄ū male volūtatis inqͣtū ē mala ē ꝑmittē̓. ¶ Ad ſextūdd̓m ꝙ dare ſumit̉ ibi ꝓ ꝑmittē̓. Un̄ dr̄ ī aucͣte ſic̄ deꝰ dꝫface̓ qd̓ ꝑmittit fieri. ita dr̄ dare qd̓ ꝑmittit rapi. ¶ Acſeptimum dd̓m ꝙ tenet rō in his vbi cā media tenet rōeꝫextremoꝝ ẜm vnum modum. ſꝫ non ſic ē hic. nam li. ar.deficiens eſt cā mali. deꝰ at̄ cā li. ar. non ẜm rōem deficietis. ⁊ ita non eſt ꝯtinuatio in medio ⁊ extremis. ꝓpt̓ qd̓nō valet rō illa. ¶ Ad aucͣtem v̓o Yſa. x. dd̓m eſt. ꝙ oꝑatum dr̄ dupliciter. Unum ipſa pena illata pct̄oribꝰ mediante ſennacherib tanꝙͣ inſtrumento. ⁊ ẜm hunc modum oꝑatum eſt a deo. Alio d̓o modo ipſa actio mala eſtoꝑata ⁊ rōne actionis in ſe. adhuc eſt dice̓ ꝙ a deo ē mediante ſennacherib. rōne v̓o mali non eſt a deo. ſͦ ſiſtit ali. ar. deficiente. Ex iam dictis patent ea q̄ obiecta ſuntin contrarium.Ayticulus tercius¶ Doſequenter querit̉ ſuppoſito ꝙ malum nonſit a deo ſꝫ a creatura. vtꝝ ſit a creatura. qꝛ exnihilo vel qꝛ ex aliqͦ .ſ. bono. Ꝙ aūt ex nihiloon̄dit̉ in hunc modum Aug. ij. li. de li. ar. omnis defectꝰeſt ex nihilo. ſꝫ omne malum eſt defectꝰ. gͦ omne malumeſt ex nihilo. Item Aug. ij. li. ad Ualerium. non ex bonō potuit oriri mala voluntas. qꝛ bonum factum ē a bonō deo. ſꝫ qꝛ de nihilo factum eſt nō de d̓o. ¶ Item Auḡ.xij. de ci. dei. voluntatis male non eſt affectio ſꝫ defectio.deficere at̄ eſt ab eo qd̓ ſumme eſt ad id qd̓ minꝰ eſt tendēſꝫ deficere eſt quia eſt ex nihilo qd̓ patet in ſummo bono

quod nullatenus deficit. ergo malum eſt quia eſt ex nihilo. ¶ Item ꝯͣ epl̓am fundamēti nature q̄ corrumpi ꝑꝙ corruptōꝫ hn̄t hoc eſt qꝛ de nihilo fiunt. ſꝫ omne malūcorruptio eſt. gͦ malum reducit̉ ad hͦ ꝙ res ſit de nihilo.¶ Item Dyo. de di. no. Malum non eſt ex bono. etſi exbono eſt non eſt malum. neqꝫ em̄ ignis ē infrigidare neqꝫboni non bona face̓ .ſ. mala. ſꝫ omne qd̓ eſt aliꝗd. bonumeſt. gͦ malum non eſt ex aliqͦ. ⁊ eſt ex aliqͦ vel ex nihilo inꝙͣtum tale. gͦ eſt ex nihilo. ¶ Contͣ Anẜ. de pct̄o corꝑali⁊ ſil̓r idem in ꝓſologion dic̄ em̄ ꝙ nl̓ nulliꝰ cā eſt. gͦ necmali. cum malum aliqͦ modo ſit. ¶ Item ꝙ malum ſit exaliqͣ creatura hr̄ ex hoc qd̓ dic̄ Aug. li. lxxxiij. q. Sic em̄ratiocinat̉ non eſt a deo cum bonoꝝ ſit cā. gͦ eſt in hoīevel in aliqͣ re q̄ nec eſt deus nec homo. Si em̄ in homineaut hoc eſt vi. aut ſuaſione: ſꝫ vi nullo mō. cum qd̓ violentia fit omnino nō ſit culpabile. Deus at̄ optime fecit hominem vt ſi vellet mane̓ bonus nullo reſiſtente impediret̉. non gͦ fuit homo malus violentia alteriꝰ hominis.ſuaſione at̄ alterius hominis. ſi ꝯcedimꝰ hoīem dep̄uariq̄rendū ē de ſuaſore a qͦ dep̄uet̉. non em̄ pt̄ non eſſe puꝰ talium ſuaſor. ſi v̓o nec ē homo nec deus. ꝗcꝗd illud ſit autvim intulit aūt ſuaſit de vi. Rn̄det̉ idem qd̓ ſupͣ. De ſuaſione aut ꝗd eſt. qꝛ ſuaſio non cogit inuitum. ad eiuſdemhominis voluntatem dep̄uationis cā accedit. ſiue enimaliqͦ ſiue a nullo ſit ſuadente dep̄uatus. gͦ mali quod ēin homine cā eſt ip̄e homo. ſiue alio ſuadente ſiue n̄ ſuadente. ¶ Ad ꝯͣrium v̓o obijcit̉ ſic. mala voluntas eſt efficiens oꝑis mali. mala gͦ voluntas aut hꝫ aliquam volūtatem ꝓ cauſa. aut aliquam naturam. ſi hꝫ voluntatemꝓ cauſa. aut habet bonam aut malā. ſed bona voluntasnullatenus facit voluntatem malam. ergo habet voluntatem malam ꝓ cauſa. ¶ Item illa cum ſit facta habꝫ aliquam cām. oportet gͦ ꝙ in aliqua natura. nam ſi in nulla omnino non fuit. in mala v̓o natura non pt̄ eſſe malavoluntas. Nam mala voluntas pͥuat bonum. gͦ in bonanatura eſt mala voluntas. gͦ cum malum ſit volūtas mala. erit malum in bona natura. gͦ malum erit in aliqͦ tanꝙͣ in cā. ¶ Ad qd̓ dd̓m. ꝙ malum eſt in bono. ⁊ ita in aliquo. ſꝫ non ex hoc ꝙ eſt ex ſummo bono ē malum. īmo exhoc ꝙ eſt ex nihilo. ¶ Ad obiectum qd̓ eſt in ꝯͣrium. dd̓mꝙ illa ꝓpoſitio Anẜ. nihil nullius eſt cauſa. intelligit̉ dehoc qd̓ omnino nihil eſt. ſed non negat̉ qn res defectibilis ſit cā defectus ſic̄ eſt hic dicere cauſaꝫ. ¶ Ad illud d̓oquod obijcitur ꝙ maluꝫ eſt ex aliqͦ. Dicendum ẜm quoddicit Auguſti. querens cauſam mali. in. xij. de ciui. dei.ꝙ malum eſt in bono mutabili tm̄. Unde querendo cauſam vt ſubiectum. Dicendum ꝙ malum eſt ex aliquo ⁊ īaliqͦ. querendo d̓o cauſam efficientem ſiue exēplarē. Dicendum ꝙ malum non eſt ex bono tanꝙͣ efficiente vel exemplari ſed eſt ex mutabili inꝙͣtum eſt ex nihilo. loquimur autem hic de malo ẜm ꝙ dicit defectum ſiue naturalem ſiue voluntarium: ſed defectu voluntario quia ſuꝑaddit inferius q̄ſtio habebit̉. ¶ Ad obiectum in contrarium ex verbo Dyoni. dicendum. Ꝙ licet malum ſit inbono. non tamen ſic efficit bonum malum ſicut nec calidum efficit frigidum. deficiendo tamē fit ex bono. ¶ Adillud quod videtur obijci ex bono in contrarium. ꝙ cauſa mali ſit in homine. Rn̄. ꝙ intendit ibi Auguſti. vtrāqꝫ cauſam mali culpabilis tangere. videlicet ipſum libe.arbi. quod non cogitur ad malum. ⁊ quia ex nihilo ē vertibile eſt malum. cum aut vertitur ſua voluntate vertit̉.⁊ hoc eſt quod dicit Aug. in li. lxxxiij. q. eſt vicium volūtatis. quo homo eſt deterior. quod vicium longe eſt a deivoluntate vt ratio docet.Articulus quartusAppoſito ꝙ malum culpe ſit tm̄ a creatura.Queritur vtrum tm̄ ſit a dyabolo an etiamab homine? Ꝙ autem ſit a dyabolo. Augu.in li. de natura ⁊ gratia. Quis neſciat fidelium aſatha-