Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCenteſima

affectio duxter ſumit̉. Unoodo ꝓprie ẜm dic̄n̄clinatōeꝫ ad actum interiorem vel exteriorem. v̓bi gr̄a dico volo me velle. volo ſigͥficat affectōꝫ ad actuꝫ inteorem. Cum dico volo curre. ad actum exteriorem ſicrie dr̄ affectio de ad face̓. qꝛ ſic̄ ꝓprie ad actum eſt orinata. ſic dicimꝰ gaudium ſpem eſſe affectōes. Alio dr̄ affectio ſꝫ improprie voluntas deficiens non recteagendi: eſt reſpectu male actionis. Cum em̄ dico volo.ibi ē voluntas vt affectio q̄daꝫ. ſꝫ cum dr̄ poſtea volo peccare vt addat̉ actus malus. ſignat̉ potentia deficiensvt deficiens eſt circa actum. ſꝫ hec affectio potiꝰ inficio dr̄ꝙͣ affectio. Primo eſt affectio bonum naturale ſꝫſecundo. ſecundo intelligit̉ cum dr̄ malum ē affectōnon natura. Ad ſcd̓m dd̓m Ioh̓. dam̄. accipit accidens non ꝓprie. ſꝫ ẜm accides dr̄ accidit p̄ter id qd̓intēdit ipſe oꝑans. ẜm dic̄ Dyo. nullus agit aliꝗd inſpiciens ad maluꝫ. ſꝫ magis ad bonum. ꝓpter acciditpter intentōnem ẜm eſt directa ad actōꝫ. ꝓpter dic̄Aug. pct̄m eſt actꝰ incidens ex defectu boni. tale accidens non ē ꝓprie forma actionis nec actio. ſꝫ accidēs ꝓutreducit̉ ad aliqd̓. x. geneꝝ. ꝓprie ſumit̉ vt eſt forma ſb̓e. Ad vltimū dd̓m malū p̄t ꝯſiderari duplicit̓. vel ẜm vim cognitiuā reſpicit. vel ẜm affectiuam. in vtraqꝫ malū p̄uatōꝫ relinꝗt. Primo eſt tenebra intelligibilis. ſꝫ ẜm reſpicit affectiuaꝫ pt̄ ꝯſiderari duplicit̓. qꝛanima de ſe ordinat̉ ad incōmutabile bonum ſic̄ ad fine malum ẜm ip̄m p̓uat̉ hec ordinatio aīe. in affectīadr̄ auerſio ab immutabili bono. ad bonū ꝯmutabileuerſio. nunꝙͣ em̄ fit auerſio ab immutabili bono niſi fiat mutatio ad bonum ꝯmutabile. Itm̄ aīa ẜm vim affectiuam reſpicit ſummum bonum. ẜm ip̄m relinꝗt̉aliꝗd in anima. ſic̄ ip̄a gr̄a. ſꝫ malū pͥuat iſtum reſpectu ẜm dr̄ eſt pͥuatio vel abſentia boni. non ē ſubſtantia vel ydeoma ſubſtantie. ſꝫ accidens eſt affectōnon natura. pͥmo ꝯꝑat̉ ad ſuum bonum vt ad ſuumfinem. ſcd̓o vt ad ſuam cām formalem. Item bonumreſpicit hūilitatōem naturalem eſt in aīa ad bonūtuitum. qꝛ malum eſt p̄uatio huiꝰ humilitatōis. dr̄malum p̓uatio modi ſpēi ordinis. Item cum malum ēcorruptio boni facit aliquam ꝯmutatōꝫ. ꝯmutando .ſ. humilitatōes naturales. qͣſi in non naturales diminuendotn̄ eas non corrūpendo. ſic malum ē ab eo eſt ẜm naturam. in id eſt ꝯͣ naturam euerſio ⁊cͣ. Nembrum terciumOnſeq̄nter q̄rit̉ de cauſa mali. qd̓ eſt q̄rerea ſit malum. Et pͥmo q̄rit̉ vtꝝ malumhabeat cām vel non. Scd̓o ſi hēat cām.vtꝝ deꝰ ſit vel creatura. Tercio ſi creatura. vtꝝ qꝛ ex nihilo. vel qꝛ ex aliqͦ .ſ. bono. Qr̄to qꝛmalum culpe eſt in omni creatura ſꝫ tm̄ in rōnali. vtꝝſit tm̄ a dyabolo. aut etiam ab homine. Quinto ſi ē abhomine rōne li. ar. aut tm̄ rōne ſui. aut rōne alicꝰ diſpoſitōis ſuꝑaddite. vt libidīs alicꝰ vel alteriꝰ. Sexto ſi ērōne diſpoſitōnis alicꝰ ſuꝑaddite. ſit dr̄a inter libidinẜm eſt cauſa. cupiditatem ignorantiam. Articulus primusDp̄mum q̄rit̉. vtꝝ malum hēat cām vel non. facit qd̓ dic̄ Dyo. in li. de di. no. malum eſt imꝑfectum collocatum ſine.Item ſi malum hꝫ cām. aut hꝫ bonum. aut hꝫ maluꝫ.bonum non eſt. qꝛ bonum eſt bona ꝓduce̓ ſic̄ dic̄ dyo.Si malum erit abire in infinitum. aut pone̓ malumcreatum. qd̓ qꝛ impoſſibile eſt. eo nulla eſt ſempiternavel eterna volūtas mala. malum non hꝫ cām. hec vlti-

ma ꝑs elicit̉ ex eo dic̄ Augꝰ. de ci. dei. non poterat eſſeſempiterna voluntas mala. Si non eſt ſempiternaeam facit q̄ro. Contra Dyoniſiꝰ. bonoꝝ ex vna qſi bono malum eſt contrarium. mali v̓o ſunt cauſe multe. Item omne qd̓ cepit eſſe hꝫ cām. Iob. v. Nihil fit īterra ſine. ſꝫ malum cepit eſſe. hꝫ malū cāꝫ. non eſtincauſabile. Rn̄. dd̓m malum non hꝫ cām ꝓpriam reducat̉. ẜm hmōi ad cām pͥmam. nec hꝫ cām efficientem ſꝫ deficientem. ſic̄ dic̄ Aug. xij. de ci. dei. ix. c. Mali non eſt cauſa bonum ſꝫ defectus a bono. Si aūt dicat̉. malum hꝫ cām deficientem. tandem eſt venire ad primum defectum defectꝰ cum non ſit ſemꝑ cām habebit.Rn̄deo ipſa eſt ip̄m li. ar. ſeipſo deficit ꝙͣtum adbene eſſe ſic̄ dic̄ Aug. in li. de li. ar. Ipſuꝫ malum ſi q̄rit̉ eius eſt li. ar. dic̄ em̄. peccare eſt ſpreto incōmutabilibono ꝯmutabili adherere. qd̓ facimꝰ ꝓprie volūtatis arbi trio. Et ſi obijcit̉ vtꝝ malum hēat cām ꝓpriam. Rn̄.eſt. hꝫ cām deficientē ſꝫ non ꝓpriam. oportet em̄ in īfinitum eſſet ꝓceſſus. nec oportet in voluntarijs cauſamꝓpriam querere Articulus ſecundusUppoſito malū habeat cauſaꝫ ẜm aliquemmodum. q̄rit̉ vtꝝ deus ſit mali vel creatura tm̄. deus ſit mali videt̉ dice̓ Aug. inli. de g. li. ar. Exiſtimo oꝑari deum in cordibꝰ hoīm adinclinādas eoꝝ volūtates qͦcunqꝫ voluerint. ſiue ad bona ſua mīa ſiue ad mala meritis eoꝝ. iudicio vtiqꝫ ſuoaliqn̄ aꝑto aliqn̄ occulto. ſꝑ at̄ iuſto. ipſe deꝰ inclinatvolūtates hoīm ad mala. ipſe ē male volūtatis. eſt mali. Itē Aug. in eodē deꝰ ydolatrie pct̄m volēsdicare oꝑatus eſt in eius corde cui iuſte iraſcebat̉. vtammonitōꝫ ſalubrem non audiret. ſꝫ ꝯtempta iret in bellum vbi ſuo exercito cade̓t. tangit be. Aug. qd̓ hr̄. ij.ꝑalip. xxv. de amaſia rege iuda. dr̄ ſic. Voluit audireamaſias eo dn̄i eſſet voluntas vt tradēt in manibꝰ hoſtium ꝓpter deos edom. ẜm v̓bum. b. Aug. Hoc oꝑatꝰeſt dn̄s in corde eius vt non audiret ammonitōꝫ ſalubrēſꝫ non audire ammonitōꝫ ſalubrē eſt malum. deꝰ oꝑatꝰeſt malum. Item ad idem ſuꝑ illud psͣ. Conuertit coreoꝝ vt odirent ppl̓m eiꝰ. Glo. dum auxit felicitatē iſrl̓dei bn̄ficio ad inuidendum iſrl̓ ꝯuerſi ſunt. qꝛ tam malierant. ipſe deꝰ fuit inuidie ipſoꝝ. eſt mali. Itēſuꝑ illud psͣ. Ueruntamen̄ ꝓpter dolos poſuiſti ⁊cͣ. Glo.more doloſi feciſti eis ſub ſpe boni. bona ſunt eis mala.ſic̄ doloſus cum alium deijcere vult iuxͣ lubricū ponit. Un̄ſequit̉. deieciſti ⁊cͣ. deus facit dolum facit malum.Itm̄ Anẜ. li. de caſu dyaboli. xx. c. Quid miꝝ ſi quemadmodum deus dr̄ induce̓ in temptatōeꝫ qn̄ non liberatab ea. ita fatemur eum dare malam voluntatem. nonhibendo eam cum pt̄. p̄ſertim cum poteſtas volendi qd̓libet non niſi ab illo ſit. deus dat malam voluntatem.eſt male voluntatis. Item idem in eodem .xxvij. ca.Nonſolum hoc hꝫ aliꝗs a deo. qd̓ deus ſponte dat. ſꝫ et̄quod iniuſte rapit deo permittente. ſicut deus dicit̉ facere qd̓ ꝑmittit fieri. ita dr̄ dare quod permittit rapi. ſedpermittit mala rapi vel fieri. ergo deus dat mala. ergoeſt actor malorum. Item quicquid eſt cauſa cauſe. eſtcauſa cauſati. ſed malum eſt a libero arbitrio. libe. arbi.ẜm hmōi eſt a deo. ergo malum eſt a deo. autemmalum ſit a libero arbitrio dicit Aug. in li. de libero arbitrio circa finem pͥmi li. Item ysͣ. x. Nunꝗd eleuabitur ſecuris ⁊cͣ. glo. ſic̄ hmōi inſtrumenta nihil ſe ſuntagentia. ita Sennacherib nihil per ſe operatus eſt. ſedoperatus eſt malum. ergo malum illud erat a deo.tra ſuper illud Ro. iij. Qui infert iram ⁊cͣ. Glo. illiusrei deus eſt vltor. cuius non eſt actor .i. iniquitatis. ergo deus non eſt iniquitatis cauſa. ergo non eſt cauſamali. Item ad Romanos ſexto ſuper illud. enim