Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

minuit eſt em̄ eſſe quod non minuit̉ pct̄m. vt homoeſt homo. vel anima eſt anima. iſtud ẜuat malū. Eſ aliud eſſe qd̓ p̄uat̉ vel minuit̉ qd̓ modo ſpē ordine determinat̉. tale non omnino ẜuat malum. rōne illiusdic̄ Boe. non eſſe malum iam dicta rn̄dum eſt ad obiecta. Ad pͥmum ſic. Malum em̄ dr̄ nihil eſſe. qꝛ pͥuat̉rōne eſt malum ordine .i. ad ſummum bonum a ſummo bono. illud ſoluit̉ qd̓ dic̄ Yſido. aſſumens illudv̓bum euangelij. ſine deo factum eſt nihil Ioh̓. j. Ad ſecundum dd̓m. eſt loꝗ de malo rōne eiꝰ ſubiectum eſtmalitie. ſic malum eſt aliqͣ natura. eſt loꝗ de eo rōnedefectus ipſiꝰ boni vel bonitatis. ſic non eſt aliqͣ natura īmo pͥuatio boni nature. Per idem ſoluēdum eſt tercio obiectum. Ad illud v̓o quod qͣrto obijcit̉ de aucͣteDyoni. dd̓m malum dr̄ eſſe non ens. qꝛ pͥuat̉ finevocat̉ eſſe moris in ſuꝑiori diſtinctione. Unde ſic̄ bonuꝫdr̄ ens. ita malum dr̄ non ens. ſꝫ non omnino ſic̄ bonumdr̄ ens omnino. Per ſoluendum eſt qd̓ ꝗnto obijcit̉. ſic̄em̄ remouet̉ bonum ita remouet̉ ens. Ad illud v̓o qd̓ſexto obijcit̉. Dicendum ſubſtātia dr̄ duplicit̓. vel forma vel materia. Si forma tunc eſt malum ꝯͣ ſubſtantiā.ſi materia vel. q. materia. tunc malum eſt ꝯͣ ſb̓am ſꝫ inſubſtantia fundat̉. Ad ſeptimum dd̓m. non intelligit Dyo. nullatenꝰ inueniat̉ malum in illis rebꝰ. ſꝫ intelligit on̄dere non eſt natura malum in illis neqꝫ omnino malum. licet ſint ibi ꝗdam defectus ꝑticulares. ſicinfirmitas. turpitudo. vl̓ infirmitas eſt in corꝑe. vel furor vel ꝯcupīa in aīa irrationali. infra de alijs. ſꝫ ꝓpt̓ nature eoꝝ ſt̄ male. Ad octauū dd̓m ē. qd̓ dic̄ Anẜ. malum dr̄ ens ꝓpter defectum forme aut finis ẜmillam rōem ẜm quam dr̄ hr̄e formam aut finem ens ſimpliciter. nec ꝓpter tollit̉ omnino eſſe ab eo qd̓ eſt malūvtpote eſſe nature ſubiecte. Ad nonum dd̓m. ſic̄ inſilentio dr̄ qd̓dam ens .ſ. ſonus. rōne cuiꝰ dr̄ non ens .ſ.p̄uatio in illo gene̓ cecitas ſubſtantie: ita ē de malo qd̓pͥuat̉ debita ꝑfectione ordinat̉ homo ad ſuum finem.loꝗt̉ em̄ de malo culpe inꝙͣtum tollit iuſticiam eſt ꝑfectio generalis hominis ad ſuum finem ordinati. Adillud v̓o qd̓ dic̄ Greg. malum ē ſine ſubſtantia fundamento. intelligit̉ non rōne boni in ſubſiſtit malū.ſꝫ rōne boni qd̓ pͥuat̉ rōne cuiꝰ nec dr̄ ſubſiſtē nec fundamentum .i. ſtabilitatem eſſe hr̄e. Sil̓r rōnes in ꝯͣriamꝑtem inducte intelligende ſunt rōne entis ẜm ꝗd. qd̓ inmalo dat̉ intelligi. Ad primū em̄ dicendum actiuumdr̄ dupliciter ꝯmunit̓ ꝓprie. Communiter ẜm inductiuum eſſe vel deſtructiuum dr̄ actiuū. modo malum dr̄ actiuum ſꝫ non eſt ſimpliciter ſꝫ inducens.Proprie v̓o dr̄ actiuum qd̓ inducit̉ eſſe. ſic malumeſt actiuum niſi bonum in eſt. Unde Dyo. maluꝫeſt exn̄s. nec exiſtentium effectuum. ꝓpter bonum autemexn̄s bonoꝝ effectuum. Al̓r auteꝫ dr̄ corrumꝑe de malo ſiue malicia. al̓r de igne cum corrumpit aquam.ignis ex rōne forme ſue ꝯͣriat̉ aq̄. rōne illiꝰ dr̄ agereſe. qꝛ intendit tm̄ deſtructōꝫ forme aq̄. ſꝫ vt fiat formaignis vel caliditatis in materia. Un̄ ibi dr̄ vniꝰ corruptiuum alteriꝰ actiuum. at̄ non ſic. īmo malum non ē niſideſtructio boni. Ad ſcd̓m v̓o malum dr̄ ordinatum.dd̓m eſt malum culpe ꝙͣtum de ſe eſt. inordinatum eſt.nihilominꝰ tn̄ ſic̄ dic̄ Dyo. inqͣtum ex ipſo elicit̉ bonunhꝫ quendam ordinem eſt magis in ipſo bono ꝙͣ in ipſomalo. ſil̓r cum dr̄ malum pene ordinatum ē ad malumculpe. ordo iſte magis fundat̉ in malo pene ẜm iuſtuꝫeſt. ita ordo ex ꝑte entis hꝫ fundatōꝫ. Cum at̄ dr̄ malum bn̄ ordinat̉ in ſuo loco. dd̓m ordo attendit̉ int̓ locum ſubſtantiam. pͥuatio em̄ ẜm ſeipſam dicta nec hꝫordinem nec locum. Unde dic̄ Dyo. nullum malum eſtcollatum nec ordinatum. malum em̄ p̄uat bonum. Adillud qd̓ obijcit̉. malum recipit magis minꝰ. Rn̄. non hꝫ in ſe. non em̄ dr̄ magis malū qd̓ ꝓcedit plusad terminum mali. malum em̄ non hꝫ terminum: ſꝫ qꝛ

ꝓcedit a bono. ꝓpter hoc non dicitur vere intendi admodum formaꝝ magis attendunt ad ſpēm vltimam. Ad illud v̓o qd̓ obijcitur de pugna mali. Dicendumugnat bonum. Unde Dyo. ſi oportꝫ veꝝ dicere. adierſatiua bono ipſiꝰ v̓tute ſunt aduerſari pn̄t. Ad illud v̓o qd̓ dic̄ Dyoni. dd̓m eſt hoc intendit ꝯcludē. aliquo modo eſt malum ſic̄ p̄uatōnes dicūt̉ eſſe. aūtdic̄ ſeꝗ maliciam eſſe idem qd̓ v̓tutem. non aliud ē dictūniſi tm̄ v̓tus eſſet. eſſent duo genera bonoꝝ maloꝝ non intendit̉. vt ſi malum non eſſet. malum eēt:pt̄ em̄ intelligi malum non ſit. nec ex ponit̉ malumeſſe. ſꝫ non p̄t intelligi malum eſſe qn intelligit̉ bonum Ad ſequens v̓o quo dr̄ veꝝ ens ꝯuerti. dd̓m accipiendo eſſe rōnis dicunt̉ pͥuatōnes eſſe. ex his relinꝗt̉ veritatem ẜm eſt adeqͣtio rei intellectꝰ. ſic dr̄ eſſe ẜmnaturam. non tn̄ dr̄ eſſe ẜm naturaꝫ rōne nature. aut boni qd̓ pͥuat. Ad illud v̓o qd̓ dic̄ Dyoni. dd̓m nulluꝫmalum eſt omnino expers boni. ideo rōne illiꝰ dr̄ hr̄ieſſe ẜm quid non ſimpliciter. Colligit̉ autem ex p̄miſſiv̓bum illud Dyoni. Malum non eſt in exiſtentibꝰin exn̄tibꝰ ſꝫ ab ipſo exiſtente magis ab exn̄s ꝙͣ alienum magis non ſubſtantia. Nembrum ſecundum.Einde q̄rit̉ ꝗd eſt malum Aug. autem diffiniens malū ẜm ꝯn̄e eſt ad malum culpe ad malum pene. iij. de li. ar. dic̄. malum eſt affectio non natura. Sed videt̉ibi p̄uet̉ natura ꝓut eſt ꝯn̄is decem generibꝰ. ponit malum exͣ decem genera. Sed tunc dubitat̉. quō malumdic̄ eſſe affectōeꝫ. qꝛ videt̉ ꝯtingat omnem affectōꝫ reducere ad genꝰ qͣlitatis. cum omnis affectio ſit inclinatōad actum interiorem vel exteriorem. omnis inclinatioqͣlitas eſt. Querit̉ de intellectu huius diffinitōnis datde malo. Item affectio ad aliquam potentiaꝫ reducit̉.ſꝫ malum cum ſit pͥuatio non pt̄ reduci ad aliquam potētiaꝫ. malum non eſt affectio. Item Ioh̓. dam. ſic diffinit malū. Malum non eſt aliqͣ ſubſtātia neqꝫ ſubſtātieydeoma .i. forma: ſꝫ eſt accidens. Sꝫ videt̉ in hac diffinitione ſit ꝯͣdictio. qm̄ omne accidens in gene̓ accidentisē forma ſubſtantie. qͣre videt̉ malum eſſe forma ſubſtātieqd̓ tn̄ negat̉ in diffinitōe. q̄rit̉ ꝗd ibi appellet̉ accidēs. Item Aug. ꝯͣ adamantium Dam. dic̄. malum eſttenebra intellectꝰ. Et Aug. in li. de li. ar. dic̄. malum ēauerſio a bono incōmutabili ꝯuerſio ad bonum cōmutabile. Et in li. de natura boni. malū eſt ꝑ̄uatio boni idē malū eſt pͥuatio modi. ſpei. ordinis. Et Anẜ.Malum eſt abſentia boni. Et dam. Malum eſt ab eoẜm eſt ẜm natura. in id qd̓ eſt ꝯͣ naturā euerſio. Querit̉ cum diffinitiones diuerſe eiuſdem rei ſint date ꝓpt̓diuerſa. quō dn̄t iſte diffinitōes mali. Rn̄. diffinitones diſtinguunt̉ ſic. Malum em̄ vel reſpicit creatum velincreatum. vt illud cuiꝰ dic̄ pͥuatōeꝫ. Si increatum. aut eſt ꝑfectio cognitiue. ſic dr̄ tenebra intellectꝰ. autffectiue. ſic dr̄ auerſio ab incōmutabili bono ⁊cͣ. Reſpectu v̓o boni creati. aut ē reſpectu boni ſubſtracti. ſicdr̄ affectio in materia. aut reſpectu boni pͥuati. ẜm hocdr̄ pͥuatio boni vel abſentia boni. ſiue p̄uatio modi ſpē ordinis. Sed qꝛ iſta p̄uando facit in anima aliquā immutatōꝫ relinꝗt potentiam malaꝫ. Ad idē ꝑtinet aliadiffinitio Dam. que e. malum eſt ab eo eſt ẜm naturāin id quod eſt contra naturaꝫ euerſio. Unde alie dicipuram pͥuatōꝫ boni ſubſtracti. iſta ſuperaddit potenprauaꝫ. aut reſpectu boni intenti a quo deficit. ẜm hodic̄ Dam. non eſt ſubſtātia vel ydeoma. ſꝫ accidens .i.preter intentionem. Ad pͥmum dicendum malumeſt affectio. affectio de malo ponit̉ vt genus ẜm e loꝗde genere reſpectu mali. quia ꝓprie malum non habet genus. Sed ad illud qd̓ obijcit̉ in contrarium. Dicendū