quid deiformitatis ⁊ indecētie aggerat ī aīa. ⁊ eſt ſemꝑcū vicio. ¶ Ad illud qd̓ poſſet obijci de illo verbo auguquomō verbū temptatōnis crede̓t mulier deū ſe a re bona ⁊ vtili ꝓhibe̓. niſi in eſſet ⁊cͣ. ⁊ ita videt̉ ꝙ poſſet decipi niſi p̄ceſſiſſet culpa. Dicendū ꝙ hac temptatōne nōpoſſet decipi. ſcꝫ qua crede̓t deū qui ē ſūme bonꝰ ⁊ ſūmeliberalis. ꝓpter cauſaꝫ ſuggeſtā illā feciſſe inhibitōnemniſi excecata eſſet peccato. poſſet tn̄ in alio caſu qualit̓cūqꝫ credidiſſe factū. ⁊ ita aliquo mō decipi hec opinando ⁊ alioꝝ opiniones recitādo: vt prudens lector vel auditor. qui ex paucis multa. ex probabilibꝰ vera ſciueritelicere: veritati ſcꝫ que eſt in dictis aſſentiat. vel profundiori indagine ex opinatis ad veritatē aſſurgat.Queſtio. xcix. de dominiopreſidentie primi hEterminatuꝫ eſt iniſta ꝑte de primo hoīe inqͣtū eſt ꝯiunctꝰex corꝑe ⁊ aīa. Et primo de paſſibilitate nature. ſcd̓o de prolis ꝓpagatōe. tercio de adiutorio gratie. quarto de illuminatōne ſcientie: ſequit̉ quinto ſcꝫ de dominio preſidētie. Primo ergo querit̉ ſi preſidebat ſiue dominabat̉ creaturis vtentibꝰ ratōne .i. hominibꝰ. Secundo ſi creaturis vtētibꝰ tm̄ ſenſu. Tercio ſi creaturis carētibꝰ ſenſu.¶ Nlembrū primūUod aūt dominabat̉ creaturis habentibꝰratōeꝫ ſcꝫ hominibꝰ videt̉ ſic augu. xix. dCtis etiā qui imperāt ſeruiūt eis quibꝰ vident̉ imperare.neqꝫ em̄ dominādi cupiditate imꝑant. ſed officio ꝯſulendi. nec principādi ſuꝑbia ſed ꝓuidendi miſericordia. hͦnaturalis ordo p̄ſcribit. ita deꝰ homineꝫ ꝯdidit. Ex hisverbis augu. ptꝫ ꝙ ordo naturalis exigit. ⁊ deus hominem ita condidit: vt vnus alij imparet ⁊ dominaret̉. ſedſi quis debebat dominari hoc habebat maxime primushomo. qui fuit principalis ⁊ pater familias in domo generis humani. gͦ ⁊cͣ. ¶ Item de dictamine ratōnis eſt. ꝙordo ⁊ p̄ſidentia ſit in genere hominū. ⁊ ꝙ prioribꝰ etate ⁊ origine. miniſtrent ⁊ ſeruiāt poſteriores eiſdem. hocem̄ dictat ratō ordinata ꝙ pater filio dominetur ⁊ filiuspatri ſeruiat. ergo in omni ſtatu erat aliquis alij domīaturus. ⁊ aliquis alij ſeruiturꝰ. ergo ſi ſtetiſſent primi parentes iſta lex cucurriſſet. ſed ſi aliquis debebat alij dominari hoc maxime debebat primꝰ homo. ergo ⁊cͣ. ¶ Itēin creaturis irratōnalibꝰ aīatis ⁊ inaīatis vna alij dominatur. ſuo modo dominādi. corpora eī ſuꝑceleſtia dominant̉ corporibꝰ inferioribꝰ. ⁊ vnū elementū alij dominatur. ⁊ hoc habent ab ordine nature. eo em̄ ꝙ inequa.les ſunt virtute ⁊ poteſtate. dominat̉ ſcꝫ maior minori. aſimili videt̉ ꝙ in genere hominū ⁊cͣ. in quibꝰ natura ordinatiſſime regularet̉ ſi lapſa non eſſet. ¶ Contra yſido. cthimo. Ius naturale eſt ꝯmune omniū natōnuꝫ. vtviri ⁊ femine ꝯiunctō. liberoꝝ ſucceſſio ⁊ educatō. ꝯmunis omniū poſſeſſio ⁊ omniū vna libertas. ſi ergo omnium vna erat libertas: nullꝰ alij dominabat̉. ¶ Itē augu.xix. de ciui. de i. xv. c. ratōnale factū ad imaginem ſuā voluit niſi ratōnibꝰ domīari nō hominē homī ſꝫ hominē pecori. inde p̄mi iuſti paſtores pecoꝝ magiſꝙͣ reges hoīmꝯſtituti ſunt. vt etiam ſic inſinuaret deꝰ qd̓ poſtulet ordocreaturaꝝ. qd̓ exigat merituꝫ. peccatoꝝ conditō quippeſeruitutis in re intelligit̉ impoſita pecori. ¶ Itē grego⁊ habet̉ ī glo. ſuꝑ illud Gen̄. ix. terror ac tremor noſterſic ſuꝑ cūcta aīalia. homo nō ratōnalibꝰ ſed irratōnalibus p̄latꝰ ē natura. ideo dicit̉ ei vt ab aīalibꝰ nō ab hominibꝰ timeat̉. quia contra naturā ſuꝑbire eſt ab equalibus velle timeri. omnes ergo homīes natura equales

genuit. ex hac auctoritate videt̉ ideꝫ quod prius. ¶ Reponſio. ꝙ eſt loqui de dominio ẜm ꝙ ꝯmuniter dicit̉ dotiniū. ſiue nomine extenſo. ⁊ ſic poteſt eſſe dominiū prelatōnis ſiue p̄excellentie dignitatis. que eſt digna veneratōne ⁊ obſequio. vel ratōne originis. vel ratōne prioritatis temꝑis. vel ratione ſcientie vel virtutis. ⁊ hoc mōloquendo maiores a minoribꝰ dn̄i appellant̉. Et eſt loqui de dominio ẜm ꝙ ꝓprie ⁊ ſpecialius dicit̉ dominiumauctoritatis preſidēdi. īmo potius poſſidendi. eo modoquo dominꝰ rei dicit̉ p̄eſſe eidem. ſicut poſſeſſor poſſeſſionis. hoc modo duplici ſumendo dominiū dicit̉ ſeruitusreſpondēs. ſcꝫ obſequium reuerentie ⁊ libertatis. ⁊ abhac ſeruitute nomīe extenſo dicit̉ ſeruus. qui maiori ſeex libertate ⁊ amore obſequij exhibet honoris ⁊ miniſterij. ⁊ etiam obſequiū debitum ⁊ neceſſitatis. neceſſitatisdico conditōnis ſcꝫ ſeruilis. Hanc duplicem ſeruituteꝫvidetur augu. diſtinguere Gen̄. xj. ad litt. exponens illud verbū Gen̄. iij ſub viri poteſtate eris ⁊ ip̄e dominabitur tui. dicens ſic. quid eſt quod dictū eſt. ⁊ ad virumtuū ꝯuerſio tua ⁊ ip̄e dominabit̉ tui. videndū eſt quēadmodum ꝓprie poſſit accipi. neqꝫ em̄ ⁊ ante peccatū aliterfactum fuiſſe dicit credere mulierē: niſi vt vir ei dominaretur ⁊ ad eum ip̄a ſeruiendo cōuerteret̉. Sed recte poteſt accipi hanc ſeruitutē ſignatam que cuiuſdam cōtradictōnis vel conditōnis eſt potius ꝙͣ dilectōnis. vt etiāipſa talis ſeruitus qua homines hominibꝰ poſtea ſeruieſſe ceperunt. de pena peccati reperiatur exorta. Ecce h̓diſtinguit augu. duplicem ſeruitutem. ſcilicet liberalitatis ſiue dilectōnis. ⁊ contradictōnis ſiue violētie. Primo modo ſumendo dominium ⁊ ſeruitutem. poteſt diciꝙ adam dominatus fuiſſet alijs hominibus ⁊ illi ſeruieius. omni ergo ratōni conſonū eſt. ꝙ ſi ſtetiſſet. filij eiꝰocioſi fuiſſent ſibi in exhibitōne honoris ⁊ reuerentie etobſequijs corporalibus. vt ſi vellet ꝯmedere in allatōnefructuum ⁊ conſimilibus obſequijs. ſumendo em̄ dominium ⁊ ſeruituteꝫ ſcd̓o modo. neqꝫ ip̄e fuiſſet illis dominatus neqꝫ illi ſerui eius. hmōi ei ſeruitutis cauſa ē peccatum. Unde augu. xix. de ciui. dei. xv. c. Nullꝰ naturain qua deus priꝰ hominē condidit ſeruus eſt homīs autpeccati. verūetiam penalis ſeruitus ea lege ordinat̉. quenaturalem ordinem conſeruari iubet. ꝑturbari vetat. qꝛſi contra eam legem nō eſſet factuꝫ nihil eſſet penali ſeruitute cohercendum. Ecce ꝙ augu. hanc ſeruitutem vocat penalem. ad differentiā illius que eſt amoris ⁊ libertatis. Auctoritates aūt quibus oſtenſum eſt. ꝙ nō dominaretur intelligende ſunt de dominio ſcd̓o mō ſumpto ⁊ſeruitute ſimiliter. ¶ Ad illud quod primo obijcit̉. ꝙ deus condidit hominem vt imꝑaret. non cupiditate dominandi ſed officio ꝯſulendi ⁊cͣ. Dicendū ꝙ verbo illo nōexprimit̉ hominē conditū vt homini dominet̉. ꝓprie ſumendo dominiū: ſed notātur duo in omni ſtatu ꝯuenireparēti ſiue p̄lato reſpectu inferioris. ſcꝫ officiū inſtructionis. qd̓ notat̉ cū dicit̉. officio cōſulendi. ⁊ ꝯdeſcēſus benignitatis qd̓ notat̉ cū dicit̉. ſed ꝓuidendi miſcd̓ia. ꝓbabiliter eī p̄ſumit̉. ſi ſtetiſſent primi parētes: inſtruxiſſent filios ſuos ſaltem cū eſſent ꝑuuli. ⁊ benigne prouidiſſent in his quibꝰ ratōe qua aīales eſſent indiguiſſentvt em̄ ſupra dictum eſt. Et dicit hugo illos qui naſcerentur ex primo homine fuiſſe naſcituros. eadem lege qua⁊ nunc natiuitatē humanā ordinatam cernimus ꝑuosnaſcituros. ac deinde per interualla tempoꝝ tam in lenſu ꝙͣ inſtatura corporalia incremēta accepturos. Preterea inſtruēdi erāt ⁊ alēdi vnde maioribꝰ illoꝝ incumbebat officiū inſtruēdi ⁊ miſcd̓ia ⁊ benignitas prouidēdi.¶ Ad illud quod obijcitur. ſcꝫ ꝙ ratio dictat ꝙ poſteriores mīſtrent prioribꝰ ⁊ ſeruiāt ⁊cͣ. Dicendū ꝙ verū eſt.ſed nō ſeruiat coacto ⁊ penali ſed ſeruitō gratis ⁊ ex dilectione exhibito. ¶ad aliud qd̓ abijcitur ꝙ ⁊ in rebusanimatis ⁊ inanimatis eſt reꝑire dominium violentie⁊cͣ. Dicendū ꝙ homo ꝯditus fuit vt ſoli deo ſubditꝰ eſſꝫ