Queſtio.xcviij.

anter ſubiectꝰ eſſet. Licet aūt adtioni ⁊ imperip̄dictaꝫ queſpoſſet ꝓbabilit̓ reſpōderi. minꝰ rectum vidẻla ſentire pͥmos parētes in ſtatu primo nō poſſe credere ſiue opinari. qd̓ erat verū eſſe falſūvel ecōuerſo: tum qꝛ haberēt rerū noticiā ꝑfectā. non tamen īnotuit illis quicqd erat veritatis ⁊ virtutis in rebus conditis: tum qꝛ nō erat illis datū videre ⁊ cognoſcere ſecreta intellectuū: tum qꝛ nō habuerūt intellectūdeiformē: tum quia auctoritates plures vident̉ dice̓. credulitatē falſaꝫ p̄ceſſiſſe primū peccatū homīs: tuꝫ quiafalſa credulitas videt̉ fuiſſe cā p̄ſūptōis ⁊ elatōis ī muliere. Unde em̄ fuiſſet ī ea p̄ſumptio ⁊ elatio niſi vtrūqꝫcredidiſſet verū fuiſſe qd̓ dixit ſerpens. licet em̄ vt haberi poteſt ab augu. ⁊ vt ponunt multi. non credidit verboſerpentis: cum iudicō ratōnis ante elationem que ꝯprimenda erat: quedaꝫ tamen videt̉ in ea fuiſſe credulitasſcꝫ per ſubreptōnem. ⁊ quia vbi nō poteſt eſſe ſubreptiocredulitatis. poteſt eſſe plena credulitas. videt̉ ꝙ aliqn̄peccatū poterat habere credulitatē plenā. Preterea nōvidet̉ aliquibꝰ verū quod dominꝰ per inſpiritatōneꝫ velper angelū ſemꝑ manifeſtaret illis veritatē in caſu ꝓpoſito vel ꝯſimili. eo ꝙ in temptatōne ſerpentis hoc nō fecerit mulieri. vbi maxime neceſſaria eſſet hmōi manifeſtatio. quia em̄ non īnotuit quicqd erat virtutis ⁊ veri.tatis in rebus. nec datū fuit illis cognoſcere ſecreta intellectuuꝫ: tam circa hec ꝙͣ circa illa decipi potuit. ⁊ qꝛnon habuit deiformē intellectuꝫ. poterat in illo eſſe ſubreptio falſe credulitatis ſine iudicio ⁊ collatōne. Scd̓mhanc opinionē poteſt dici. ꝙ primi parentes potueruntdecipi extenſo nomine deceptionis. ſcꝫ prout quis dicit̉decipi. qui qualicūqꝫ eſtimatōne ſiue credulitate putatquod eſt falſuꝫ. ſic autē errare ſiue decipi cōuenit exiſtētes in ſtatu innocētie ſic em̄ errauerūt angeli ante caſuꝫſuum. putātes beatitudinē eorum ſemꝑ duraturā. Unde aug. xj. de ciui. dei. xj. c. ſi vere ꝑfecteqꝫ beata vita nōniſi eterna eſt. non erat talis illoꝝ quandoqꝫ deſitura. ⁊ꝓpterea non eterna. ſiue id ſcirent ſiue neſcientes putarent. quia ſcientes timor ⁊ neſcientes error bonos eſſevtiqꝫ non ſinebat. ¶ Ad illud quod primo obijcit̉ cōtrahoc per illud augu. ꝙ approbare falſa veris eſt pena hominis damnati ⁊cͣ. Dicenduꝫ ꝙ augu. loquit̉ de errorein moribus vt patet ibidē. loquit̉ em̄ de duobꝰ inflictisꝓpter primū peccatū que ſunt ignorātia agendoꝝ ⁊ difficultas. determinat em̄ ibi ꝙ per peccatū amiſit homoſcire bonum ⁊ poſſe. dicit em̄ ſic. Illa eſt pena peccati iuſtiſſima vt amittat quiſqꝫ quo bene vti voluit. cum ſinevlla poſſet difficultate ſi vellet .i. ante vt quis ſciens recte facere non facit. amittit ſcire quid rectuꝫ ſit. ⁊ qui recte facere cum poſſet noluit. amittit poſſe cum velit. Nāſunt reuera peccanti anime duo iſta penalia. ignorātia⁊ difficultas. ⁊ primo approbare falſa pro veris vt erretinuitꝰ. ⁊ reſiſtente atqꝫ retorquente dolore carnalis vinculi. non poſſe a libidinoſis operibus temperarę: nō eſtnatura inſtituti hominis ſed pena damnati. ¶ Ad aliud quod obijcitur. ꝙ ip̄e error ſiue paruus ſiue magnusſemꝑ eſt malus ⁊cͣ. Dicendū ꝙ augu. ibi vocat erroremquādo pro vero approbat̉ falſum. approbatō aūt importat certam credulitatē ⁊ firmā eſtimationem. Unde augu. in enche. c. xvij. ꝙͣuis error quāta poſſumus cura cauendus ſit. nō ſolum in maioribus verū etiam in minoribus rebus. nec niſi in rerum ignorantia poſſit errari:nō eſt tamen ꝯſequens vt ꝯtinuo erret quiſquis aliquidneſcit. ſed quiſquis exiſtimat ſcire quod neſcit. pro veroſuippe approbat falſum. quod erroris eſt ꝓprium. ⁊ de tali intelligit augu. Ande ſubdit in enche. xx. c. verbo predicto ſcꝫ ꝙ ip̄e per ſeip̄m error ⁊cͣ. eſt ſemꝑ maluꝫ. quisem̄ niſi errans malum neget approbare falſa pro veris.aūt improbare vera pro falſis. aut habere certa pro incertis. Ecce euidenter patet ꝙ loquit̉ non de quacūqꝫ leni putatōne ſiue eſtimatōne. ſed de illa que approbat ve

ra pro falſis. ¶ Ad illud quod obijcit̉ ꝙ miſeriores ſūtqui fallunt ꝙͣ qui fallunt̉ ⁊cͣ. Dicenduꝫ ꝙ augu. loquide exiſtentibꝰ in ſtatu p̄ſentis miſerie vt patet ex verbiseius. dicit em̄ ſic. homines fallunt atqꝫ fallūtur. nota ꝙdicit hic ⁊ vt patet ex verbis augu. cum loquit̉ de credulitate firma. qua falſuꝫ pro vero approbat̉. ſicut patꝫ inprincipio illiꝰ capituli. nō aūt falſuꝫ qualicūqꝫ leui eſtimatione ſiue opinione verū putat̉. ¶ Ad illud qd̓ obijcitur. ꝙ ratōnalis natura refugit falſitatē ⁊cͣ. Dicendūꝙ hoc verū eſt loquendo de falſitate cognita nō ſuſpicata. ⁊ hoc patet per verba ibidē poſita que ſunt quatumpoteſt deuitat errorem vt falli nolint etiā quicūqꝫ amātfallere. ¶ Ad illud quod obijcit̉ ꝙ voluntas in ſtatu illo nolebat decipi neqꝫ aſſentire errori ⁊cͣ. Dicendū ꝙ verum eſt de voluntate deliberata ⁊ de hmōi voluntate intelligit̉ illud augu. de ciui. dei. poterat omnia que volebat. Preterea ſicut ſimul pn̄t ſtare iſte nō vult peccareper ſe loquēdo. vult tn̄ facere opꝰ vnde neceſſario peccatSimiliter iſta duo pn̄t ſimul ſtare: iſte non vult decipi.vult tamē aſſentire illi vnde ſequit̉ neceſſario ip̄m decipi. ſic potuit eſſe in p̄mis parentibꝰ. ꝙ licet nō mouerēt̉aliqua ratōne actuali voluntate ad aſſentienduꝫ ſcip̄odecipi ſiue errare poterāt: nihilominꝰ moueri ad aſſentiendū alicui vnde deciꝑent̉ ⁊ aſſentire. ¶ Ad illud qd̓obijcit̉. ꝙ nulla fuiſſet paſſio ī corꝑe ſi ſtetiſſet: ergo nulla deceptō in adaꝫ. Dicendū ꝙ hoc nō ſequit̉. corpꝰ eniꝫīmo potiꝰ aīa pati potuit. vt em̄ dicit Anſel. corpꝰ pati ēanimā pati in corꝑe. ante peccatū p̄iudicaſſet diuine bonitati. ſꝫ aīam qualicūqꝫ credulitate crede̓ falſuꝫ eē verūin nullo p̄iudicat deo. qui hoīem vel aīaꝫ ꝯdidit in aliꝑfectōe in ſtatu vltimo ꝑficiendā .i. in gloria īmo ꝯſonvidet̉ diuine ſapiētie. vt homīs ſtatꝰ ita diſtīguit̉ ꝙ iſtaimꝑfectio ſcꝫ prima qualitercūqꝫ decipi poſſet. ſine culpa tn̄ in ſtatu ꝑfecto .i. vltimo ita ꝑficiendū. ꝙ nullo mōdecipi poſſet. īmo decepta mulier quodāmō non cognoſcendo dyabolū temptādo illā in ſpē ſerpētis. Pretea.poſſet ī tali forma veniſſe ꝙ ꝓrſus ei fuiſſet occultꝰ. ex qͦptꝫ ꝙ decipi potuit ī illo ſtatū. Un̄ hugo ne fraus illiusoīno ī illa eēt ſi nimis maīfeſtaret̉ in ꝓpria forma venirenō debuit. ne manifeſte cognoſceret̉ ⁊ nullatenꝰ reciꝑeīItē ne nimis violēta eſſet eiꝰ fraus ſi ꝓrſus occultaret̉.⁊ hͦ ſiml̓ ſi deꝰ eū tali fraude q̄ cū nō poſſꝫ decipi ꝑmit:eret. iniuriā pati videret̉. Pret̓ea non eſt ſil̓e de paſſionecorꝑis ⁊ credulitate aīe. ꝓpria em̄ conditio corꝑis fuitſubiectō oīmoda aīe. oīno em̄ fuit ſubiectuꝫ aīe a natura ſue conditōnis. ꝓpter qd̓ dum eſſet ſubiectū ⁊ ſtaretin ſua natura. nihil debuit illi accidere qd̓ eſſet ꝯtra naͣturam. ⁊ ita nec paſſio aliqua. aīe conditō ꝓpria fuit libertas faciēdi vel nō faciendi credendi vel nō credendivel eiꝰ ꝯtrariū. vnde aīa ratōne ſue libertatis potuit hoc⁊ illud credere. ⁊ quia nondū innotuerūt oīa ꝑfecta illinec habuit deiformē intellectū. vterqꝫ decipi potuit. necſic declinaſſet terminos ſue nature. nec ſtatum ſuū ꝙͣtūad ꝑfectōnem gratie quā habuit ante lapſuꝫ. quia ergopaſſionis illato erat contra naturā corꝑis. qualiſcunqꝫdeceptio nō erat contra naturā anime nec contra ꝑfectonem gratie ꝙͣtum ad ſtatū in quo fuit ante lapſum. nō ēſimile de corꝑis paſſione ⁊ anime deceptōne. Non autēnegandū mihi videt̉ quin ſtando in gr̄a poſſet tantuꝫ inſcientia ⁊ gratia ꝓfeciſſe. ꝙ aliquo modo decipi nō poſſet. ¶ Ad illud aug. quo videt̉ opinio p̄dicta ꝯfirmari.ſcꝫ cum nihil aliud ſit errare. ꝙͣ verum putare falſū ⁊cͣ.Dicenduꝫ ꝙ idem eſt putare quod approbare. Aug. em̄indiſtincte dicit qn̄qꝫ putare qn̄qꝫ approbare qn̄qꝫ eſtīare. nō em̄ eſt error niſi vbi eſt approbatō. qd̓ ptꝫ ꝑ augu.dicentē. ſi quis eſtimat ſcire quod neſcit. ꝓ vero quippeapprobat falſuꝫ. quod eſt erroris ꝓpriuꝫ. Ex hoc patꝫ qerror ꝓprie loquēdo non eſt ſine approbatōne. quia vt dictum eſt. firmaꝫ dicit credulitatem. que eſt quodāmodcū iudicō ⁊ deliberatōne. hoc autem quādo eſt falſi. ali-